Ülkemizin çeşitli yerlerinde son zamanda meydana gelen depremlerden etkilenen depremzedelerin kaygı ve anksiyete düzeylerinin incelenmesiyle birlikte bruksizm ve oral lezyonlara etkisinin değerlendirilmesi
Assessment of anxiety, stress levels, and the impact of bruxism and oral lesions in earthquake survivors affected by recent earthquakes across the country
- Tez No: 936526
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN YELER
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Deprem, Bruksizm, Aft, Uçuk, DASS-21, Fonseca, Earthquake, Bruxism, Aphthous Ulcer, Herpes Labialis, DASS-21, Fonseca
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, ülkemizin farklı bölgelerinde meydana gelen depremlerden etkilenen depremzedelerde bruksizm, aft ve uçuk gibi ağız içi rahatsızlıkların depresyon, anksiyete ve stres ile ilişkisini incelemektir. Ayrıca, bu rahatsızlıkların cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve mesleki durum gibi demografik faktörlerin yanı sıra, depremle birlikte ortaya çıkan ev kaybı, aile bireyi kaybı ve fiziksel yaralanmalar gibi travmatik deneyimlerin bu sağlık sorunları üzerindeki etkilerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Çalışma, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerden etkilenen Kahramanmaraş, Kilis, Diyarbakır, Adana, Osmaniye, Gaziantep, Şanlıurfa, Malatya, Hatay, Elazığ ve Sivas illerinde yaşayan ve deprem sonrası Sivas'a yerleştirilen toplam 163 depremzede üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında katılımcıların demografik bilgileri ve deprem öncesi ve sonrası sağlık durumlarına ilişkin veriler toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak hazırlanan anket, 18 sorudan ve iki farklı ölçme aracından oluşmaktadır. Katılımcıların temporomandibular eklem rahatsızlıkları Fonseca Anamnestik Anketi ile değerlendirilmiş, bu ölçek sayesinde çene eklemi disfonksiyonlarının şiddeti belirlenmiştir. Ayrıca, psikolojik durumlarının değerlendirilmesi amacıyla DASS-21 (Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği) kullanılmıştır. Bu ölçek ile katılımcıların depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ölçülmüştür Bulgular: Deprem sonrası yaşanan travmaların hem fiziksel hem de psikolojik etkileri ağız sağlığı üzerinde belirgin şekilde gözlemlenmiştir. Fonseca İndeksi puan ortalaması deprem öncesinde 17,79 iken, deprem sonrasında 28,90'a yükselmiş; temporomandibular rahatsızlık görülme oranı %43,6'dan %69,9'a çıkarken, temporomandibular rahatsızlık olmayan bireylerin oranı %56,4'ten %30,1'e düşmüştür. Uçuk görülme oranı %11,7'den %32,5'e, aft oranı ise %18,4'ten %41,7'ye yükselmiştir. Deprem öncesi uçuk yaşamayan bireylerin %25'i, aft yaşamayan bireylerin ise %64,7'si deprem sonrası sorunları geliştirmiştir. DASS-21 sonuçlarına göre deprem sonrası, anksiyete ve stres düzeylerinin ağız sağlığı üzerinde anlamlı etkileri olduğu tespit edilmiştir. Anksiyete düzeyi“çok ileri”olan bireylerin %60,5'inde aft oluşurken,“hafif”seviyede olanların %76,9'unda uçuk problemi gözlenmemiştir (p<0,05). Stres düzeyi“ileri”olan bireylerin %69,6'sında aft gelişmiş,“normal”seviyede olanların ise %81,3'ünde uçuk oluşmamıştır (p<0,05). Fonseca İndeksi ile DASS-21 arasındaki korelasyon analizleri, depresyon, anksiyete ve stres düzeylerindeki artışın Fonseca puanlarında anlamlı bir yükselişe neden olduğunu göstermiştir (p<0,05). Bu analiz, Fonseca puanlarının artışının, travma sonrası temporomandibular rahatsızlık semptomlarının şiddetlenmesiyle güçlü bir ilişki içerisinde olduğunu ortaya koymuştur. DASS-21 analizleri, depresyon, anksiyete ve stres düzeylerindeki yükselişin, temporomandibular rahatsızlık semptomları ve ağız sağlığı problemlerinde artışla güçlü bir şekilde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, deprem gibi travmatik olayların ağız sağlığı üzerindeki etkisini göstermektedir. Sonuç: Elde edilen bulgular, bruksizm, aft ve uçuk gibi ağız içi rahatsızlıkların yalnızca fiziksel etmenlerden kaynaklanan durumlar olmadığını, aynı zamanda psikolojik faktörlerden de önemli ölçüde etkilendiğini ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları, bu rahatsızlıkların bireylerin yaşadığı travmatik deneyimler ve psikolojik durumlarla güçlü bir ilişki içerisinde olduğunu göstermiştir. Çalışmada, deprem öncesi ve sonrası veriler karşılaştırıldığında, deprem sonrası bruksizm, temporomandibular bozukluklar, aft ve uçuk oluşumu gibi semptomların şiddetinde ve sıklığında belirgin bir artış olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle stres, anksiyete ve depresyon düzeylerinin artmasıyla, bu semptomların şiddetinin daha da yükseldiği saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
