Integration of AI tools into the industrial design process: A case study from Türki̇ye on critical perspectives regarding authenticity
Endüstriyel tasarım sürecinde yapay zekânın entegrasyonu: Türkiye'den örnek bir olay incelemesi üzerine özgünlük konusunda eleştirel perspektifler
- Tez No: 1015382
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE ELİF COŞKUN, DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA HAMAMCIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri Ürünleri Tasarımı, Industrial Design
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Kadir Has Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Endüstriyel Tasarım disiplini, kendi dinamik tasarım süreci sayesinde, tarihsel süreçte incelediğimizde teknolojik gelişmelerde bir dönüşüm gerçekleştirdiğini görebiliriz. Zanaat odaklı olarak başlayan bu süreç bilgisayar destekli tasarım teknolojileri ile değişmiş ve günümüzde gelişen yapay zekâ teknolojileri ile tekrar bir teknolojik kırılma yaşamaktadır. Bu tez, yapay zekâ araçlarının endüstriyel tasarım sürecine entegrasyonunu, Türkiye ölçeğinde profesyonel tasarımcıların deneyimleri ve bu süreçlerin yarattığı hukuk alanındaki sorunlar çerçevesinde incelemektedir. Çalışmada öncelikle yapay zekâ, makine öğrenmesi, derin öğrenme ve üretken yapay zekâ gibi temel kavramlar açıklanmış; ardından endüstriyel tasarım süreci ile özgünlük kavramı arasındaki ilişki ele alınmıştır. Bu bağlamda özgünlüğün yalnızca biçimsel farklılıkla sınırlı olmadığı, aynı zamanda tasarım sürecinin niteliği, malzeme ve işlev dürüstlüğü, problem çözme yaklaşımı ve kullanıcı algısı ile bağlantılı çok katmanlı bir yapı olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca yapay zekâ destekli tasarım süreçlerinde ortaya çıkan ürünlerin Türk hukuku kapsamında nasıl değerlendirilebileceği, özellikle sınai mülkiyet ve fikri mülkiyet ekseninde tartışılmıştır. Sonuç olarak, çalışma yapay zekânın endüstriyel tasarım alanında dönüştürücü bir potansiyele sahip olduğunu; ancak bu dönüşümün yalnızca teknik faydalar üzerinden değil, özgünlük, etik sorumluluk, tasarımcı emeği ve hukuki çerçeve açısından da bütüncül biçimde değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda tez, yapay zekânın endüstriyel tasarım disiplinindeki yerini çok boyutlu bir perspektifle ele alarak alana kuramsal ve güncel bir katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
The discipline of Industrial Design, thanks to its dynamic design process, has undergone technological transformations throughout its history. Beginning with a focus on craftsmanship, this process changed with computer-aided design technologies and is currently experiencing another technological breakthrough with the development of artificial intelligence technologies. This thesis examines the integration of artificial intelligence tools into the industrial design process within the framework of the experiences of professional designers in Türkiye and the legal issues created by these processes. The study first explains fundamental concepts such as artificial intelligence, machine learning, deep learning, and generative artificial intelligence; then, it addresses the relationship between the industrial design process and the concept of originality. In this context, it is shown that authenticity is not limited to formal difference alone, but is a multi-layered structure connected to the quality of the design process, material and functional integrity, problem-solving approach, and user perception. Furthermore, how products resulting from AI-assisted design processes can be evaluated under Turkish law, particularly in the context of industrial and intellectual property, is discussed. In conclusion, the study demonstrates that artificial intelligence has a transformative potential in the field of industrial design; However, this thesis reveals that this transformation should be evaluated holistically, not only in terms of technical benefits, but also in terms of originality, ethical responsibility, designer's labor, and the legal framework. Accordingly, this thesis aims to offer a theoretical and contemporary contribution to the field by addressing the place of artificial intelligence in the industrial design discipline from a multi-dimensional perspective.
Benzer Tezler
- THE DIGITAL TRANSFORMATION OF INTERNATIONAL TRADEMARK REGISTRATION:THE INTEGRATION OF E-GOVERNMENT SYSTEMS AND THE ADAPTATION OF THE MADRID PROTOCOL
ULUSLARARASI MARKA TESCİLİNİN DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜ: E-DEVLET SİSTEMLERİNİN ENTEGRASYONU VE MADRİD PROTOKOLÜ'NÜN DİJİTALLEŞMEYE UYUM SÜRECİ
MERCAN SANDIKÇI
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
HukukAnkara ÜniversitesiFikri Mülkiyet Hakları, Teknoloji Politikaları ve İnovasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELİN ÖZDEN MERHACI
- Generative AI in the UX/UI design process: Defining key considerations for designer-centered tools
UX/UI tasarım sürecinde üretken yapay zeka: Tasarımcı odaklı araçlar için temel unsurların belirlenmesi
YASEMİN KARDELEN AKÇA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Endüstri Ürünleri TasarımıOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜZİN ŞEN
- Yapay zekâ destekli araçların tasarımcı davranışına ve tasarım sürecine etkileri
Effects of artificial intelligence aided tools on designer behaviour and design process
CEREN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Endüstri Ürünleri TasarımıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YENER ALTIPARMAKOĞULLARI
- A product design process proposal for zero-defect manufacturing of motor yachts using AI-based approaches
Motor yatların sıfır hata odaklı üretimi için yapay zeka tabanlı bir ürün tasarım süreci önerisi
BURÇİN AŞICI
Doktora
İngilizce
2026
Endüstri Ürünleri Tasarımıİzmir Ekonomi ÜniversitesiTasarım Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA EMRE ERGÜL
- Mimarlık eğitimi ve meslek pratiği ilişkisinde tasarım stüdyoları ve yarışmalar üzerinden başarım tabanlı bir bütünleşik ölçme - değerlendirme modeli
A performance-based assessment model in the context of design studios in architectural education & design competitins in professional practice
SİNEM AKTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALAATTİN KANOĞLU