Ankara Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi'nde bulunan 50 Gül-Kara 265 yer numaralı el yazması Kur'an-ı Kerim'in tezhiplerinin incelenmesi
A study of the illuminations in the manuscript Qur'an with inventory number 50 Gül-Kara 265, located in the Ankara Regional Manuscript Library
- Tez No: 944597
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEÇİL KARTOPU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Bitki motifleri, El yazması, Tasarım desenleri, Tezhib sanatı, Türk tezhib sanatı, İran tezhib sanatı, İslam sanatı, Plant motifs, Design patterns, Illumination art, Turkish illumination art, Iran ullimination art, Islamic art
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın konusu, Ankara Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi'nde bulunan, Milli Kütüphane-Nevşehir Gülşehir İlçe Halk Kütüphanesi Koleksiyonu, 50 Gül- Kara 265 yer numaralı Mushaf-ı Şerif'in tezhip özelliklerinin incelenmek suretiyle belgelenmesidir. Eserin; zahriye, serlevha, ünvan, hatime, ketebe ve falname sayfaları ile bütün sürebaşları müzehheptir. Araştırma kapsamında; eserin müzehhep olan toplam üçyüz otuz beş adet görseli, teknik, renk, motif ve kompozisyon özellikleri açısından incelenip, değerlendirilmiştir. En ayrıntılı olan motifler ve farklı olan desen tasarımları tercih edilerek, belirlenen desenlerin simetrik formda bilgisayar çizimleri yapılmıştır. Mushaf-ı Şerif'te yer alan tüm müzehhep sayfalara ait bulgular için frekans analizi yapılmış ve dağılımları yüzde olarak hesaplânarak değerlendirme yapılmıştır. Araştırma sonucunda; eserin, krem rengi kağıt üzerine altın ve lacivert zemin rengi ile zemini boyalı klâsik tezhip, zer-ender-zer ve çift tahrir tekniği ile tezyin edildiği, motif olarak; hatâyî grubu motifler, rûmi ve bulut motifinin kullanıldığı, desenlerin simetrik kompozisyon esasına göre tezyin edildiği görülmüştür. Eserin hattatı, Pir Mehmet Arapşah hakkında ketebe kaydı bulunmaktadır. Ancak müzehhibi ve nerede tezhiplendiği hakkında bilgiler mevcut değildir. İstinsah tarihi 857 (1441) dir. Eser, kompozisyon özellikleri, kullanılan teknikler, renkler ve motifler ile desen özellikleri açısından benzer özellikler taşıyan eserlerle karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmalar sonucunda; eserin istinsah tarihi XV. yüzyıl olmasına rağmen kullanılan motif, teknik, kompozisyon ve üslup bakımından XVI. yüzyıl Safevi dönemi özelliklerini taşıdığı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The mission of this thesis is to document the illumination characteristics of the Quran bearing the inventory number 50 Gül-Kara 265 from the National Library-Nevşehir Gülşehir District Public Library Collection, which is currently housed in the Ankara Regional Manuscript Library, through detailed examination. The manuscripts opening bookback page (zahriye), illuminated front page (serlevha), chapter headings (Ünvan), last page (hatime), scribe's inscription (ketebe), and divinatory pages (falname) have all been gilded as well as the entirety of surah titles (sürebaşları). Within the scope of this research, a total of three hundred and thirty-five gilded visuals of the work were examined and evaluated in terms of their technical, color, motif, and composition characteristics. By selecting the most detailed motifs and distinct pattern designs, symmetrical computer drawings of the identified patterns were drawn. For all gilded pages within the Mushaf-ı Şerif, a frequency analysis was conducted, and their distributions were calculated as percentages for evaluation. The research findings indicate that the work is decorated on cream-colored paper with gold and lapis lazuli as background colors using the classical painted background illumination, zer-ender-zer (gold-on-gold), and parallel outline techniques. The motifs employed include the Hatâyî group, Rûmi, and cloud motifs, and the designs are observed to be decorated based on the principle of symmetrical composition. The manuscript contains a colophon record regarding its calligrapher, Pir Mehmet Arapşah. However, information concerning its illuminator and where it was illuminated is not available. Its date of transcription is 857 AH. The work has been compared with other manuscripts exhibiting similar characteristics in terms of composition, techniques employed, colors, motifs, and pattern features. As a result of these comparisons, it is perceived that the manuscript although originating in the 15th century, carries characteristics of the 16th century Safavid period
Benzer Tezler
- Polatlı Kerç ve Çongar Tatar ağızları
Başlık çevirisi yok
ZÜHAL YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- Input-output modeling for Ankara water supply system
Ankara su temini sistemi için girdi-çıktı modellemesi
MEHMET GÜRSOY
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DOĞAN ALTINBİLEK
- Studies on the cuttability of rocks at O.A.L. Çayırhan district by laboratory cutting tests
Başlık çevirisi yok
KÜRŞAD CEYLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Maden Mühendisliği ve MadencilikOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NACİ BÖLÜKBAŞI
- Travmatik erkek paraplojelere yüksek frekanslı TENS
Başlık çevirisi yok
SEMA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VESİLE SEPİCİ