Geriatrik okupasyonel denge ölçeği geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi
Development and psychometric testing of the geriatric occupational balance questionnaire
- Tez No: 944361
- Danışmanlar: PROF. DR. GAMZE EKİCİ ÇAĞLAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Ergoterapi, Psikometri, Yaşlılar, Ölçekler, Psychometrics, Elderly, Scales
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ergoterapi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, geriatrik bireylerde okupasyonel dengeyi değerlendiren geçerli ve güvenilir Türkçe bir ölçek geliştirmektir. Ölçülecek özelliklerin ve kavramsal yapının belirlemesi için literatürde yer alan okupasyonel denge ile ilgili ölçekler incelendi. İçerik (Kapsam) geçerliliğinin belirlenmesi için 10 uzman paneliste Davis tekniğine göre uyarlanmış içerik geçerlilik formu iki kez uygulandı. İçerik geçerliliği sonrasında oluşturulan deneme formuna pilot çalışma uygulandıktan sonra yeniden düzenlenen form 482 bireye uygulandı. 120 bireye iki hafta sonra tekrar test uygulandı. Madde analizi ile ölçeğin iç tutarlığı değerlendirildi. Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek için Açıklayıcı (Keşfedici) Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) teknikleri kullanıldı. Ölçeğin içerik geçerlilik indeksi 0,968 bulundu. Faktör analizi sonucu, 17 maddeden oluşan ölçeğin, toplam varyansın %43,18'ni açıklayan 2 faktörlü bir yapı gösterdiği görüldü. Doğrulayıcı faktör analizinde ise faktör birleştirme tekniğiyle oluşturulan yapıya ait model uyum indeksleri Ki Kare Minimum Uyumsuzluk/Serbestlik Derecesi Oranı [Chi-square Minimum Discrepancy divided by Degrees of Freedom (CMIN/df )]=1,702; Tahminin Kök Hata Kareler Ortalaması [Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA)]=0,066; Uyum İyiliği İndeksi [Goodness-of-Fit Index (GFI)]=0,876; Normlaştırılmış Uyum İndeksi [Normed Fit İndex (NFI)]=0,830; Karşılaştırmalı Uyum İndeksi [Comparative Fit Index (CFI)]=0,937; Tucker-Lewis Index (TLI)=0,924; Artımlı uyum indeksi [Incremental Fit Index (IFI)]=0,938 olarak elde edilmiş olup; standardize ilişki katsayılarının kabul edilebilir düzeyde maddelere ilişkin elde edilen tüm t değerlerinin olması ve model iyiliği kriterleri göz önüne alındığında; ölçüm modelinin uyumunun sağlandığı bulundu. Ölçeğin güvenilirlik hesaplamasında ölçek için Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı [Intraclass Correlation Coefficient (ICC)]:0,911 ve Cronbach alfa:0,900 bulundu. Ön test ve son testler arasında çok güçlü korelasyon katsayıları bulunmuş olup iki ölçüm arası ilişki istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). Bland- Altman grafikleri incelendiğinde iki uyum sınırları içinde olduğu için rastgelelik olduğu görüldü. Sonuç olarak, geliştirilmiş 2 boyuttan oluşan 17 maddelik bir ölçek yapısının geçerliliği doğrulanmıştır. Geliştirilen“Geriatrik Okupasyonel Denge Ölçeği”geriatrik bireylerde okupasyonel dengeyi değerlendiren geçerli ve güvenilir bir ölçektir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to develop a valid and reliable scale to assess occupational balance in geriatric individuals. Scales related to occupational balance in the literature were examined to determine the characteristics and conceptual structure to be measured. To determine the content validity, the content validity form adapted according to the Davis technique was applied twice to 10 expert panelists. After the pilot study was applied to the trial form created after the content validity, the revised form was applied to 482 individuals. 120 individuals were retested two weeks later. The internal consistency of the scale was evaluated by item analysis. Exploratory Factor Analysis and Confirmatory Factor Analysis techniques were used to examine the construct validity of the scale. The content validity index of the scale was 0.968. Factor analysis revealed that the scale consisting of 17 items showed a 2-factor structure explaining 43.18% of the total variance. In the confirmatory factor analysis, the model fit indices of the structure created with the factor combination technique were obtained as Chi-square Minimum Discrepancy divided by Degrees of Freedom (CMIN/df)=1.702; Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA)=0.066; Goodness-of-Fit Index (GFI)=0.876; Normed Fit İndex (NFI)=0.830; Comparative Fit Index (CFI)=0.937; Tucker-Lewis Index (TLI)=0.924; Incremental Fit Index (IFI)=0.938 and considering the standardized correlation coefficients at an acceptable level, all t values obtained for the items and the model goodness criteria; it was found that the measurement model fit was achieved. In the reliability calculation of the scale, Intraclass Correlation Coefficient (ICC):0.911 and Cronbach's alpha:0.900. Very strong correlation coefficients were found between the pre-test and post-test and the correlation between the two measurements was statistically significant (p<0.001). When the Bland- Altman graphs were analyzed, it was seen that there was randomness as the two fits were within the limits. As a result, the validity of a 17-item scale structure consisting of 2 dimensions was confirmed. The developed scale is a valid and reliable scale that assesses occupational balance in geriatric individuals.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan ve tipik gelişim gösteren torunlarına bakım veren büyük ebeveynlerin okupasyonel denge, algılanan stres, depresyon ve psikolojik dayanıklılıklarının incelenmesi
Investigation of occupational balance and perceived stress, depression and psychological resilience of grandparents caring for their grandchildren with autism spectrum disorder and normal development
ŞEYMA İŞBİLİR ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ErgoterapiLokman Hekim ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR AYŞE KARADUMAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA CEMALİ
- Geriatrik anestezide nörolept anestezi ve propofol ile TIVA tekniklerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
GAMZE İŞLEK (AĞARTAN)
- Geriatrik depresyon ölçeği ile Kendini Değerlendirme Depresyon Ölçeği`nin 60 yaş üzeri Türk populasyonunda geçerlilik-güvenilirlik incelemesi
Reliability and validity of the geriatric depression scale and the self rating depression scale in Turkish population over years of age
TURAN ERTAN
- Geriatrik kişilerde farklı yaşam tarzının fiziksel uygunluk düzeylerine olan etkisi
The effect of life style on physical fitness level in geriatric individuals
AYŞEN SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. FİLİZ CAN