Uzun yol şoförlerinde kardiyovasküler hastalık risk farkındalığı, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of cardiovascular disease risk awareness, healthy lifestyle behaviors and quality of life in long-distance drivers
- Tez No: 938369
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİHAL GÖRDES AYDOĞDU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Kardiyovasküler hastalık, Risk algısı, Sağlıklı yaşam biçimi, Uzun mesafe şoförü, Yaşam kalitesi, Cardiovascular disease, Healthy lifestyle, Long distance driver, Nursing, Risk perception, Quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzurum Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Uzun yol şoförlerinde kardiyovasküler hastalık risk farkındalığı, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesinin belirlenmesidir. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan çalışma Eylül 2022-Nisan 2025 tarihleri arasında 386 uzun yol şoförü üzerinde yürütülmüştür. Çalışmanın verileri Sosyo-Demografik Özellikler Bilgi Formu, Kardiyovasküler Hastalık Risk Farkındalığı Değerlendirme Ölçeği, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II ve Yaşam Kalitesi Değerlendirme Ölçeği-Kısa Form ile toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplarda t testi, varyans analizi ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların Kardiyovasküler Hastalık Risk Farkındalığı Ölçeği puanı 33,30±8,03, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II puanı ise 116,31±29,06'dır. Yaşam kalitesi alt boyut puan ortalamaları sırasıyla; Fiziksel Fonksiyon 72,02±19,41, Fiziksel Rol Güçlüğü 49,94±40,61, Emosyonel Rol Güçlüğü 42,92±35,19, Enerji/Vitalite 54,87±22,30, Ruhsal Sağlık 60,28±21,07, Sosyal İşlevsellik 64,44±27,41, Ağrı 65,36±26,75 ve Genel Sağlık 54,03±19,76'dır. Kardiyovasküler Risk Farkındalığı ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları arasında orta düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Fiziksel Fonksiyon, Fiziksel Rol Güçlüğü ve Sosyal İşlevsellik puanları her iki ölçekle de anlamlı pozitif ilişki göstermiştir. Emosyonel Rol Güçlüğü, Enerji/Vitalite, Ruhsal Sağlık, Ağrı ve Genel Sağlık puanları ise yalnızca Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ile anlamlı ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Uzun yol şoförlerinde kardiyovasküler risk farkındalıklarının, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ve yaşam kalitelerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Sağlığı geliştirici programların planlanarak uygulanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to determine cardiovascular disease risk awareness, healthy lifestyle behaviors, and quality of life in long-distance drivers. Methods: The descriptive study was conducted on 386 long-distance drivers between September 2022 and April 2025. The data of the study were collected with the Socio-Demographic Characteristics Information Form, Cardiovascular Disease Risk Awareness Rating Scale, Healthy Lifestyle Behaviours Scale II and Quality of Life Assessment Scale-Short Form. Independent samples t-test, analysis of variance, and Pearson correlation analysis were used to analyze the data. Results: The total score of the Cardiovascular Disease Risk Awareness Scale was 33.30±8.03, while the mean score on the Healthy Lifestyle Behaviors Scale II was 116.31±29.06. The mean scores of the Quality of Life subdomains were as follows: Physical Functioning 72.02±19.41, Physical Role Limitation 49.94±40.61, Emotional Role Limitation 42.92±35.19, Energy/Vitality 54.87±22.30, Mental Health 60.28±21.07, Social Functioning 64.44±27.41, Pain 65.36±26.75, and General Health 54.03±19.76. A statistically significant, moderate, and positive correlation was found between cardiovascular risk awareness and healthy lifestyle behaviors (p<0.05). Physical Functioning, Physical Role Limitation, and Social Functioning scores were significantly and positively associated with both scales. In contrast, Emotional Role Limitation, Energy/Vitality, Mental Health, Pain, and General Health scores were significantly correlated only with the Healthy Lifestyle Behaviors. Conclusion: It was determined that long-distance drivers' cardiovascular risk awareness, healthy lifestyle behaviors, and quality of life were moderate. It is recommended that health promotion programs should be planned and implemented.
Benzer Tezler
- Uzun yol şoförlerinde obstrüktif uyku apne sendromu sıklığının araştırılması
Investigation of prevalence of obstructive sleep apnea syndrome in long distance way drivers
MUHAMMED EMİN AKKOYUNLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Göğüs HastalıklarıZonguldak Karaelmas ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REMZİ ALTIN
- Uzun yol şoförlerinde kas iskelet sistemine ait şikayetlerin, yorgunluk ve uyku kalitesinin reaksiyon zamanı üzerine etkisinin incelenmesi
The investigation of the effect of musculoskeletal complaints, fatigue, and sleep quality on reaction time in long-haul truck drivers
AHMET YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve RehabilitasyonSanko ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZAN TUĞAY
- Profesyonel sürücülerin trafikte öfke açısından değerlendirilmesi
Anger assessment of the professional dreivers
İRFAN KORKUSUZ
- Uzun yol şoförlerinin beslenme alışkanlıkları, uyku durumları ve fiziksel aktivite durumlarının belirlenmesi
Determination of dietary habits, sleep status, and physical activity levels of long-haul truck drivers
CEYDA NUR KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK ÖNEY
- Uzun yol otobüs sürücülerinde uyku bozukluğu sıklığının belirlenmesi
Determination of sleeping disorder frequency in long-distance bus drivers
FATMA ZEYNEP ORAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Aile HekimliğiErciyes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. MÜMTAZ MAZICIOĞLU