Gelişimsel dil bozukluğu riski taşıyan 2-4 yaş arası çocukların morfosentaktik yapılarının incelenmesi
Investigation of the morphosyntactic structures of children aged 2-4 years at risk of developmental language disorder
- Tez No: 938081
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞEN KÖSE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Gelişimsel dil bozukluğu, dil gelişimi, TEDİL, OSU, TR-LARSP, Developmental language disorder, language development, TEDIL, MLU, TR-LARSP
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gelişimsel dil bozukluğu olan çocukların morfosentaktik yapılarını inceleyen çok az araştırma ve bu yapıların spesifik değerlendirmesi için kullanılan çok az değerlendirme aracı olduğu bilinmektedir. Bu nedenlerle bu çalışmada; Türkçe Erken Dil Gelişimi (TEDİL) testi, Ortalam Sözce Uzunluğu (OSU) ölçütü ve standardizasyonu yapılmış Türkçe Dil Değerlendirme Sağaltım ve Tarama Envanteri (TR-LARSP) kullanılmıştır. Birinci olarak; gelişimsel dil bozukluğu riski (rGDB) olan ve tipik gelişim gösteren çocuklarda TR-LARSP'ın evrelerinin, TEDİL (Alıcı, ifade edici dil ve sözel dil performansı) ve OSU ölçütü ile ilişkisini belirlemek, ikinci olarak; TR-LARSP'ın rGDB olan ve tipik gelişim gösteren çocukların arasındaki (morfosentaktik yapıların) farkın saptanmasında ve karşılaştırılmasında etkili bir araç olduğunu belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Dil ve Konuşma Terapisi Ünitesi'nde yürütülmüştür. Çalışmaya 2-4 yaş aralığında gelişimsel dil bozukluğu riski olan 21 çocuk (11 E, 10 K) ve tipik gelişim gösteren 21 çocuk (11 E, 10K) dahil edilmiştir. Grupları belirlemek için Denver II Gelişimsel Tarama Testi (DGTT II) ve TEDİL testi uygulanmış, çalışma için de TEDİL, OSU ve TR-LARSP değerlendirme araçları kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda; TRLARSP ile her iki grubun morfosentaktik yapısının betimlemesi yapılmıştır. TEDİL testinin ve OSU ölçütünün rGDB olan grubu tipik gelişim gösteren gruptan ayırabildiği gösterilirken, TR-LARSP envanterinin rGDB olan grubu, tipik gelişim gösteren gruptan bazı katogorilerde ayırabildiği gösterilmiştir. Değerlendirme araçlarının rGDB olan grup için pozitif yönde ilişkisi oldukça az bulunurken, tipik gelişim gösteren grupta daha fazla bulunmuştur. Bu sonuçlara göre; dil gelişimi değerlendirmesinde çocuğun bireysel özellikleri dikkate alınarak, tüm değerlendirme yöntemlerinin (formal, informal) birlikte kullanılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
It is known that there are few studies examining the morphosyntactic structures of children with developmental language disorders and very few assessment tools used for the specific assessment of these structures. For these reasons, Turkish Test of Early Language Development (TEDIL) test, the Mean Length of Utterance (MLU) measure and the standardized the Turkish- Language Assessment and Remediation Screening Profile (TR-LARSP) were used in this study. Firstly, it was aimed to determine the relationship between the phases of TR-LARSP, TEDIL (receptive, expressive and verbal language performance) and MLU criterion in children at developmental language disorders (rDLD) and typically developing children, and secondly, to determine that TR-LARSP is an effective tool in detecting and comparing the diference (morphosyntactic structures) between children with rDLD and typically developing children. The study was conducted at the Speech and Language Therapy Unit of Hacettepe University Hospitals. The study included 21 children (11M,1OF) at rDLD and 21 children (11M,1OF) with typically developing between the ages of 2-4 years. Denver II Developmental Screening Test (DGTT II) and TEDIL test were applied to determine the groups, and TEDIL, MLU and TR- LARSP assessment tools were used for the study. As a result of the study; the morphosyntactic structure of both groups was described with TR-LARSP. It was shown that the TEDIL test and the MLU criterion could distinguish the group with rDLD from the group with typically developing children, while the TR-LARSP could distinguish the group with rDLD from the group with typically developing children in some categories. The positive correlation of the assessment tools for the group with rDLD was found to be quite low, whereas it was found to be higher in the group with typically developing children. According to these results, it is recommended that all assessment methods (formal, informal) be used together in the assessment of language development, taking into account the individual characteristics of the child.
Benzer Tezler
- 24-36 ay gelişimsel dil bozukluğu riski olan çocuklarda ebeveyn eğitiminin etkililiğinin incelenmesi
An investigation of the effectiveness of parent training in 24-36 month old children with the risk of developmental language disorder
ŞEYMA NUR ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Ankara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Gelişimsel dil bozukluğu riski olan ve tipik gelişim gösteren çocuklarda pragmatik dil kullanımı ile ebeveyn-çocuk etkileşiminin karşılaştırılması
Comparison of pragmatic language use and parent-child interaction in children at risk for developmental language disorder and typically developing children
MISRA KOLBAŞI
- Gelişimsel dil bozukluğu riski olan çocukların sosyal-duygusal ve dil gelişimleri arasındaki ilişkinin normal dil gelişimi gösteren akranları ile karşılaştırılması
Comparison of the relationship social-emotional and language development in children at risk of developmental language disorder to peers with normal language development
MERVE DİLBAZ
- Gelişimsel dil bozukluğu riski olan ve normal gelişim gösteren çocukların ebeveyn etkileşimlerinin dil gelişimleriyle ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between parent interactions and language developments of children at risk of developmental language disorder and developing normally
TUĞÇE TEKİN
- Gelişimsel dil bozukluğu riski olan çocukların ebeveynlerinin dil ve konuşma terapisi sürecine katılım deneyimleri
Experiences of parental involvement in the speech and language therapy process for children at risk of developmental language disorder
ŞEVVAL ÖZER