Üniversite gençleri arasında modernliğin ve laikliğin sosyal temsilleri
Social representations of modernity and laicity among(Turkish) university youth
- Tez No: 94268
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİBEL ARKONAÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Gençler, Laiklik, Modernlik, Sosyal temsiller, Üniversite öğrencileri, Youngs, Laicism, Modernity, Social representations, University students
- Yıl: 2000
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışmada hem sosyal bilimlerin, hem de günlük bilginin bir parçası olan modernlik ve laiklik kavramlarının, eğitimli gençler tarafından nasıl inşa edildiği, diğer bir ifadeyle bu kavramların içinin nasıl doldurulduğu ele alınmıştır. Çalışmanın kuram arka planı, gerçekliğin sosyal inşası kuramı (Berger ve Luckmann, 1967) ile sosyal temsiller kuramına (Moscovici, 1984) bağlı olarak geliştirilen bir sentez girişimine dayandırılmıştır. Kuramsal çerçevenin temel önermeleri şunlardır: (a) nesneleşmiş kurumlar/kavramlar günlük bilgide anlam matrisinin bir parçası olarak temsil düzeyinde bulunur; (b) bu temsiller, gerçeğin zihinde bir yanılsaması değil, gerçeği inşa eden zihinsel formasyonlardır, (c) Gündelik bilgiyle ilgili üç bilgi evreni tanımlamak mümkündür: Gündelik bilginin (ve onu inşa eden temsillerin) içinde yer aldığı, sıradan insanın gündelik bilgi evreni olan söz birliği evreni (consensual universe); bilimsel bilginin hakim olduğu, uzmanların kontrol ve denetiminde olan şeyleşmiş evren (reified universe) ve ilahiyatçıların, dinler tarihçileri vb. alanlarda uzmanların kontrol ve denetiminde olan dinî nomos evreni. Sosyal temsiller, diğer bilgi evrenlerinden gelen veya söz birliği içinde yeni olan bir bilginin söz birliği evreninde popülerleşmesi sırasında; diğer bir ifadeyle yeni olanın/aşina olmayanın, söz birliği evreninde aşina hale getirilmesi aşamasında ortaya çıkar. Ancak bu üç bilgi evreni arasında etkileşim tek yönlü değildir. Şeyleşmiş evren veya dinî nomos evreninden kaynaklanan bilgi, gündelik bilgiyi dönüştürürken, söz birliği evreni de söz konusu uzmanlık evrenleri üzerinde etkili olmaktadır. Araştırma problemi, toplumumuzda modernlik ve laikliğin söz birliği evreninde dönüşüm yaratan süreçler olduğu varsayımına dayalı olarak geliştirilmiştir. Araştırmanın temel sorusu şudur: "Modernlik ve laiklik, üniversite gençleri arasında hangi sosyal temsiller yoluyla inşa edilmektedir? Ayrıca, dinî nomos'un gündelik bilginin bir parçası olup olmadığı sorusu araştırmanın bir diğer problemi olarak ele alınmıştır. Çalışmada, her biri 5 ile 7 kişilik toplam 12 grup ile görüşmeler yapılmıştır. Katılımcılar Ege Üniversitesinin farklı fakültelerinde, değişik bölümlerde okuyan 77 III(34 K +43 E; yaş ortalaması 22;5) üniversite öğrencisidir. Görüşmeler banda alınmış, transkripsiyonları çıkartılarak, metin haline getirilmiştir. Metinlerin analizi, Harre'nîn (1997) ortaya attığı ifade analizine (account analysis) ve Hayes'in (1997) örneğini sunduğu tematik analize uygun olarak gerçeldeştirilmiştir. Araştırmada üç sonuç ön plana çıkmaktadır: (a) Modernlik ile ilgili yaygın olarak paylaşılan hegemonik bir temsil çıkartılmıştır. Bu temsile göre modernlik, demokratik bir zihniyete sahip olmak, diğerinin fikrine hoşgörü ve saygı göstermekle ve çağm gereklerine uyum sağlamakla karakterize olmaktadır. Öte yandan laiklikle ilgili üç temsil çıkartılmıştır: 'Günlük yaşamın dünyevîleşmesi olarak laiklik', 'demokrasinin gereği olarak laikHk' ve 'dini, modern yaşamla uzlaştırma projesi olarak laiklik', (b) Dinin ve geleneğin, modernlik ve laiklik ile ilişkisi üzerine farklı argümanlarda, farklı din ve gelenek temsiUerinin etkili olduğu gözlenmiştir. Bu sonuç, sosyal temsillerin, gerçekliğin inşa edilişinde birbiriyle girift bir ilişkide etkili olduklarına işaret eder. (c) Dinî nomos kaynaklı bilgi, bilimsel bilgi ve akla uygun açıklamalar ile bir arada kullamlmaktadır. Bu sonuç, rasyonel-irrasyonel çelişkisine değil; söz birliği evreni içinde belli grupların gündelik olayları açıklamada kabul ettikleri bilgi evrenlerinin, o grupların zihninde birbirini meşru kılacak şekilde dönüştüğüne işaret eder. IV
Özet (Çeviri)
Özet çevirisi mevcut değil.
Benzer Tezler
- Geç-modern dönemde Z kuşağı gençleri: Gündelik hayat deneyimleri ve kırılganlıklar
Generation Z youth in the late modern era: Daily life experiences and fragilities
GAMZE TOKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDAR ÜNAL
- Postmodern dünyada postmodern şiddet fenomeni bağlamında reklamlarda simgesel şiddet
Advertisement's symbolic violence in the context of postmedsern violence phenomena in postodern world
GÜLCAN UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Halkla İlişkilerGazi ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANİFE GÜZ
- Üniversite son sınıf öğrencilerinin kaygı düzeyleri ile benlik saygısı düzeyleri arasında umudun aracı rolü üzerine bir araştırma
A research on the mediating role of hope on the relation between senior universty sutudents' anxiety and self esteem
FATMA NUR YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriMarmara ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL GÖK
- 1960-1980 yılları arasında yazılmış Türk romanlarında öğrenci olayları ve bunun eğitime yansımaları
Students upheavals and their reflections on education in Turkish novels written between 1960 and 1980
İSA YEĞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıDüzce ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAHYA AYDIN
- Geleneksellik ve modernlik arasında gençlik: Bingöl Üniversitesi öğrencileri üzerine bir çalışma
Youth trapped between tradition and modernity: An example on Bingöl University students
OSMAN BOR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriFırat Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METİN GÜLTEKİN