Aim: The main purpose of this study is to investigate the relationship between depression, anxiety, and stress levels and oral health problems such as bruxism, aphthous ulcers, and herpes amoung castaways of earthquakes in various regions of Turkey. Additionally, this study aims to comprehensively evaluate the impact of demographic factors such as gender, age, educational status, and occupational status, as well as traumatic experiences such as loss of home, loss of family members, and physical injuries due to the earthquake on these health issues. Materials and Methods: The study included 163 earthquake survivors from various provinces affected by the February 6, 2023 earthquakes. These survivors were relocated to Sivas following the disaster. The demographic information of the participants and their health status before and after the earthquake were collected. The data collection tool consisted of a survey with 18 questions and two different measurement instruments. Participants' temporomandibular joint disorders were evaluated using the Fonseca Anamnestic Index, which determined the severity of jaw joint dysfunction. Additionally, the DASS-21 (Depression, Anxiety, and Stress Scale) was used to evaluate their psychological status, measuring their levels of depression, anxiety, and stress Results: Post-earthquake trauma has demonstrated significant physical and psychological impacts on oral health. The mean Fonseca Index score increased from 17.79 before the earthquake to 28.90 after the earthquake. The prevalence of temporomandibular disorder rose from 43.6% to 69.9%, while the proportion of individuals without temporomandibular disorder decreased from 56.4% to 30.1%. Herpes simplex virus (HSV) occurrence increased from 11.7% to 32.5%, and the prevalence of oral ulcers (aft) rose from 18.4% to 41.7%. Notably, 25% of individuals who had no history of HSV prior to the earthquake and 64.7% of those without prior aft developed these conditions post-earthquake. The DASS-21 analysis revealed significant associations between anxiety, stress levels, and oral health. Among individuals with“very severe”levels of anxiety, 60.5% experienced aft, whereas 76.9% of those with“mild”anxiety did not report HSV issues (p<0.05). Similarly, 69.6% of individuals with“severe”stress developed aft, while 81.3% of those with“normal”stress levels did not develop HSV (p<0.05). Correlation analyses between the Fonseca Index and DASS-21 demonstrated that increases in depression, anxiety, and stress levels led to significant elevations in Fonseca scores (p<0.05). These analyses indicate a strong relationship between higher Fonseca scores and the intensification of temporomandibular disorder symptoms post-trauma. Furthermore, the rise in depression, anxiety, and stress levels was strongly associated with increased TMD symptoms and other oral health issues. These findings clearly highlight the significant impact of traumatic events, such as earthquakes, on oral health. Conclusion: The findings demonstrate that oral conditions such as bruxism, aft, and HSV are influenced not only by physical factors but also significantly by psychological factors. The study results underscore a strong association between these conditions and the traumatic experiences and psychological states of individuals. Comparisons between pre- and post-earthquake data revealed a marked increase in the severity and frequency of symptoms such as bruxism, temporomandibular disorder , aft, and HSV post-trauma. It was further observed that increases in stress, anxiety, and depression levels exacerbated the severity of these symptoms.
Benzer Tezler
- İstanbul Tarihi Yarımada'da kentsel ölçekte deprem odaklı kentsel zarar görebilirlik değerlendirmesi
Seismic vulnerability assessment at urban scale in İstanbul Historical Peninsula
SELDA ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH TERZİ
- Burdur ili mermer sektörünün kurumsal ve ekonomik yapısı
İnstitutional and economic structure of marble sector in burdur
AHMET SARITAŞ
- Tommaso Campanella ve Thomas More`un ütopyalarının karşılaştırılması
Comparing Thomas More and Tommaso Campanella`s utopias
MAHMUT AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
FelsefeAtatürk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OSMAN ELMALI
