Sağlık profesyonellerinin besin-ilaç etkileşimleri hakkında bilgi düzeylerinin belirlenmesi: Konya ili örneği
Determining the knowledge level of healthcare professionals on food-drug interactions: The sample of Konya province
- Tez No: 941975
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU BAYRAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, sağlık profesyonellerinin besin-ilaç etkileşimleri konusunda bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmaya, Konya ilinde bulunan 583 sağlık profesyoneli (145 hekim, 143 eczacı, 151 diyetisyen ve 144 hemşire) dahil edilmiştir. Araştırma verileri, anket formu ile yüz yüze ve çevrimiçi hibrit veri toplama yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Anketin ilk bölümünde katılımcıların genel bilgilerini belirlemeye yönelik sorular yer alırken, ikinci bölümünde besin-ilaç etkileşimlerine ilişkin bilgi düzeylerini belirlemek için Besin ve İlaç Etkileşimleri Bilgi Düzeyi Saptama Ölçeği kullanılmıştır. Bu ölçeğin Konya ilindeki sağlık profesyonelleri örnekleminde geçerlilik ve güvenilirlik analizleri yeniden gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliği açıklayıcı faktör analizi ile değerlendirilmiş; güvenilirlik ise KR-20 ve McDonald's Omega katsayılarıyla analiz edilmiştir. Bulgular, ölçeğin tek faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ve yüksek düzeyde iç tutarlılık gösterdiğini ortaya koymuştur (KR-20 = 0.943; Ω = 0.954). Katılımcıların %70.5'i kadın ve %72.0'si lisans mezunu olup, %78.7'si sağlık alanında aktif olarak çalışmaktadır. Araştırma bulgularına göre, sağlık profesyonellerinin bilgi düzeyleri orta düzeyde olarak yorumlanmıştır. Katılımcıların bilgi düzeyi; yaş, cinsiyet, eğitim durumu, mesleki deneyim süresi, sürekli ilaç kullanma, çalışılan kurum ve eğitim alma durumu gibi değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermiştir. Erkeklerin bilgi düzeyi puanları, kadınlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.001). Besin-ilaç etkileşimi konusunda eczacıların en yüksek bilgi düzeyine sahip olduğu saptanmıştır (13.71 ± 3.11). Hemşirelerin bilgi düzeyi ortalamaları, diğer gruplara kıyasla daha düşük bulunmuştur (5.53 ± 4.82). Sağlık alanında aktif olarak çalışan bireylerin bilgi düzeyleri (10.33 ± 5.07), çalışmayanlara (8.29 ± 5.06) kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.001). Bu çalışmada geçerliliği ve güvenilirliği yeniden test edilen ölçek, Konya ilindeki sağlık profesyonellerinin bilgi düzeylerini değerlendirmeye yönelik kullanılabilir ve güçlü bir ölçüm aracı olarak öne çıkmaktadır. Elde edilen bulgular, sağlık alanındaki lisans ve hizmet içi eğitim programlarının yeniden gözden geçirilmesi, disiplinler arası klinik uygulama modellerinin geliştirilmesi ve hasta bilgilendirme süreçlerinin iyileştirilmesi yönünde somut öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the knowledge levels of healthcare professionals regarding food-drug interactions. A total of 583 healthcare professionals (145 physicians, 143 pharmacists, 151 dietitians, and 144 nurses) from the province of Konya were included in the study. The data were collected using a hybrid data collection method, both face-to-face and online, through a questionnaire. In the first section of the questionnaire, questions were aimed at determining participants' general information, while the second section employed the Food-Drug Interaction Knowledge Level Assessment Scale to assess their knowledge on food-drug interactions. The validity and reliability analyses of this scale were re-conducted with the sample of healthcare professionals in Konya. The construct validity of the scale was evaluated using exploratory factor analysis, and its reliability was analyzed using KR-20 and McDonald's Omega coefficients. The findings revealed that the scale had a unidimensional structure and showed a high level of internal consistency (KR-20 = 0.943; Ω = 0.954). Of the participants, 70.5% were female, 72.0% held a bachelor's degree, and 78.7% were actively working in the healthcare field. According to the research findings, the knowledge level of healthcare professionals was interpreted as moderate. Knowledge levels significantly differed based on variables such as age, gender, educational status, years of professional experience, regular medication use, type of institution, and prior education on the subject. The knowledge scores of male participants were found to be significantly higher than those of female participants (p<0.001). Among the professional groups, pharmacists had the highest level of knowledge regarding food-drug interactions (13.71 ± 3.11), while nurses had the lowest average knowledge scores compared to other groups (5.53 ± 4.82). The knowledge scores of individuals actively working in healthcare (10.33 ± 5.07) were significantly higher than those who were not (8.29 ± 5.06) (p<0.001). The scale, whose validity and reliability were re-tested in this study, stands out as a usable and robust measurement tool for evaluating the knowledge levels of healthcare professionals in Konya. The findings provide concrete suggestions for revising undergraduate and in-service training programs in the healthcare field, developing interdisciplinary clinical practice models, and improving patient education processes.
Benzer Tezler
- Yaşlıların kullandıkları ilaçların uygunluğunun beers kriterleri açısından değerlendirilmesi
Conformity assessment of drugs used BY elderly in terms of the beers criteria
HANDAN TERZİ
- Kronik hastalığı olan bireylerde siberkondri varlığının değerlendirilmesi
Assessment of the prevalence of cyberchondria in individuals with chronic illnesses
DİLARA KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE PALANDUZ
- Tüketicilerin sahte ilaç ve gıda takviyesi konusundaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi: İzmir ili örneği
Evaluation of knowledge and attitude of consumers about counterfeit medicines and food supplements: A case study in İzmir
SEDA NUR NURDAĞ SİLKÜ
Doktora
Türkçe
2021
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiEczacılık İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ ŞAR
- Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine intihar girişimi ve kendine zarar verme öyküsü ile başvuran olguların adli tıbbi açıdan değerlendirilmesi
A forensic medical evaluation of patients presenting to Akdeniz University Faculty of Medicine Hospital with a history of suicide attempt and self-harm
GÜLŞAH YİĞİT
- Fitness egzersizi yapan bireylerin doping ve gıda takviyeleri hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi
The determining of fitness exercisers' knowledge level about doping and food supplements
ALİ MERMERTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporHitit ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH BİLGENER