Fransız sömürgeciliğine karşı Fas'ın bağımsızlık hareketi
The independence movement of Morocco against French colonialism
- Tez No: 946406
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDULLAH ÖZDAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Afrika, Kuzey Afrika, Africa, North Africa
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Modern dünyanın kurulduğu 18. ve 20. yüzyıllar aralığı, radikal değişim ve dönüşümlerin bütün insanlığın sosyal, ekonomik ve kültürel yapı taşlarında bir farklılaşma yaratmıştır. Bu değişimlerden madalyonun bir yüzü Batı'daki ulusların devrimlerinin ortaya çıkardığı bilim, teknik ve sanat harikaları, diğer karanlıkta kalan yüzü ise sömürgecilik faaliyetleri ile kan, göz yaşı ve vahşet olmuştur. Müstemleke faaliyetinin en önemli aktörleri Birleşik Krallık ve Fransa olarak, hemen öne çıkmaktadır. Sömürgecilik çağı denebilecek periyotta, batılı güçler dünyanın her bölgesine her şekilde yayılmıştır. Bu yayılmacılık sürerken belki de en büyük zorluklara göğüs geren Kara Kıta'nın siyah tenli insanları olmuştur. Bir Kuzey Afrika ülkesi olan Fas da bu paylaşımda, başta stratejik konumu sebebiyle Fransız ve İspanyol egemenliğinde kanlı ve acılı zamanlardan geçmiştir. Fransa müstemleke idaresi, Fransız ulusunun aydınları ve politikacılarınca geliştirilen ve kendi uluslarının 'medeniyet götürücü' bir misyonu olduğunu ifade edip benimseyerek, sömürgelerinde 'geliştirilmiş, modernleştirilmiş, değiştirilmiş' yerli- sömürge uluslarını inşa etme yoluna gitmişlerdir. Öyle ki; bu misyon çerçevesinde uluslara dil, din ve kültür asimilasyonu yapmak için eğitimi en önemli faktör olarak kullanmıştır. Bunun yanı sıra müstemleke faaliyetinin temeli iktisadi olduğundan, sömürge- uluslara ağır ekonomik şartlar dayatılmıştır. Bu çalışmamızda, sömürgecilik faaliyetlerinin tabii bir durum kabul edildiği ve sanayi devriminin gerçekleşmesiyle ortaya çıkan hammadde ve emek gücü ihtiyacının karşılanması için en büyük pazarı Afrika'nın yahut yörenin gerçek adıyla Mağrip (Güneşin battığı yer)'in kuzey batısındaki günümüz Fas'ının İspanyol ve özellikle Fransız sömürgeciliğinden bağımsızlığını kazanışının tarihsel gelişimi özetle incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Fas Devleti'nin olgu-tarihsel biçimde, önemli dönüm noktaları ile ayrılarak sosyal, ekonomik ve idari olarak başından geçen değişim ve dönüşümlerinin bilgiselini verdikten sonra sömürge idarelerinin arasındaki çekişmelerden bahsedip, sömürge yönetimi altında yaşadıklarını aktarmıştır. Makalede müstemleke idarelerinin, bölgenin yerli ulusu olan Berberiler ve zaman içinde yerli gibi olan Arapların üzerindeki nicelik ve nitelik bakımından yarattıkları değişimi inceleyip müstemleke idaresinden bağımsızlıklarını kazanmak için verilmiş olan mücadeleyi, özünü ortaya çıkararak ve tarihsel sırasıyla aktararak ifade etmektedir. Fas'ın ulus devletleşmesinde önemli bir dönüm noktası olan milliyetçi hareketlenme, bu hareket doğrultusunda verilmiş olan, halkın ve monarşinin birlikte desteklediği çetin bir mücadele sonunda, 1956'da protektora (himaye) anlaşmasına son verilip, önce Fransız müstemlekecilerden kısa bir süre sonra da İspanyol müstemlekecilerden bağımsızlıklarını kazanmaları ile yeni bir anayasal monarşi olan Fas Devleti Krallığı'nın kurulması başarısı aktarılmaktadır.
Özet (Çeviri)
Between the 18th and 20th centuries, when the modern world was established, radical changes and transformations created a differentiation in the social, economic and cultural building blocks of all humanity.One side of the coin of these changes has been the wonders of science, technique and art brought about by the revolutions of the nations in the West, while the other side, which has remained in the dark, has been the blood, tears and savagery caused by colonial activities.The most important actors of the colonisation activity are the United Kingdom and France. In the period that can be called the age of colonialism, western powers spread to every region of the world in every way.Perhaps it was the black-skinned people of the Black Continent who endured the greatest difficulties during this expansion.Morocco, a North African country, also went through bloody and painful times under French and Spanish rule, primarily due to its strategic location.The French colonial administration adopted the idea, developed by the intellectuals and politicians of the French nation, that their nation had a 'civilising' mission, and proceeded to build 'improved, modernised, modified' indigenous-colonial nations in their colonies.So much so that; within the framework of this mission, it has used education as the most important factor to assimilate nations in language, religion and culture.In addition, since the basis of colonial activity was economic, harsh economic conditions were imposed on the colonised nations.This study aims to summarise the historical development of the independence of modern-day Morocco in the north-west of Africa, or the Maghreb (the place where the sun sets), where colonial activities are considered a natural state of affairs and the biggest market for meeting the need for raw materials and labour power that emerged with the realisation of the industrial revolution, from Spanish and especially French colonialism.The study provides a factual-historical account of the Moroccan State, separated by important turning points, and the social, economic and administrative changes and transformations it underwent, and then talks about the conflicts between the colonial administrations and their experiences under colonial rule. The article analyses the quantitative and qualitative changes caused by the colonial administrations on the Berbers, the indigenous nation of the region, and the Arabs, who were like the indigenous nation in time, and expresses the struggle to gain their independence from the colonial administration by revealing its essence and transferring it in historical order.The nationalist movement, which was an important turning point in the nation statehood of Morocco, and the success of the establishment of a new constitutional monarchy, the Kingdom of the State of Morocco, after the end of the protectorate agreement in 1956 and their independence from the French colonialists and shortly afterwards from the Spanish colonialists, at the end of an arduous struggle in the direction of this movement, supported by the people and the monarchy together.
Benzer Tezler
- Islam, opposition and state responses: Algeria and Morocco
İslam, muhalefet ve devlet politikaları: Cezayir ve Fas
ECE ÖZBAYOĞLU ACARSOY
Yüksek Lisans
İngilizce
1998
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ALTUNIŞIK
- Cezayir'in Fransız sömürgeciliğine karşı yürüttüğü bağımsızlık mücadelesi
Algerian independence war conducted against French colonialism
ELEM EYRİCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Uluslararası İlişkilerEge ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
DOÇ. DR. TANJU TOSUN
- Fransa'nın Afrika'daki varlığı: Fransa ve Gine arasındaki ilişkiler
The presence of France in Africa: Relations between France and Guinea
BOUBACAR HOUDY BARRY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerBursa Teknik ÜniversitesiUluslararası Ekonomi Politikası Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN KOÇ
- Sömürgeciliğin mağrip sinemasının kimliğini şekillendirmedeki rolü
The role of colonialism in shaping the identity of maghreb cinema
SAFAE DRAOUI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sahne ve Görüntü SanatlarıAkdeniz ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜL YAŞARTÜRK
- Fransız sömürgelerinde eğitim politikaları: Fransız Arap mağrip devletlerinin örneği
Educational policies in French colonies: Example of the French Arab states of the maghreb
OUSMANE BARRY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerNecmettin Erbakan ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN BOZBAŞ