Kanonik uyum analizinin zootekni alanında kullanılması
Use of canonical correspondence analysis in animal science data
- Tez No: 943248
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YALÇIN TAHTALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Zootekni Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyometri ve Genetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, genotip ile yumurta kalite özellikleri arasındaki ilişkiyi çok değişkenli istatistiksel teknikler olan Kanonik Uyum Analizi (KUA) ve Temel Bileşenler Analizi (PCA) kullanarak incelemektedir. İki farklı yumurta tavuğu genotipi, altı temel yumurta kalite parametresi açısından değerlendirilmiştir: yumurta ağırlığı, ak indeksi, Haugh birimi, sarı indeksi, sarı skoru ve pH. Çalışmanın amacı, genotipin yumurta kalitesi üzerindeki etkisini değerlendirmek ve bu etkileri çok boyutlu veri indirgeme ve ilişki modelleme yöntemleriyle görselleştirmektir. KUA sonuçları, genotipin yumurta kalite özellikleri kombinasyonu üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir (F = 7.10, p = 0.0082). Genotip grupları arasında KUA1 skorlarında belirgin bir ayrışma gözlenmiştir. PCA analizi, toplam varyansın %53.9'unu ilk iki bileşenle açıklamış; PC1'in iç kalite özellikleri (örneğin ak indeksi, Haugh birimi), PC2'nin ise dış özellikler ve sarı rengi ile ilgili parametrelerle ilişkili olduğu belirlenmiştir. PCA triplot grafiği, genotiplerin farklı kümelere ayrıldığını ve bu ayrımın özellikle sarı rengi ile iç kalite arasındaki zıt etkilerden kaynaklandığını ortaya koymuştur. Ayrıca, korelasyon analizi bazı kalite değişkenleri (örneğin ak indeksi ile Haugh birimi) arasında güçlü pozitif ilişkiler olduğunu, sarı skorunun ise bu özelliklerle ters yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Regresyon temelli performans değerlendirmelerinde, bireysel kalite özelliklerinin genotiple açıklanmasında sınırlı bir başarı elde edilmiş (R² < 0.06), bu durum çok değişkenli modellemenin gerekliliğini ortaya koymuştur. Genotip karşılaştırmaları, Genotip 2'nin iç kalite parametrelerinde daha başarılı, Genotip 1'in ise sarı rengi açısından üstün olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, genotipin yumurta kalite özellikleri üzerinde anlamlı ancak karmaşık bir rol oynadığını göstermekte ve KUA ile PCA gibi çok değişkenli analizlerin, tavuk ıslahı ve seleksiyon programlarında fenotipik değerlendirme için etkili araçlar olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study investigates the relationship between genotype and egg quality traits using Canonical Correspondence Analysis (KUA) and Principal Component Analysis (PCA), which are powerful multivariate statistical techniques. Two different genotypes of laying hens were evaluated based on six key egg quality parameters: egg weight, albumen index, Haugh unit, yolk index, yolk color score, and pH. The aim of the study is to assess how genotype affects overall egg quality variation and to visualize these effects through multidimensional data reduction and association models. The KUA results revealed that genotype significantly influences the combination of egg quality traits (F = 7.10, p = 0.0082), with clear separation observed in KUA1 scores between groups. PCA explained 53.9% of total variance across the first two components, with PC1 associated primarily with internal quality traits (e.g., albumen index, Haugh unit), and PC2 reflecting external and color-related parameters (e.g., yolk score). The PCA triplot showed that the genotypes formed distinct clusters, driven by opposing influences of yolk color and internal freshness indicators. Additionally, correlation analysis demonstrated strong positive associations among traits such as albumen index and Haugh unit, while yolk score appeared to be inversely related. Regression-based performance metrics indicated that multivariate models explained only limited variance individually (R² < 0.06), highlighting the need for holistic multivariate interpretation. Genotypic comparisons confirmed that Genotype 2 excelled in internal quality traits, whereas Genotype 1 had higher yolk coloration. These findings demonstrate that genotype plays a significant but complex role in shaping egg quality traits, and support the use of KUA and PCA for detailed phenotypic evaluation in poultry breeding and selection programs.
Benzer Tezler
- Ekonomik kalkınma ve eğitim arasındaki ilişkinin kanonik korelasyon yardımıyla incelenmesi
Başlık çevirisi yok
M.HAKKI ÖZEL
- Bir küresel reflektör üzerinde uyarılan yüzey akımları
Surface currents induced on a perfectly conducting spherical reflector
TANER ŞENGÖR
Doktora
Türkçe
1983
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF. DR. MİTHAT İDEMEN
- Transformatör sargılarında oluşan hızlı değişimli geçici olayların incelenmesi ve enerji iletim sistemlerinin modellenmesinde yeni bir yaklaşım
Investigation of high speed transients on transformer windings and a new approach in modelling of energy transmission systems
A.OĞUZ SOYSAL
Doktora
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF. DR. M. KEMAL SARIOĞLU
- Lise öğrencilerinin yükseköğretim programlarını tercihleri ile kendi yetenek, ilgi ve mesleki olgunluk düzeyleri arasındaki ilişkiler
Başlık çevirisi yok
AYŞE SİBEL UZER
Doktora
Türkçe
1987
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ETHEM ÖZGÜVEN
- İnce dönel kabukların dönel simetrik olan ve olmayan yükler altında statik hesabı ile ilgili bir yaklaşım
An Approach to solve problems of thin shells of revolution under statical, axially symmetrical and nonsymmetrical loads
FARUK YÜKSELER