Antropolojide insanın mahiyeti ve aşkınlık sorunu
The essence of human and the problem of transcendence in anthropology
- Tez No: 943698
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHAMMET ENES KALA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Antropoloji insanı anlamaya çalışan önemli disiplinlerden birisidir. Arkeoloji dahil olmak üzere fiziki/biyolojik, sosyal/kültürel, linguistik antropoloji ve din antropolojisi bilimsel düzlemde insana yönelik açıklamalar getirmektedir. Antropolojinin sağladığı yol ve imkânlar üzerinden insanı anlamaya çalışmak, önemli bir boşluğu doldurmakla birlikte birtakım eksikleri de ihtiva edebilmektedir. Ortaya koyduğu varsayımlarla bütüncül bir insan anlayışı iddiasında olan antropolojinin, ilk bölümde fiziki/biyolojik açıdan, ikinci bölümde sosyal/kültürel açıdan üçüncü bölümde ise din antropolojisi bağlamında bu iddiasını nasıl karşıladığı irdelenmektedir. İnsanı getirdiği noktada karşımıza çıkan aşkınlık sorunu ilk bölümde Max Scheler üzerinden insanın mahiyeti bağlamında, ikinci bölümde Cassirer üzerinden kültür metafiziği bağlamında, son bölümde ise din antropolojisine teist varoluşçuluk üzerinden getirdiğimiz eleştirel yaklaşımla ele alınmaya ve serimlenmeye çalışılmıştır. Tezin temel problematiği olarak şekillenen, insanın canlılar arasında gerçek değeri ve konumu, önce onlardan ayrı bir mahiyeti haiz varlık olarak anlaşılması ve akabinde Aşkın Varlıkla ilişkisi çerçevesinde açığa çıkarılması şeklinde ifade edilmiştir. Nitekim antropolojide yaptığımız çözümlemeler bizi aşkınlık sorunuyla yüz yüze getirmiştir. İnsanın Yaratıcısıyla olan bağı anlaşılmadan aşkınlığın insan hayatı için neden önemli olduğunu anlamak zordur. Nihai olarak, antropolojideki insan yaklaşımlarının, mahiyet ve aşkınlık konusunda eksik kaldığı tespit edilmiş ve bunun, felsefede var olan üst bakışla giderilebileceği ifade edilmiştir. Nitekim antropolojide, insanın mahiyet bakımından incelenmesi onun aşkınlıkla olan ilişkisinde de belirleyici olmuştur. Buradan hareketle, insanı ele alan bir bilim olarak antropolojinin, insanı mahiyetiyle ve yatay-dikey düzlemdeki aşkınlıkla bütüncül bir bakışı yakalayabileceği söylenebilmektedir.
Özet (Çeviri)
Anthropology is one of the most important fields in human studies. Physical/biological, social/cultural, linguistic anthropology and religious anthropology, including archaeology, provide scientific explanations for human beings. Trying to understand human beings through the ways and possibilities provided by anthropology fills an important gap, but it may also contain some deficiencies. The first part examines how anthropology, which claims a holistic understanding of the human being with the assumptions it puts forward, fulfills this claim from a physical/biological point of view in the first part, from a social/cultural point of view in the second part, and in the context of anthropology of religion in the third part. The problem of transcendence, which we encounter at the point where it brings the human being, is tried to be addressed and expounded in the first part through Max Scheler in the context of the essence of the human being, in the second part through Cassirer in the context of the metaphysics of culture, and in the last part with the critical approach we bring to the anthropology of religion through theistic existentialism. The real value and position of human beings among living beings, which is shaped as the basic problematic of the thesis, is expressed in terms of first understanding them as beings with a separate essence and then revealing them within the framework of their relationship with the Transcendent Being. As a matter of fact, our analysis in anthropology has brought us face to face with the problem of transcendence. It is difficult to understand why transcendence is important for human life without understanding man's connection with his Creator. Ultimately, it was determined that the human approaches in anthropology were incomplete in terms of essence and transcendence, and that this could be remedied by the meta-perspective in philosophy. As a matter of fact, in anthropology, the study of human beings in terms of essence has also been decisive in their relationship with transcendence. From this point of view, it can be said that anthropology, as a science that deals with human beings, can capture a holistic view of human beings with their essence and transcendence on the horizontal-vertical plane.
Benzer Tezler
- Konut mekanlarında yoğunluk-kalabalık ilişkisinin belirlenmesinde kullanılabilecek bir yöntem
A Method for determining the relationship between crowding and density in residential spaces
ORHAN HACIHASANOĞLU
- Erzurum yöresinde, değişik yaş gruplarındaki şahıslarda; üçüncü molar dişlerin görülme oranlarının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
ADİL AKYOL
Doktora
Türkçe
1980
Diş HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TALİ URAL
- Şarkışlalı aşıkların şiirlerinde aile içi ilişkiler
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ GÜNBULUT
Doktora
Türkçe
1987
AntropolojiHacettepe ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BOZKURT GÜVENÇ
- Yerleşik ve mevsimlik olarak göçen tarım toplumlarında mekan kullanımı Manavgat-Çeltikçi yöresi
Başlık çevirisi yok
FİLİZ DOĞANAY
- Edebiyat eserlerini değerlendirme yollarına ilişkin bir inceleme
Study on the ways of evaluating works of literature
IŞIK ÖZGÜNDOĞDU