Hacettepe Üniversitesi Hastanesinde takipli tedavisi zor aksiyal spondiloartrit hastalarının kesitsel retrospektif incelenmesi
Cross-sectional retrospective study of difficult-to-treat axial spondyloarthritis patients followed up at Hacettepe University Hospital
- Tez No: 939462
- Danışmanlar: DOÇ. DR. LEVENT KILIÇ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Romatoloji, Rheumatology
- Anahtar Kelimeler: Aksiyal spondiloartrit, biyolojik DMARD, Tedavisi zor, Gerçek yaşam faktörler, Prognostik faktörler, Axial spondyloarthritis, biological DMARD, Difficult to treat, Real-world evidence, Prognostic factors, Observational studies / registry
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Birçok tedavi seçeneğine rağmen, aksiyal spondiloartrit (axSpA) hastalarının bazıları remisyona veya düşük hastalık aktivitesine ulaşamamaktadır. 2024 yılında Spondiloartrit Değerlendirme Uluslararası Derneği (ASAS), Zor Tedavi Edilen Aksiyal Spondiloartrit (D2M-AxSpA) tanımını yapmıştır [1]. Amaç Bu çalışma, biyolojik tedavi kullanan hastalarımızda D2M-AxSpA'nın özelliklerini belirlemeyi ve bDMARD başlama anındaki D2M-AxSpA ile ilişkili faktörleri incelemeyi amaçlamıştır. Yöntem Bu çalışmaya, 1 Nisan 2023 ile 30 Kasım 2023 tarihleri arasında aksiyal spondiloartrit tanısı almış ve bDMARD kullanan hastalar dahil edilmiştir. Çalışma süresi boyunca yapılan kesitsel değerlendirmede, ASAS D2M-AxSpA tanımına göre hastalar D2M ve D2M olmayan axSpA gruplarına ayrılmıştır. ASAS tanımına göre, hastalar şu şartları sağladığında D2M-AxSpA olarak tanımlanmıştır: (a) ≥2 farklı mekanizma ile etkili olan bDMARDs/tsDMARDs tedavisinin başarısızlığı; ve (b) aşağıdaki durumlardan en az birinin bulunması: orta veya daha şiddetli hastalık aktivitesi (ASDAS-CRP≥2.1), aktif hastalıkla uyumlu belirtiler ve/veya semptomlar (C-reaktif protein ≥0.5 veya BASDAI ≥4), yaşam kalitesini etkileyen semptomlar (Sağlık Değerlendirme Anketi, HAQ ≥1.2); ve (c) Belirti ve/veya semptomların yönetiminin, romatolog ve/veya hasta tarafından sorun oluşturmasıdır (Hekim Global Değerlendirmesi veya Hasta Global Değerlendirmesi VAS ≥50 veya Hasta Kabul Edilebilir Semptom Durumu (PASS) negatif). Radyografik rogresyon verileri mevcut olmadığı için bu değerlendirmeye dahil edilmemiştir. Demografik, klinik ve tedavi verileri bDMARD başlama anındaki D2M durumuna göre değerlendirilmiştir. Ayrıca, eşlik eden hastalıklar daha önce yapılmış herhangi bir tanıya göre değerlendirilmiştir. D2M durumu ile ilişkili faktörler, 0.20 anlamlılık seviyesinde tek değişkenli analizde yer almış ve çok değişkenli modele aday olarak değerlendirilmiştir, korelasyon analizi sonrasında çok değişkenli lojistik regresyon için son model oluşturulmuş olup p değeri 0.05'in altındaki değerler anlamlılık seviyesinde kullanılmıştır. Bulgular Toplamda 888 bDMARD kullanan axSpA hastası değerlendirilmiştir. Bunların %13,4'ü D2M AxSpA olup, ortalama yaşları 47,03 (±10,36) yıl ve %63,9'u kadındır. D2M grubunda, D2M olmayan gruba göre anlamlı şekilde daha fazla kadın hasta bulunmuştur (%63,9'a karşı %44,0; p<0,001). D2M grubunun bDMARD başlangıcında, BASDAI, BASFI ve hasta VAS global skorları anlamlı şekilde daha yüksekti. Eşlik eden hastalıklar açısından, D2M hastalarında hipertansiyon (32,8% vs %22,4; p=0,001) ve KOAH/astım (17,6% vs %7,2; p<0,001) oranları daha yüksekti; ancak diabetes mellitus ve malignite açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Ekstra-artiküler tutulmalar karşılaştırıldığında, D2M hastalarında psoriazis oranı, D2M olmayan hastalara göre anlamlı şekilde daha yüksekti (%19,7 vs %10,4; p=0,003), ve üveitis ile inflamatuar bağırsak hastalığı sıklığı arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Tanıdan ilk bDMARD başlangıcına kadar geçen süre, D2M olmayan grupta anlamlı şekilde daha uzundu (3,23 yıl vs 4,64 yıl; p=0,016). Çok değişkenli lojistik regresyon analizine, cinsiyet, BMI, yaş, diabetes mellitus varlığı, psoriazis, HLA-B27 durumu, mevcut hastalık süresi, tanıdan bDMARD'a kadar geçen süre, 3. Ay delta basdai gibi çeşitli değişkenler dahil edilmiştir. Son model, bDMARD tedavisinin başlangıcında daha yüksek bir BASDAI skorunun D2M-AxSpA gelişimi ile ilişkili olduğunu göstermiştir (OR: 1.583; 95% CI: 1.22–2.05; p = 0.001). Sonuç Biyolojik tedavi kullanan hastalarımızda yaklaşık %13'ü D2M-AxSpA olarak belirlenmiştir. D2M-AxSpA, bDMARD başlangıcındaki daha yüksek hastalık aktivitesi, eşlik eden hastalıklar, ekstra-artiküler tutulmalar ve kadın cinsiyeti ile ilişkilidir. bDMARD tedavisinin başlangıcında yüksek BASDAI skoru, D2M-AxSpA gelişimini öngören bağımsız bir faktör gibi görünmektedir.
Özet (Çeviri)
Despite numerous treatment options, some axSpA patients do not achieve remission or low disease activity. In 2024 The Assessment of SpondyloArthritis International Society (ASAS) defined Difficult to Manage axSpA (D2M-AxSpA) in 2024 [1]. Objective: This study was conducted to determine the characteristics of D2M-AxSpA in our biological cohort and the factors that are associated with D2M axSpA at the initiation of bDMARD. Method : Patients who applied to the outpatient rheumatology clinic between April 1 and November 30, 2023 with a diagnosis of axSpA and using bDMARD were included in this study. In the cross-sectional evaluation performed during the study period, patients were divided into two groups as D2M and non-D2M axSpA patients based on the ASAS D2M-axSpA definition. Based on the ASAS definition patients were defined D2M-AxSpA when they met: (a)failure of ≥2 bDMARDs/tsDMARDs (with different mechanisms of action); AND (B) presence of at least one of the following: moderate or more severe disease activity (ASDAS-CRP≥2.1), signs and/or symptoms consistent with active disease (C-reactive protein ≥0.5 or BASDAI ≥4), symptoms affecting quality of life (Health Assessment Questionnaire, HAQ ≥1.2); AND (C) Management of signs and/or symptoms perceived as problematic by the rheumatologist and/or the patient (Physician Global Assessment or Patient Global Assessment VAS ≥50 or Patient Acceptable Symptom State (PASS) negative) Radiographic progression was not included in this assessment as it was not available. Demographic, clinical and treatment data were assessed at the initiation of bDMARD according to D2M status. And comorbidities were assessed for any diagnosis ever made. The factors associated with D2M status on univariate analysis with significance at the 0.20 level were considered candidates for the multivariate model. Before inclusion in the model, multicollinearity between variables was assessed. The enter method and backward elimination method was used at a significance of 0.05 level. Results: A total of 888 axSpA patients evaluated. Of these, 13.4% were D2M AxSpA with a mean age of 47.03 (±10.36) years and 63.9% were female. The D2M group had a significantly higher proportion of female patients compared to the group non-D2M (63.9% vs %44.0; p<0.001). The D2M group had a significantly higher BASDAI, BASFI and patient VAS global scores at the initiation of bDMARD. Regarding comorbidities, D2M patients had higher rates of hypertension (32.8% vs 22.4%); p=0.001) and COPD/asthma (17.6% vs 7.2%); p<0.001), with no significant difference in diabetes mellitus and malignancy. When extra-articular involvements were compared, the frequency of psoriasis