Yapılandırmacı eğitim yaklaşımı çerçevesinde okul kütüphanelerinin işlevleri
Functions of school libraries within the framework of constructivist education approach
- Tez No: 942505
- Danışmanlar: PROF. DR. TÜLAY OĞUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Bilgi ve Belge Yönetimi, Education and Training, Information and Records Management
- Anahtar Kelimeler: Okul kütüphaneleri, Sosyal yapılandırmacılık, Z-kütüphane, School libraries, Social constructivist, Z-library
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilgi toplumuna geçişle birlikte eğitim sistemlerinde köklü bir dönüşüm yaşanmış, bu dönüşüm bireylerin bilgiye erişim, bilgiyi üretme ve etik bir biçimde kullanma becerilerini temel alan yapılandırmacı eğitim yaklaşımının ön plana çıkmasına neden olmuştur. Bu çalışmada, yapılandırmacı eğitim anlayışının temel ilkeleri ile Türkiye'de bu anlayış doğrultusunda şekillenen eğitim programlarının, okul kütüphanelerinin işlevlerine nasıl yansıdığı incelenmiştir. Tez kapsamında, okul kütüphanelerinin 21. yüzyılın gerektirdiği eleştirel düşünme, problem çözme, bilgi okuryazarlığı, dijital yeterlilik ve yaşam boyu öğrenme gibi becerilerin kazandırılmasında nasıl daha işlevsel hale getirilebileceği kavramsal bir çerçevede çözümlenmiştir. Araştırmanın temel problemi, Türkiye'de 2003 yılından itibaren benimsenen yapılandırmacı eğitim anlayışına rağmen, okul kütüphanelerinin bu pedagojik dönüşüme yeterince entegre edilememiş olmasıdır. Eğitim programlarının öğrenci merkezli ve aktif öğrenmeyi esas alan yapısına karşın, okul kütüphanelerinin öğretim süreçleriyle bütünleştirilememesi, nitelikli kütüphaneci eksikliği, mevzuat boşlukları ve uygulamadaki yetersizlikler, bu uyumsuzluğun temel nedenleri arasında gösterilmiştir. Betimleme yöntemi ile gerçekleştirilen bu araştırmada, nitel araştırma desenlerinden biri olan belgesel tarama yöntemi de kullanılmıştır. Doküman analizi olarak da adlandırılan bu yöntem, belirli bir amaca yönelik olarak yazılı ve görsel materyallerin sistemli biçimde bulunması, okunması, not alınması ve analiz edilmesi süreçlerini kapsamaktadır. AASL (American Association of School Librarians) tarafından yayımlanan uluslararası okul kütüphanesi standartları başlıca referans noktası olarak alınmış; Türkiye'deki okul kütüphanelerinin yapısının bu standartlarla uyumu yapılandırmacılık bağlamında değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, Türkiye'de okul kütüphanelerinin yapılandırmacı öğrenme ortamları olarak etkinleştirilebilmesi için öğretim programlarıyla uyumlu bir kütüphane öğretim programının geliştirilmesi, mesleki yeterliliğe sahip kütüphanecilerin istihdam edilmesi ve öğretmen-kütüphaneci işbirliğinin kurumsallaştırılması gerekliliği vurgulanmış ve öneriler getirilmiştir. Bu çalışmanın, okul kütüphanelerinin yalnızca bilgiye erişimi kolaylaştıran fiziksel mekânlar olarak değil; aynı zamanda öğrencilerin bilişsel, sosyal ve duyuşsal gelişimlerini destekleyen çok yönlü, etkileşimli ve öğrenci merkezli eğitim ortamları olarak yeniden değerlendirilmesine yönelik politika geliştirme süreçlerine katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, okul kütüphanelerinin eğitim sistemindeki işlevinin, yapılandırmacı öğrenme anlayışına uygun biçimde yeniden tanımlanması ve karar vericiler tarafından bu doğrultuda kapsamlı, sürdürülebilir ve uygulamaya dönük stratejilerin geliştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Özet (Çeviri)
With the transition to the information society, education systems have undergone a profound transformation, leading to the emergence of the constructivist education approach, which emphasizes individuals' abilities to access, produce, and ethically use information. This study examines how the fundamental principles of the constructivist education approach and the educational programs shaped in line with this approach in Turkey are reflected in the functions of school libraries. Within the scope of the thesis, school libraries were analyzed within a conceptual framework in terms of how they can be made more functional in fostering 21st-century skills such as critical thinking, problem-solving, information literacy, digital competence, and lifelong learning. The main problem of the research is that despite adopting the constructivist education approach in Turkey since 2003, school libraries have not been sufficiently integrated into this pedagogical transformation. The inability to integrate school libraries into instructional processes despite the student-centered and active learning-oriented structure of educational programs, the shortage of qualified librarians, regulatory gaps, and inadequacies in implementation have been identified as the primary reasons for this misalignment. In this study, which was conducted using the descriptive method, the documentary research method, one of the qualitative research designs, was also employed. Also referred to as document analysis, this method involves the systematic identification, review, note-taking, and analysis of written and visual materials for a specific purpose. The international school library standards published by the American Association of School Librarians (AASL) were taken as the primary reference point; the structure of school libraries in Turkey was evaluated regarding their alignment with these standards within the context of constructivism. Based on the findings, it is emphasized that to activate school libraries in Turkey as constructivist learning environments, it is necessary to develop a library instructional program compatible with educational curricula, employ librarians with professional competencies, and institutionalize teacher-librarian collaboration. This study is anticipated to contribute to policy development processes aimed at redefining school libraries as physical spaces facilitating access to information and as multifaceted, interactive, and student-centered educational environments that support students' cognitive, social, and affective development. In line with the findings, it is highlighted that the function of school libraries within the education system should be redefined by the constructivist learning approach and that comprehensive, sustainable, and practice-oriented strategies should be developed by policymakers accordingly.
Benzer Tezler
- 4-10 yaş çocuklarının çizimlerinde derinlik ilişkisi: Kısmi saklama
Başlık çevirisi yok
MELİKE SAYIL BEZCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RÜVEYDE BAYRAKTAR
- İş yapılandırmada iş analizlerinin yeri
Başlık çevirisi yok
BANU NAMLI
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiPersonel Yönetimi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- A Framework for understanding“modernism”in architecture, and architecture as a field of knowledge
Başlık çevirisi yok
EMEL AKÖZER
