KOAH hastalarında öz yeterlik, psikolojik iyi oluş, dispne ve yorgunluk arasındaki ilişki: Yapısal eşitlik modeli
The relationship between self-efficacy, psychological well-being, dyspnea, and fatigue in patients with chronic obstructive pulmonary disease: A structural equation model
- Tez No: 947431
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ALTINBAŞ AKKAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Dispne, KOAH, Öz yeterlik, Psikolojik iyi oluş, Yorgunluk, Dyspnea, COPD, Self efficacy, Psychological well being, Fatigue
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada KOAH hastalarının; öz yeterlik, psikolojik iyi oluş, dispne ve yorgunluk arasındaki ilişkiyi bulmak amaçlanmıştır. Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tiptedir. Örneklemi bir Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde KOAH tanısı ile yatmakta olan 194 hasta oluşturmuştur. Veriler Kişisel Bilgi Formu, KOAH Öz- etkililik ölçeği, Psikolojik İyi Oluş ölçeği, Dispne-12 ölçeği, KOAH ve Astım Yorgunluk ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Yapısal eşitlik modeline göre; dispne ve yorgunluk arasında anlamlı, pozitif yönlü (p<0.05), öz yeterliğin dispne üzerinde anlamlı negatif yönlü (p<0.05), öz yeterliğin psikolojik iyi oluş üzerinde anlamlı pozitif yönlü (p<0.05) ilişkisi olduğu bulunmuştur. Öz yeterliğin dispne üzerindeki etkisinde psikolojik iyi oluşun aracı rolünün istatistiksel olarak anlamlı ve öz yeterliğin yorgunluk üzerindeki etkisinde psikolojik iyi oluşun aracı rolünün istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Çalışmada yer alan modelde psikolojik iyi oluş, öz yeterlik, dispne ve yorgunluk arasındaki ilişkide aracı rolü üstlenmiştir. Bu bağlamda KOAH hastaları ile çalışırken dispne ve yorgunluk şikayetlerinin azaltılması için psikolojik iyi oluşa dair hemşirelik müdahalelerinin kullanılarak, holistik bakıma önem verilmesi önerilebilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to find the relationship between self-efficacy, psychological well-being, dyspnea and fatigue in COPD patients. The study is descriptive and correlational. The sample consisted of 194 patients hospitalized with COPD in the Health Application and Research Center. Data were collected using Personal Information Form, COPD Self-Efficacy Scale, Psychological Well-Being Scale, Dyspnea-12 Scale, COPD and Asthma Fatigue Scale. According to the structural equation model, there was a significant positive relationship between dyspnea and fatigue (p<0.05), a significant negative relationship between self-efficacy and dyspnea (p<0.05) and a significant positive relationship between self-efficacy and psychological well-being (p<0.05). It was found that the mediating role of psychological well-being in the effect of self-efficacy on dyspnea was statistically significant, and the mediating role of psychological well-being in the effect of self-efficacy on fatigue was statistically significant (p<0.05). In the model in the study, psychological well-being was found to play a mediating role in the relationship between self-efficacy, dyspnea and fatigue. In this context, it may be recommended to give importance to holistic care by using nursing interventions related to psychological well-being to reduce dyspnea and fatigue complaints while working with COPD patients.
Benzer Tezler
- KOAH (Kronik obstrüktif akciğer hastalığı)'ta akılcı ilaç kullanımı ve semptom kontrolü eğitiminin öz etkililik, emosyonel durum ve klinik parametrelere etkisi
The effect of rational drug use and symptom control training on self-efficacy, emotional status and clinical parameters in copd (chronic obstructive pulmonary disease)
ŞENAY TAKMAK
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan hastalarda transteoretik modele göre evde uygulanan hemşirelik girişimlerinin sigara bırakmaya etkisi
The effect of home nursing interventions based on transtheoretical model for smoking cessation in patients with chronic obstructive pulmonary disease
FİGEN ÇAVUŞOĞLU
- KOAH hastalarında algılanan sosyal desteğin öz bakım gücüne etkisi
The effect of percei̇ved soci̇al support on self-care i̇n copd pati̇ents
EROL SARI
- KOAH hastalarında özyönetim eğitimi ve motivasyonel görüşmenin öz-etkililik üzerine etkisi
The effect on self-efficacy of self-management education and motivational interview among copd patients
YELİZ KARAÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Aydın Adnan Menderes ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- KOAH hastalarında sanal gerçeklik ile yaptırılan solunum ve öksürük egzersizlerinin öz etkililik ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of virtual reality respiratory and coughing exercises on self-efficacy and quality of life in COPD patients
EMRAH AY