İleri evre kanser hastalarının bakım vericilerinin destekleyici bakım gereksinimleri ve sosyal destek düzeyleri ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişki
The relationship between supportive care needs, perceived social support, and quality of life among caregivers of patients with advanced-stage cancer
- Tez No: 940124
- Danışmanlar: PROF. DR. ZELİHA KOÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Onkoloji, Hemşirelik, Oncology, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Kanser, Bakım verici, Destekleyici bakım gereksinimi, Sosyal destek, Yaşam kalitesi, Cancer, Caregiver, Supportive care needs, Social support, Quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, ileri evre kanser hastalarının bakım vericilerinin destekleyici bakım gereksinimleri ve sosyal destek düzeyleri ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yürütüldü. Materyal ve Metot: Araştırma 14/03/2023-30/04/2025 tarihleri arasında bir üniversitenin onkoloji hastanesinde yürütüldü. Araştırmanın örneklemini evre 3 ve evre 4 kanser hastalarının 328 primer bakım vericisi oluşturdu. Araştırmada nicel ve nitel karma desenden yararlanıldı. Araştırmanın nicel verileri Tanıtıcı Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ), Bakım Verenlerin Destekleyici Bakım Gereksinimleri Ölçeği (BVDBGÖ) ve SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplandı. Araştırmanın nitel verileri ileri evre kanser hastasının 22 bakım vericisiyle fenomonolojik görüşmeler yapılarak elde edildi. Nicel verilerin değerlendirilmesinde SPSS 25 paket programından yararlanıldı. Nitel veriler değerlendirilirken içerik analizi yapılarak temalar ve alt temalar belirlendi. Bulgular: ÇBASDÖ toplam puan ortalaması 69,02±21,21, BVDBGÖ toplam puan ortalaması 3,32±1,03, SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği Fiziksel Bileşen alt boyut puan ortalaması 39,91±10,15, Mental Bileşen alt boyut puan ortalaması 32,19±9,14 olarak belirlendi. SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği Fiziksel Bileşen alt boyut puanı ile BVDBGÖ toplam ve alt boyutları arasında negatif yönlü düşük ile orta düzeyde ilişki saptandı (p<0.05). SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği Mental Bileşen alt boyut puanı ile BVDBGÖ toplam ile Psikolojik ve Emosyonel İhtiyaçlar, İş ve Sosyal İhtiyaçlar, İletişim ve Aile İhtiyaçları alt boyut puanları arasında negatif yönlü ve düşük düzeyde ilişki belirlendi (p<0.05). SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği Mental Bileşen alt boyut puanı ile ÇBASDÖ toplam ve alt boyut puanları arasında pozitif yönlü ve orta düzey bir ilişki bulundu (p<0.05). Nitel verilerin analizi sonucunda iki tema ve dokuz alt tema belirlendi. Sonuç: Bu araştırmada, ileri evre kanser hastalarının bakım vericilerinin destekleyici bakım gereksinimleri ve algıladıkları sosyal destek düzeylerinin yaşam kalitelerini etkileyen önemli yordayıcılar olduğu belirlendi.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to examine the relationship between the supportive care needs, levels of perceived social support, and quality of life among caregivers of patients with advanced-stage cancer. Materials and Methods: The study was conducted between March 14, 2023, and April 30, 2025, at the oncology hospital of a university. The sample consisted of 328 primary caregivers of patients diagnosed with stage 3 or stage 4 cancer. In the study qualitative and quantitative mixed methods design was employed. Quantitative data were collected using the Descriptive Information Form, the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), the Supportive Care Needs Survey for Caregivers (SCNS-C), and the SF-12 Quality of Life Scale. Qualitative data were obtained through phenomenological interviews conducted with 22 caregivers of patients with advanced-stage cancer. Quantitative data were analyzed using the SPSS 25 statistical software package. For qualitative data, content analysis was performed to identify themes and subthemes. Findings: The mean total score of the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) was 69.02±21.21. The mean total score of the Supportive Care Needs Survey for Caregivers (SCNS-C) was 3.32±1.03. The mean score for the Physical Component subscale of the SF-12 Health Survey was 39.91±10.15, and the mean score for the Mental Component subscale was 32.19±9.14. A low to moderate negative correlation was observed between the Physical Component score of the SF-12 Health Survey and both the total and subscale scores of the SCNS-C (p<0.05). Furthermore, a low negative correlation was found between the Mental Component score of the SF-12 Health Survey and the total SCNS-C score, as well as the subscales measuring Psychological and Emotional Needs, Occupational and Social Needs, and Communication and Family Needs (p<0.05). In contrast, a moderate positive correlation was identified between the Mental Component score of the SF-12 Health Survey and both the total and subscale scores of the MSPSS (p<0.05). The analysis of qualitative data yielded two main themes and nine subthemes. Conclusion: The findings of this study revealed that the supportive care needs and perceived social support levels of caregivers of patients with advanced-stage cancer significantly predicted their quality of life.
Benzer Tezler
- İleri evre kanser hastalarına bakım verenlerin yorgunluk ve uyku kalitesine hemşirenin eğitim ve danışmanlık hizmetinin etkisi
The effect of education and counseling services given by nurses on fatigue and sleep quality of caregivers of gastric and colorectal cancer patients
ÜLKÜ GÖRGÜLÜ
Doktora
Türkçe
2010
HemşirelikHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN AKDEMİR
- İleri evre kanser hastalarında sanal gerçeklik uygulamasının ağrı ve hasta memnuniyeti üzerine etkisi
Effect of virtual reality application on pain and patient satisfaction in advanced stage cancer patients
ŞAZAN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hemşirelikİzmir Bakırçay Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZAN KILIÇ AKÇA
- Epitelyal over kanseri hastalarının cerrahi sitoredüksiyon sonrası ilk 30 gün içinde hastaneye yeniden kabullerinin değerlendirilmesi
Evaluation of 30-day hospital readmission after surgical cytoreduction of patients with epithelial ovarian carcinoma
MELİKE MERT BURHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURETTİN BORAN
- Acil servise başvuran ileri evre kanser hastalarına yönelik yapılan müdahaleler ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of interventions and quality of life for advanced stage cancer patients applying to the emergency department
EZGİ AYAR
- İleri evre akciğer kanseri hastalarında karşılanmamış bakım gereksinimlerinin yaşam kalitesine etkisi
The effect of unmet care needs on quality of life in patients with advanced lung cancer
GİZEM TEMELTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hemşirelikİzmir Bakırçay Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL ÇELİK