Ebeveynleşme ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide kırılgan narsisizmin aracı rolü
The mediating role of vulnerable narcissism in the relationship between parentification and psychological symptoms
- Tez No: 942762
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÜNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ebeveynleşme ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide kırılgan narsisizmin aracı rolünü incelemektir. Araştırma kapsamında 18-35 yaş aralığında, en az bir kardeşi bulunan 250 bireyden oluşan bir örneklem ile çalışılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Demografik Bilgi Formu, Filial Sorumluluk Ölçeği (FSÖ-Y), Aşırı Duyarlı Narsisizm Ölçeği (ADNÖ) ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Öncelikle ebeveynleşme düzeyinin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile incelenmiştir. Ardından ebeveynleşmenin alt boyutları olan duygusal ebeveynleşme, araçsal ebeveynleşme ve algılanan adaletsizlik için ayrı ayrı aracılık modelleri oluşturulmuş ve Hayes'in PROCESS makrosu aracılığıyla test edilmiştir. Demografik bulgular ele alındığında araçsal ebeveynleşme baba eğitim düzeyine göre farklılaşmaktadır. Duygusal ebeveynleşmenin baba eğitim düzeyi ve ebeveynde psikiyatrik tanı olması değişkenine göre farklılaştığı görülmektedir. Algılanan adaletsizlik düzeyi ise ebeveynde kronik hastalık bulunması, ebeveyn birliktelik durumu ve katılımcının daha önce psikolojik yardım alması değişkenlerine göre farklılaşmaktadır. Değişkenler arası ilişkiler incelendiğinde kırılgan narsisizm, toplam ebeveynleşme düzeyi ve algılanan adaletsizlik alt boyutu ile negatif yönde anlamlı ilişki göstermektedir. Ayrıca ebeveynleşmenin tüm alt boyutları psikolojik belirtiler ile anlamlı şekilde pozitif ilişkili bulunmuştur. Kontrol değişkenlerinin modele dahil edilmesiyle, duygusal ebeveynleşme ve algılanan adaletsizlik düzeylerinin kırılgan narsisizmi yordadığı saptanmıştır. Ancak kırılgan narsisizmin, ebeveynleşme alt boyutları ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide anlamlı bir aracılık rolü saptanmamıştır Aracılık ilişkisi saptanmasa da bu bulgular, ebeveynleşmenin bireylerin psikolojik iyi oluşları ve benlik yapılanmaları üzerinde çok boyutlu etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili alanyazın göz önüne alınarak tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the mediating role of fragile narcissism in the relationship between parentification and psychological symptoms. The study sample consisted of individuals aged between 18 and 35 who had at least one sibling. Data were collected using the Demographic Information Form, Filial Responsibility Scale-Adult Version (FRS-A), Hypersensitive Narcissism Scale (HSNS), and Brief Symptom Inventory (BSI). The data were analyzed using the SPSS software. First, independent samples t-tests and one-way ANOVAs were conducted to examine whether levels of parentification differed according to demographic variables. Then, separate mediation models were tested for emotional parentification, instrumental parentification, and perceived injustice, which are subdimensions of parentification, using Hayes' PROCESS macro. According to the demographic findings, instrumental parentification differed by father's level of education. Emotional parentification differed based on father's education level and the presence of a psychiatric diagnosis in parents. Perceived unfairness differed by parental chronic illness, parental cohabitation status, and whether the participant had previously received psychological help. Analysis of the relationships between variables revealed a significant negative correlation between vulnerable narcissism, parentification, and the perceived unfairness subdimension.
Benzer Tezler
- Ebeveynleşme ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide mükemmeliyetçilik ve kontrol odağının aracı, benliğin farklılaşması ve tek ebeveynli olmanın düzenleyici etkisinin incelenmesi
Investigation of mediator effects of perfectionism and locus of control, moderator effects of differentiation of self and having a single parent on the relationship between parentification and psychological symptoms
GÜLEN SAY
- Klinik psikoloji yüksek lisans öğrencilerinin ebeveynleşme düzeyleri ve psikolojik belirtileri arasındaki ilişkide duygusal şemaların aracılık rolü
The mediating role of emotional schemas on the relationship between parentification levels and psychological symptoms of clinical psychology graduate students
BERFİN ERENLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiAntalya Bilim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZİN ANDİÇ
- Özel gereksinimli ve sağlıklı kardeşe sahip bireylerde ebeveynleşme olgusu ile ilişkili değişkenlerin incelenmesi
Examination of the parentification related variables of individuals with disabled and healthy siblings
DİDEM ARIKAN ÇOLAK
- Investigation of the relationship between parentification, psychological symptoms and early maladaptive schemas by qualitative and quantitative methods
Ebeveynleşme, psikolojik belirtiler ve erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki ilişkinin nitel ve nicel yöntemlerle incelenmesi
AYŞENUR DİRİCAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
PsikolojiTed ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH KESER
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAĞMUR AR KARCI
- Ergenlerde Ebeveynleşmenin Örtük Profil Analizi: Bağlanma, Yaşam Doyumu, Psikolojik Kontrol ve Ebeveyn Ebeveynleşmesi Bağlamında İncelenmesi
Latent Profiles of Parentification in Adolescents: An Examination in the Context of Attachment, Life Satisfaction, Psychological Control, and Parents' Own Parentification
BEDRİYE KANCA
Doktora
Türkçe
2026
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKTAN DEMİRCİOĞLU