Uçakların minimum iniş pist uzunluğunun ANFIS ile tahmin edilmesi
Estimating of the minimum landing runway length of aircraft with ANFIS
- Tez No: 940197
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ARIK HATİPOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Havacılık ve Uzay Mühendisliği, Aeronautical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Havacılık Elektrik ve Elektroniği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Havacılık sektöründe, uçakların güvenli ve verimli bir şekilde iniş ve kalkış yapabilmesi için gerekli olan pist uzunluğunun doğru bir biçimde tahmin edilmesi, operasyonel verimliliği artırmanın yanı sıra uçuş güvenliğini de doğrudan etkilemektedir. İniş için gerekli minimum pist uzunluğu, uçağın yüksekliği, ağırlığı gibi bir dizi faktöre bağlıdır. Bu faktörler arasındaki ilişki, geleneksel fiziksel modellerle doğrudan hesaplanması güç olan, doğrusal olmayan bir yapıya sahiptir. Bu bağlamda, karmaşık etkileşimlerin modellenmesinde kullanılan geleneksel yöntemler genellikle yetersiz kalabilmektedir. Bu tez çalışmasında, uçakların minimum iniş pist uzunluğunun tahmin edilmesinde Diferansiyel Arama (Differential Search, DS) Algoritması tabanlı Uyarlamalı Ağ Tabanlı Bulanık Çıkarım Sistemi'ne (Adaptive-Network Based Fuzzy Inference Systems, ANFIS) dayanan modellerin ortaya konulması hedeflenmiştir. Literatürde ilk kez önerilen bu modeller ile, uçak iniş ağırlığı, uçuş yüksekliği ve flap açısı değişkenlerinin, uçakların minimum iniş pist uzunluğuna olan etkilerinin doğru bir şekilde modellemesi yapılarak, daha güvenilir ve verimli bir tahmin yöntemi geliştirmek amaçlanmıştır. Farklı kural sayıları, farklı iterasyon sayıları dikkate alınarak karşılaştırmalı olarak ilk kez gerçekleştirilen simülasyonlarda, önerilen modellerin başarısı, performans kriterleri ile ölçülerek analiz edilmiştir. Simülasyon sonuçları, DS algoritması tabanlı ANFIS modellerinin, uçakların minimum iniş pist uzunluğunun tahmin edilmesinde etkin bir şekilde kullanılabileceğini vurgulamıştır. Böylece, önerilen modellerin, uçuş planlamasında ve güvenlik yönetiminde daha etkili bir karar destek sistemi oluşturulmasına katkı sağlayacağı öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
In the aviation sector, accurate estimation of the runway length required for aircraft to land and take off safely and efficiently not only increases operational efficiency but also directly affects flight safety. The minimum runway length required for landing depends on a number of factors such as the aircraft's altitude and weight. The relationship between these factors has a nonlinear structure that is difficult to calculate directly with traditional physical models. In this context, traditional methods used in modeling complex interactions can be often inadequate. In this thesis, it is aimed to present models based on Adaptive-Network Based Fuzzy Inference Systems (ANFIS) based on Differential Search (DS) Algorithm in estimating the minimum landing runway length of aircraft. With these models proposed for the first time in the literature, it is aimed to develop a more reliable and efficient estimation method by accurately modeling the effects of aircraft landing weight, flight altitude and flap angle variables on the minimum landing runway length of aircraft. In the simulations performed for the first time comparatively by considering different rule numbers and different iteration numbers, the success of the proposed models is analyzed by measuring with performance criteria. The simulation results emphasized that DS algorithm based ANFIS models can be used effectively in estimating the minimum landing runway length of aircraft. Thus, it is predicted that the proposed models will contribute to the creation of a more effective decision support system in flight planning and safety management.
Benzer Tezler
- Metasezgisel yöntemlerle uçak çizelgeleme problemi optimizasyonu
Solving aircraft landing problem by using metaheuristics
AYKUT AYDIN
Doktora
Türkçe
2009
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiMarmara Üniversitesiİstatistik Bölümü
PROF. DR. İBRAHİM DOĞAN
- Atatürk Havalimanı nın güney hâkim yönlü rüzgârlar (lodos) altında kapasite modellemesi
Capacity modeling under the effects of southern winds at Istanbul Atatürk International Airport
KOREL İNANÇ DURMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiHava Harp Okulu KomutanlığıEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. UĞUR ZİYA YILDIRIM
- Havalimanı çevresindeki yapılarda gürültü denetiminde kaynağa ilişkin özelliklerin değerlendirilmesi
Assessment of the source properties for noise control of buildings in the vicinity of airports
MEHMED AKİF EMEKLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE AKDAĞ
- Toplam yakıt tüketiminin enküçüklenmesi ve pist kapasitesinin en etkin şekilde kullanımı için bir yaklaşma sıralama modeli
An approach sequencing model for minimum total fuel consumption and most efficient use of runway capacity
ZEKERİYA KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiEskişehir Teknik ÜniversitesiHava Trafik Kontrol Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEM ÇETEK
DOÇ. DR. TUĞBA SARAÇ
- Bariyer ağı ve ağ kaldırma sistemi tasarımı
Net barrier and net lifting system design
GÜRHAN GÜNGÖRDÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Makine MühendisliğiErciyes ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FAZIL CANBULUT