Yetişkinlerde diyetle alınan fitokimyasalların farklı değerlendirme yöntemleriyle karşılaştırılması
Comparison of dietary phytochemicals in adults with different assessment methods
- Tez No: 937992
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU BAYRAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Analiz, Diyet fitokimyasalları, Fenoller, Fitokimyasal indeks, Analysis, Dietary phytochemicals, Phenols, Phytochemical index
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bitkisel gıdalarda bulunan fitokimyasallar, oksidatif stres sonucu oluşabilen birçok hastalığa karşı koruyucu ve tedavi edici olarak kullanılabilmektedir. Fitokimyasalların diyetle alım miktarlarını değerlendirmek amacıyla fitokimyasal indeks (Fİ), Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı (USDA), Phenol-Explorer (PE) gibi veri tabanları geliştirilmiştir. Bu çalışmada, yetişkinlerde diyet fitokimyasal alımlarının fitokimyasal indeks, PE ve USDA flavonoid veritabanı kullanılarak hesaplanması; besin tüketim sıklığı anketi ve 24 saatlik besin tüketim kaydı olmak üzere iki farklı diyet değerlendirme aracı ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışma, Konya il merkezinde yaşayan 20-65 yaş arası 430 birey üzerinde yürütülmüştür. Katılımcıların sosyodemografik özelikleri ve beslenme alışkanlıkları anket formu ile sorgulanarak, diyet fitokimyasal içeriğini hesaplamak için besin tüketim sıklığı anketi ve besin tüketim kaydı alınmıştır. Alınan verilerin toplam fitokimyasal içerikleri USDA ve PE flavonoid veritabanından, gıda maddelerinin günlük tüketimleri ile bu gıda maddelerindeki polifenol/flavonoid içerikleri çarpılarak ve fitokimyasal indeks (Fİ) hesabıyla belirlenmiştir. USDA, PE ve Fİ yöntemleri besin tüketim kaydı ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p<0.001). Bu farklılık tüm yöntemler arasında gözlemlenmiştir. En yüksek besin tüketim kaydı ortalaması 432.05 ile PE'de elde edilirken, en düşük ortalama 78.64 ile Fİ yönteminde tespit edilmiştir. USDA, PE ve Fİ yöntemleri besin tüketim sıklığı değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmaktadır (p<0.001). Bu farklılık tüm yöntemler arasında gözlemlenmiştir. En yüksek besin tüketim sıklığı ortanca değeri 1414.78 ile PE'de elde edilirken, en düşük ortanca değer 82.57 ile Fİ yönteminde tespit edilmiştir. USDA ve PE grubunda sebze, alkolsüz içecek, meyve tüketimi tüketimi en yüksek ortalamalara sahiptir. USDA'da tahıl, kurubaklagil, yağlı tohum ve yağ tüketimleri düşük seviyededir. PE grubunda kurubaklagil, yağlı tohum, kakao ve yağ tüketimi düşüktür. USDA ve PE veritabanlarındaki besin gruplarıan göre dağılım benzerlik göstermektedir. Fitokimyasalların diyet alımlarını değerlendirmede kullanılan veri tabanlarındaki farklılıkları en aza indirmek için yapılan analitik araştırmalarla sürekli olarak güncellenmeli, ülkelerin kendilerine ait veritabanlarıyla diyet fitokimyasal tüketimi değerlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
Phytochemicals found in plant foods can be used as a preventive and therapeutic agent against many diseases that may occur as a result of oxidative stress. In order to evaluate the dietary intake of phytochemicals, databases such as phytochemical index, United States Department of Agriculture (USDA), Phenol-Explorer (PE) have been developed. When the studies in Turkey were examined, no study was found that evaluated dietary phytochemicals using databases. In this study, it was aimed to compare the dietary phytochemical intakes of adults aged 20-65 with two different dietary assessment tools, namely food consumption frequency questionnaire and 24-hour food consumption record, using phytochemical index, PE and USDA flavonoid database. This study was conducted on 430 individuals aged 20-65 living in the city center of Konya. The participants' sociodemographic characteristics and dietary habits were questioned with a questionnaire form, and a food consumption frequency questionnaire and food consumption records were taken to calculate the phytochemical content of the diet. The total phytochemical contents of the data were determined from the USDA and PE flavonoid databases by multiplying the daily consumption of food items with the polyphenol/flavonoid contents of these food items and calculating the phytochemical index (PI). A statistically significant difference was found between the food consumption record averages of USDA, PE and PI methods (p<0.001). This difference was observed among all methods. While the highest food consumption record average was obtained in PE with 432.05, the lowest average was determined in the PI method with 78.64. There is a statistically significant difference between the food consumption frequency values of USDA, PE and FI methods (p<0.001). This difference was observed among all methods. While the highest food consumption frequency median value was obtained in PE with 1414.78, the lowest median value was determined in the FI method with 82.57. The USDA and PE groups have the highest averages of vegetable, non-alcoholic beverage and fruit consumption. In USDA, consumption of grains, legumes, oilseeds and oil is low. In the PE group, consumption of legumes, oilseeds, cocoa and oil is low. The distribution by food groups in the USDA and PE databases is similar. In order to minimize the differences in the databases used to evaluate dietary intake of phytochemicals, they should be continuously updated with analytical research and dietary phytochemical consumption should be evaluated with the databases belonging to the countries.
Benzer Tezler
- Kişilik özelliklerinden kendine güven, kararlılık ve başarı dürtüsünün sportif performansa ve geliştirilmesine etkileri
Başlık çevirisi yok
OSMAN SATİ COŞKUNTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ETHEM LEVENT
- Bireysel psikolojik danışmanın ve bazı özlük niteliklerin kürtaj öncesi durumluk kaygı düzeyine etkisi
Başlık çevirisi yok
JALE ELDELEKLİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. OYA G. ERSEREVER