Yapay zekânın endüstriyel tasarım süreçlerinde teknik sorunların çözümü amacıyla kullanımı
The use of artifical intelligence in solving technical problems in industrial design processes
- Tez No: 941259
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULLAH TOĞAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri Ürünleri Tasarımı, Industrial Design
- Anahtar Kelimeler: İnsan-yapay zeka etkileşimi, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zekâ (AI), ortaya çıktığı ilk andan itibaren hızlı ve önemli bir gelişim göstererek birçok alanı etkilemiştir. Zaman içerisinde farklı alanlardaki görevleri üstlenerek ve hatta bazı pozisyonlarda insan ihtiyacını neredeyse ortadan kaldırarak gelişmiş süreçlerin önemli bir parçası haline gelmiştir. Endüstriyel tasarım alanı açısından değerlendirildiğinde ise yapay zekânın etkileri diğer birçok alanda olduğu gibi merak edilen bir konudur ve bu kapsamda çok sayıda akademik çalışma yapıldığı bilinmektedir. Yapılan çalışmalar incelendiğinde, yapay zekâ araçlarının fikir ve konsept geliştirme, görselleştirme ve hızlı varyasyon üretme gibi tasarım süreçlerinin daha çok yaratıcı alanlarına entegre edilerek katkı sağladığı örnekler görülmektedir. Ancak özellikle endüstriyel tasarımcının sorumluluk alanına giren üretim ve ürünün teknik detaylarıyla ilgili boyutlarında herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışma ile, yapay zekânın etkinliğine dair birçok örneği gözlenen alanların dışında, üretimle de ilişkilenen malzeme ve üretim yöntemi seçimi gibi teknik boyutlarda tasarımcıya ve tasarım süreçlerine ne tür katkılar sağlayabileceği üzerinde durulmuştur. Çalışmanın temel hedefi doğrultusunda ilk aşamada, yapay zekânın etkinliğini değerlendirmek üzere bir ön çalışma yapılmıştır. Seçilen örnek ürünler, literatürde ve piyasada sıklıkla kullanımına dair örnekler bulunan yapay zekâ araçları kullanılarak örnek durumlar üzerinden değerlendirilmiştir. Yapılan denemelerin sonuçlarına göre mevcutta tasarımcının bilgi eksikliği yaşadığı ve desteğe ihtiyaç duyduğu bazı kesitlerde yapay zekânın etkili bir araç olabileceği görülmüştür. Bu amaçla ikinci aşamada, profesyonel endüstriyel tasarımcılarla görüşülerek, farklı uygulama kesitleri üzerinden deneysel bir çalışma ve yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan bir görüşme süreci gerçekleştirilmiştir. Elde edilen tasarımcı değerlendirmeleri sonucunda tasarımcının üretim ve mühendislik kesitlerinden örneklerle, teknik kararlar alırken ihtiyaç duyduğu destek için yapay zekâ kullanımının etkinliği tartışılmıştır. Geliştirilecek yeni çalışma modelleri ile tasarımcının görece zayıf olduğu teknik kesitlerde yapay zekânın önemli bir araç olabileceği yönünde sonuçlar elde edilmiş ve çalışma yöntemine ilişkin öneriler getirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Artificial intelligence (AI) has influenced many fields by showing a rapid and significant development since its emergence. Over time, it has become an important part of advanced processes by taking on tasks in different fields and even almost eliminating the need for humans in some positions. When evaluated in terms of industrial design, the effects of artificial intelligence are a subject of curiosity as in many other fields and it is known that many academic studies have been conducted in this context. When the studies are examined, it is seen that artificial intelligence tools contribute to more creative areas of design processes such as idea and concept development, visualization and rapid variation generation. However, no study has been found in the dimensions related to the production and technical details of the product, which is the responsibility of the industrial designer. With this study, apart from the areas where many examples of the effectiveness of artificial intelligence have been observed, it is emphasized what kind of contributions it can make to the designer and design processes in technical dimensions such as material and production method selection, which are also related to production. In line with the main objective of the study, a preliminary study was conducted to evaluate the effectiveness of artificial intelligence. The selected sample products were evaluated through sample cases using artificial intelligence tools that are frequently used in the literature and in the market. According to the results of the experiments, it was seen that artificial intelligence can be an effective tool in some sections where the designer currently lacks knowledge and needs support. For this purpose, in the second stage, professional industrial designers were interviewed and an experimental study and an interview process consisting of semi-structured questions were carried out through different application sections. As a result of the designer evaluations obtained, the effectiveness of using artificial intelligence for the support needed by the designer in making technical decisions was discussed with examples from production and engineering sections. With the new study models to be developed, results have been obtained that artificial intelligence can be an important tool in technical sections where the designer is relatively weak and suggestions have been made regarding the study method.
Benzer Tezler
- Design and deployment of deep learning based fuzzy logicsystems
Derin öğrenme tabanlı bulanık sistemlerin geliştirilmesi ve uygulanması
AYKUT BEKE
Doktora
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiKontrol ve Otomasyon Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUFAN KUMBASAR
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN TALİM
- Bir pamuk iplikhanesinde fiili çalışma metodlarının incelenmesi ve mevcut işlemlerin standart sürelerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
MÜRŞİDE KESEROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İşletmeEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA NAZMİ ERCAN
- Barajların hacim-verim ilişkisi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET KILIÇARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiÇukurova Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEFARUK HAKTANIR
- Çiğit ve ayçiçek yağlarının doğal antioksidan içerikleri ile bu yağların stabilitelerinin arttırılmaları üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ALİ KEMAL YALNIZ
Doktora
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHİR ÇOLAKO¦LU