Okul iklimi, öğrenci psikolojik sağlığı ve akademik başarı arasındaki ilişkiler
Relationships between school climate, student psychological health and academic achievement
- Tez No: 945411
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİS SAKIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma ile okul iklimi, öğrenci psikolojik sağlığı ve akademik başarı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi Mardin ilinin farklı ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören 239 kız, 139 erkek olmak üzere toplam 378 katılımcı öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin elde edilmesinde araştırmacı tarafından oluşturulan 'Kişisel Bilgi Formu', Çalık ve Kurt (2010) tarafından geliştirilen 'Okul İklimi Ölçeği', Teke ve Baysan-Arabacı (2018) tarafından uyarlanan 'Pozitif Ruh Sağlığı Ölçeği' ve öğrencilerin akademik durumlarını belirlemek için 'Genel Not Ortalaması' kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel ve çıkarımsal istatistik yöntemleri kullanılmıştır. İkili karşılaştırmalarda Bağımsız Gruplar t-testi, ikiden daha fazla karşılaştırmalarda ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) testleri kullanılmıştır. Okul iklimi, psikolojik sağlık ve akademik başarı arasındaki ilişkiyi belirlemede Pearson Moment korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda katılımcıların okul iklimi puanlarında; cinsiyet, anne çalışma durumu, baba çalışma durumu, anne aylık gelir, baba aylık gelir ve toplam aylık gelir değişkenine bağlı olarak anlamlı farklılık görülmezken; yaş, sınıf, sürekli hastalık durumu, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi değişkenine bağlı olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p < .05). Katılımcıların psikolojik sağlık puanlarında; yaş, sınıf, anne-baba eğitim düzeyi, anne-baba çalışma durumu ve gelir değişkenlerine bağlı olarak anlamlı farklılık görülmezken; cinsiyet ve sürekli hastalık durumuna göre anlamlı farklılık saptanmıştır. Katılımcıların akademik başarı puanlarında ise; yaş, sınıf ve baba eğitim düzeyi değişkenlerine bağlı olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Çalışma bulguları, okul iklimi ile psikolojik sağlık arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Yürütülen regresyon analizlerinde, psikolojik sağlık ve akademik başarıya ilişkin geliştirilen modellerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Ancak tüm bağımsız değişkenler modele dahil edilmemiş, yalnızca anlamlı katkı sağlayan değişkenler üzerinden analiz yapılmıştır. Genel olarak, destekleyici öğretmen davranışı psikolojik sağlığı tutarlı şekilde yordarken; akademik başarı modelinde yaş, sınıf düzeyi, baba eğitimi, özdenetim ve olumlu akran ilişkileri öne çıkan yordayıcılar olmuştur. Bulgular, psikososyal ve demografik faktörlerin her iki değişken üzerinde farklı düzeylerde etkili olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationship between school climate, students' psychological well-being, and academic achievement. The sample consisted of 378 secondary school students (239 female, 139 male) from various schools in Mardin, Türkiye. Data were collected using the“Personal Information Form”developed by the researcher, the“School Climate Scale”by Çalık and Kurt (2010), the“Positive Mental Health Scale”adapted by Teke and Baysan-Arabacı (2018), and students'“Grade Point Average”to assess academic status. Descriptive and inferential statistical methods were used in data analysis. Independent samples t-test was employed for two-group comparisons, while one-way ANOVA was used for comparisons involving more than two groups. Pearson correlation and regression analyses were conducted to determine the relationships between school climate, positive mental health, and academic achievement. The results indicated that school climate scores did not significantly differ by gender, parents' employment status, or monthly income, but did show significant differences based on age, grade level, presence of chronic illness, and parental education level (p < .05). For positive mental health scores, significant differences were found by gender and presence of chronic illness, but not by age, grade, parental education or income. Academic achievement scores significantly varied by age, grade, and father's education level. The findings revealed a significant and positive relationship between school climate and positive mental health. Regression analyses showed that the models predicting both positive mental health and academic achievement were statistically significant. However, only variables contributing significantly were included in the models. Overall, supportive teacher behaviors consistently predicted positive mental health, while age, grade level, father's education, self-regulation, and positive peer relationships emerged as key predictors of academic achievement. These findings suggest that psychosocial and demographic factors influence both outcomes at varying levels.
Benzer Tezler
- Okul binalarının ve çevrelerinin doğa ile tasarlanmasına veya yenilenmesine yönelik yaklaşımlar
Approaches towards designing or renewing school buildings and surroundins with nature
FULYA AKTÜRK TOPUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Arel ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELDA KABULOĞLU KARAOSMAN
- Ergenlerde psikolojik iyi oluşun bireysel ve okul ile ilgili faktörler açısından incelenmesi
Investigation of psychological well-being in adolescents in terms of individual and school-related factors
AHMET ÇAĞLAR ÖZDOĞAN
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN YALÇIN
- PISA 2022 Öğrenci Okul İklimi Algılarının Çok Düzeyli Örtük Profil Analizi ile İncelenmesi
Investigation of PISA 2022 students' school climate perceptions with multilevel profile analysis
TUĞBA ERDOĞAN BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA ÇOBANOĞLU AKTAN
- Ortaokul öğrencilerinde okul iklimi, okula bağlılık ve okul yaşam kalitesi algısının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
The examining school climate, school engagement and quality of school life perception in middle school students in terms of various variables
ŞERİFE DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ASLI TAYLI
- Okul ortamının psikolojik güçlendirme özelliğinin beden eğitimi öğretmenlerinin kuruma güven ve bağlılığı ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the psychological empowerment characteristic of school environment relationship between trust and commitment to the institution of physical education teachers
ÖZLEM AKKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiSpor Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENGİZ KARAGÖZOĞLU
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ OSMAN UYMAZ