Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan ve tipik gelişim gösteren torunlarına bakım veren büyük ebeveynlerin okupasyonel denge, algılanan stres, depresyon ve psikolojik dayanıklılıklarının incelenmesi
Investigation of occupational balance and perceived stress, depression and psychological resilience of grandparents caring for their grandchildren with autism spectrum disorder and normal development
- Tez No: 982679
- Danışmanlar: PROF. DR. AYNUR AYŞE KARADUMAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA CEMALİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Lokman Hekim Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı olan ve tipik gelişim gösteren torunlarına bakım veren büyük ebeveynlerin okupasyonel denge, algılanan stres, depresyon ve psikolojik dayanıklılıklarının karşılaştırılması aynı zamanda okupasyonel denge ile diğer parametreler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmaya OSB tanısı olan torununa bakım veren 51, tipik gelişim gösteren torununa bakım veren 55 büyük ebeveyn dahil edilmiştir. Katılımcılar, Sosyodemografik Bilgi Formu, Aktivite-Rol Dengesi Anketi-11 Türkçe Versiyonu, Algılanan Stres Ölçeği, Geriatrik Depresyon Ölçeği-15 Kısa Formu ve Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ile değerlendirilmiştir. OSB tanısı olan torununa bakım veren büyük ebeveynlerin algılanan stres düzeyleri ve depresif bulguları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p<0,05). Aktivite rol dengeleri ve psikolojik dayanıklılıkları ise istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşüktü (p<0,05). Ayrıca OSB tanısı olan torununa bakım veren büyük ebeveynlerin aktivite rol dengeleri ile algılanan stres düzeyleri ve psikolojik dayanıklılıkları arasında anlamlı ilişki olduğu bulundu (p<0,05). Tipik gelişim gösteren torunlarına bakım veren büyük ebeveynlerin aktivite rol dengeleri ile algılanan stres ve depresyon düzeyleri arasında anlamlı negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak; OSB tanısı olan torununa bakım veren büyük ebeveynlerin stres ve depresyon düzeyleri daha yüksek, psikolojik dayanıklılık ve aktivite rol dengeleri daha düşük olduğu sonucuna ulaşıldı. Ayrıca yüksek stres ve depresyon düzeyi, düşük psikolojik dayanıklılık bozulmuş aktivite rol dengesi ile ilişkili bulundu. Bu sonuçlar göz önünde bulundurulduğunda stres, depresyon, psikolojik dayanıklılık ve okupasyonel denge alanları torunlarına bakım veren büyük ebeveynlerin rutin ergoterapi değerlendirmelerinin arasına eklenmeli gerekli durumlarda müdahale programlarına dahil edilmelidir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to compare the occupational balance, perceived stress, depression, and psychological resilience of grandparents who provide care for grandchildren diagnosed with autism spectrum disorder (ASD) and those with typically developing grandchildren, as well as to examine the relationship between occupational balance and these parameters. 51 grandparents who care for a grandchild diagnosed with ASD and 55 grandparents who care for a typically developing grandchild. Participants were assessed using the Sociodemographic Information Form, the Activity-Role Balance Questionnaire-11 Turkish Version, the Perceived Stress Scale, Geriatric Depression Scale-15 Short Form, and the Psychological Resilience Scale for Adults. The levels of perceived stress and depressive symptoms were found to be significantly higher (p<0.05), while occupational balance and psychological resilience were significantly lower (p<0.05) in grandparents caring for grandchildren with ASD. A significant relationship was found between the occupational balance of grandparents caring for grandchildren with ASD and their levels of perceived stress and psychological resilience (p<0.05). Among grandparents of typically developing grandchildren, a significant negative relationship was found between occupational balance and both perceived stress and depression levels (p<0.05). In conclusion, grandparents who care for grandchildren diagnosed with ASD have higher levels of stress and depression, and lower levels of psychological resilience and occupational balance. Moreover, high levels of stress and depression, as well as low psychological resilience, were associated with impaired occupational balance. Considering these results, the areas of stress, depression, psychological resilience, and occupational balance should be incorporated into the routine occupational therapy assessments of grandparents providing care for their grandchildren and, when necessary, included in intervention programs.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan bireylerin ebeveynleriyle tipik gelişim gösteren bireylerin ebeveynlerinin otizmle ilgili farkındalıkları
Autism awareness of the parents of individuals diagnosed with autism spectrum disorder and the parents of typically developing individuals
HALİL İBRAHİM BOZDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk Sağlığıİstanbul Medipol ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİYE EVRA GÜNHAN ŞENOL
- Otizm spektrum bozukluğu olan ve tipik gelişim gösteren çocukların ebeveynlerinde zihin kuramı bağlamında sosyal beceri düzey farklılıkları
Social skills level differences in the context of theory of mind in the parents of children with autism spektrum disorder and with typical development
ELMAS YAĞMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiUygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNAN CANAN
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı ve tipik gelişim gösteren çocuğu olan ebeveynlerin geniş otizm fenotipi ve bilişsel esneklik açısından karşılaştırılması
Comparison of parents with children with autism spectrum disorder and typically developing children in terms of broad autism phenotype and cognitive flexibility
EMRE YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR ÖZDEMİR
- 4-6 yaş tipik gelişim gösteren ve Otizm Spektrum Bozukluğuna sahip olan çocuklarda zihin kuramı, yönetici işlevler ve dil ilişkisi
Başlık çevirisi yok
MERİH TOKER
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimHasan Kalyoncu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA ACARLAR
- Otizm spektrum bozukluğu tanısına sahip 4-6 yaş çocuklarile tipik gelişim gösteren çocukların pragmatik beceriler,zihin kuramı ve sosyal becerilerinin karşılaştırılması
Comparison of pragmatic skills, theory of mind, and social skills between children aged 4-6 with autism spectrum disorders and typically developing children
FULYA TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dil ve Konuşma Terapisiİstinye ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURCAN ALPÜRAN KOCABIYIK