was significantly higher in D2M patients than non-D2M patients (19.7% vs 10.4%) p=0.003), and no significant difference was found between the frequency of uveitis and inflammatory bowel disease. Time from diagnosis to first bDMARD start was significantly longer in the non-D2M group (3.23 vs 4.64 p=0.016). A multivariate logistic regression analysis was performed including sex, age at diagnosis, DM, HT, history of COPD/asthma, presence of psoriasis, HLA-B27 status, disease duration; number of patients with a BMI ≥30 kg/m², BASDAI score and CRP levels at bDMARD initiation; primary inefficacy as the reason for switching the first bDMARD, and the 3rd-month delta BASDAI value. Initially, a model was constructed using the ENTER method. In this analysis, only the BASDAI score at the initiation of biological therapy was found to be statistically significant (OR: 1.66; 95% CI: 1,24-2,22 p = 0.001), while the contributions of the other variables did not reach statistical significance. To improve the predictive power of the model and reduce the potential impact of multicollinearity among variables, an additional analysis was performed using the BACKWARD elimination method with the same set of variables. Among these, the most significant predictor was the BASDAI score at bDMARD initiation (OR: 1.583; 95% CI: 1.22–2.05; p = 0.001). Accordingly, an elevated BASDAI score at bDMARD initiation emerged as the most robust independent predictor of D2M-AxSpA. Additionally, the reduction in BASDAI at the 3rd month was also found to be statistically significant (OR: 0.81; p = 0.017), indicating that patients who showed an earlier and stronger clinical response had a significantly lower risk of developing D2M. Conclusion: There are nearly 13% of patients determined as D2M in our biological cohort. D2M-axSpA was associated with higher disease activity at start of bDMARD, comorbidities, extra-articular manifestations and female gender. Higher BASDAI score at start of the bDMARD seems to be an independent factor to predict D2M-AxSpA.
Benzer Tezler
- Hacettepe Üniversitesi Hastanesinde takipli tedavisi zor romatoidartrit hastalarının kesitsel retrospektif ıncelenmesi
Cross-sectional retrospective study of difficult-to-treat rheumatoid arthritis patients followed up at Hacettepe University Hospital
ASENA EKEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
RomatolojiHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEVENT KILIÇ
- BH4 tedavisi alan fenilketonüri hastalarında uzun dönem beslenme durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of long-term nutritional status in phenylketonuria patients receiving BH4 treatment
SİMGE CEREN KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA GÖKMEN ÖZEL
- Doğumsal kalp hastalığı tanılı ergen ve genç erişkinlerin kardiyak hastalık bilgi düzeyleri, bilgi düzeyine etki eden parametreler ve ilaç tedavisi uyumunun değerlendirilmesi
Evaluation of cardiac disease knowledge levels, parameters affecting knowledge levels, and medication adherence in adolescents and young adults diagnosed with congenital heart disease
ELİF YAĞMUR KAYMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN DERMAN
- Yaşa bağlı maküler dejenerasyonu olan bireylerin beslenme durumlarının değerlendirilmesi
The evaluation of nutrition status in persons with age related macular degeneration
SEDAT ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA GÜLHAN SAMUR
- Çocukluk çağı pankreatı̇t hastalarının tanı, tedavı̇ ve klı̇nı̇k ı̇zlem sonuçları
Diagnosis, treatment and clinical follow-up of childhood pancreatitis cases
EMİNE ÖZLEM BOSTANCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA DEMİR