Jacques Derrida'nın eğitim görüşleri üzerine eleştirel bir bakış
A critical perspective on Jacques Derrida's views on education
- Tez No: 941481
- Danışmanlar: PROF. DR. NURTEN GÖKALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Eğitim felsefesi, Kıta felsefesi, Education philosophy, Continental philosophy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Jacques Derrida, yalnızca felsefe alanını değil, edebiyattan mimariye kadar uzanan geniş bir yelpazede etkili olmuş çağdaş düşüncenin öncü isimlerinden biridir. Derrida'nın düşüncesi, sabit ve değişmez kabul edilen yapıları sorgularken; özellikle anlam kavramına ilişkin ortaya koyduğu perspektifle yerleşik düşünme biçimlerine radikal bir meydan okuma niteliği taşımaktadır. Bu çalışma, Derrida'nın felsefi düşüncesinin eğitim alanına nasıl yansıtılabileceğini sorgulamakta ve Derrida düşüncesine uygun bir eğitim anlayışının olanaklarını tartışmaktadır. Bu perspektif ile yürütülen çalışmada, Derrida'nın felsefesinden türetilen yansımalar; 1) mevcudiyet metafiziği ve logos-merkezcilik eleştirisinden kaynaklanan yansımalar, 2) différance, iz, oyun ve ek kavramlarından kaynaklanan yansımalar, 3) dekonstrüksiyon kaynaklı yansımalar ve 4) Derrida'nın felsefenin öğretimine dair görüşlerinden kaynaklanan yansımalar olmak üzere dört başlık altında ele alınmıştır. Üretilen bu yansımalar; öğretim tasarımı, uygulanabilirlik, eğitim felsefeleri ile örtüşme ve felsefi katkı açılarından tekrar ele alınarak yorumlanmıştır. Bu çalışma ile ortaya konan eğitim yorumu, öğretim ortamı ve süreçlerinde; belirsizlik, esneklik, merkezsizlik ve tamamlanamazlığa yönelme eğilimindedir. Bu doğrultuda, öğretmen ve öğrenci rollerinin sabitlenmediği, öğrenme çıktılarının önceden kesin olarak belirlenmediği, sabit ve merkezi yapıların reddedildiği bir eğitim anlayışı ortaya çıkmaktadır. Her ne kadar Derrida'nın felsefi anlayışının yansımaları, doğrudan bir eğitim modeli sunmasa da bu yansımalar eğitime dair yeni bir perspektif sunmakta ve eğitimle ilgili kurum, yapı, süreç, ortam ve anlayışların dekonstrüksiyona uğratılarak sorgulanmasına imkân tanımaktadır. Derrida'nın düşünsel çerçevesine uygun bir eğitim anlayışının ise ancak yüksek motivasyona ve öğrenme sorumluluğuna sahip öğrenen grupları için tasarlanacak olan öğretim ortamlarında ve sınırlı durumlarda pratiğe geçirilebileceği değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Jacques Derrida is one of the leading figures of contemporary thought who has significantly influenced not only philosophy but also a broad range of fields, from literature to architecture. His philosophy challenges fixed and immutable structures at their core, offering a radical critique of established modes of thinking, particularly through his perspective on the concept of meaning. This study explores how Derrida's philosophical thought can be reflected in the field of education and discusses the possibilities of an educational approach compatible with his ideas. Within this framework, the pedagogical implications derived from Derrida's philosophy are examined under four main themes: (1) implications stemming from the critique of the metaphysics of presence and logocentrism, (2) implications based on the concepts of différance, trace, play, and supplement, (3) implications rooted in deconstruction, and (4) implications drawn from Derrida's views on the teaching of philosophy. These implications are then reinterpreted in terms of instructional design, applicability, compatibility with educational philosophies, and philosophical contribution. The educational interpretation developed in this study tends toward uncertainty, flexibility, decentralization, and incompleteness in instructional environments and processes. In line with this orientation, it envisions an educational approach in which teacher and student roles are not fixed, learning outcomes are not predetermined, and centralized structures are rejected. Although Derrida's philosophical reflections do not offer a concrete educational model, they provide a new perspective on education, allowing for the deconstruction and critical reconsideration of educational institutions, structures, processes, environments, and understandings. It is foreseen that an educational approach aligned with Derrida's intellectual framework can only be practically realized in instructional settings designed for highly motivated learner groups and under limited circumstances.
Benzer Tezler
- La Technique de persuasion dans I'Emile de Jean-Jacques Rousseau
Başlık çevirisi yok
DURAN NEMUTLU
Doktora
Fransızca
1985
Fransız Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiFransız Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET YALÇIN
- Bazı hibrid mısır çeşitlerinin Çukurova koşullarına uyum yetenekleri üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
GÖKSEL YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM GENÇ
- Seyirci ve bir anlamlama süreci olarak sinema
The Viewer and cinema as a signification process
NEZİH ERDOĞAN
- Jean-Jacques Rousseau'nun eğitim felsefesi (Emile'nin bir analizi)
Başlık çevirisi yok
MEHMET MABOÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN TURGUT
- The Concept of freedom within the theory of social contract a study on the political philosophy of Thomas Hobbes and J.J. Rousseau
Başlık çevirisi yok
KOMARUDDİN HİDAYAT
