Annelerin sağlık okuryazarlığı bilgi düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi-izmir bayraklı örneği
An investigation of mothers' health literacy information levels in terms of different variables: the case of bayrakli, izmir
- Tez No: 947626
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLDALI AYBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: sağlık okuryazarlığı, anne sağlık okuryazarlığı, sosyo-demografik faktörler, anne-çocuk sağlığı, health literacy, maternal health literacy, socio-demographic factors, maternal-child health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 117
Özet
Sağlık okuryazarlığı gün geçtikçe hayatımızda daha önemli bir kavram olmaya devam etmektedir. Sağlık okuryazarlığı, insanların sağlık bilgilerine erişebilesi, eriştiği bilgileri anlayabilmesi ve kararlar alabilmesini gerektiren sosyal ve bilişsel bir beceridir. Sağlık okuryazarlığı her ne kadar karmaşık bir kavram olarak gözükse de aslında hayatımızın içindedir. Örneğin market alışverişi yaparken ürünlerin son tüketim tarihlerine bakarak, hasta olduğumuzda hangi branş doktoruna gideceğimizi bilerek, küçük yaralanmalarda ilk yardım uygulayarak, sağlıklı besinleri tercih etmek vb. davranışlarımız bizlere basit sağlık okuryazarlığını uygulatmaktadır. Araştırma annelerin sağlık okuryazarlığı bilgi düzeylerinin farklı değişkenler tarafından incelenmesi amacı ile yapılacaktır. Çalışma İzmir ili Bayraklı ilçesine bağlı olan sosyoekonomik açıdan üç farklı aile sağlığı merkezinde yüz yüze demografik bilgi anketi ve 12 maddeli Avrupa sağlık okuryazarlığı ölçeği kullanılarak 131 anneye uygulanmıştır. Çalışma annelerin sağlık okuryazarlığı bilgi düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Annelerin sağlık okuryazarlığı bilgi düzeylerinin incelenmesi için parametrik olan Bağımsız Grup T testi ve Tek Yönlü Varyans (ANOVA) analizi ile parametrik olmayan Kruskal Wallis H ve Mann Whitney U testleri kullanılmıştır. Tüm bu analizler SPSS 21 istatistik paket programı ve SPSS AMOS 21 grafik programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda 12 Maddeli Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (HLS19-Q12)'ye göre katılımcıların %53,4'ünün yeterli sağlık okuryazarlığının olduğu, %26,7'sinin sorunlu-sınırlı sağlık okuryazarlığının olduğu, %18,3'ünün mükemmel sağlık okuryazarlığının olduğu ve %1,5'inin de yeteriz sağlık okuryazarlığının olduğu görülmüştür. Ayrıca, annelerin sağlık okuryazarlığı bilgi düzeylerinin bazı değişkenlerle anlamlı ilişki gösterdiği tespit edilmiştir. Annelerin sağlık okuryazarlığı bilgi düzeyleri ile pozitif yönlü ilişki gösteren değişkenler;“çocukları hasta olduğunda verilen ilaçları, iyileşme sağlansa bile reçetede belirtilen süre boyunca bitirinceye kadar kullanma durumuna göre”,“çocuğun sağlığı ile ilgili güvenli bilginin edinildiği yere göre”,“çocuğa düzenli olarak sağlık kontrolü yaptırma durumuna göre”,“anne hasta olduğunda iyileşme sağlansa bile reçete edilen ilacın bitinceye kadar kullanma durumuna göre”,“annelerin sağlıkla ilgili kontrolleri düzenli yaptırma durumuna göre”, ve“aylık ortalama gelir değişkenine göre”belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar özellikle sağlık okuryazarlığını geliştirmeye yönelik eğitim ve müdahale programlarının şekillendirilmesinde kullanılabilir nitelikte olup ek olarak annelerin sağlık okuryazarlığını geliştirecek uygulamalara ve gelecek çalışmalara dair önerilere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Health literacy continues to become an increasingly important concept in our lives. Health literacy is a social and cognitive skill that requires people to access health information, understand, and make decisions. Although health literacy may seem like a complex concept, it is actually part of our lives. For example, checking the expiration dates of products while shopping at the market, knowing which branch of doctor to go to when we are sick, applying first aid for minor injuries, choosing healthy foods, etc. Our behaviors make us apply simple health literacy. The research will be conducted to examine the health literacy knowledge levels of mothers in terms of different variables. The study was conducted on 131 mothers using a face-to-face demographic information survey and the 12-item European Health Literacy Survey Questionnaire in three different Family Health Centers in the Bayraklı district of Izmir province. The study was conducted to examine the health literacy knowledge levels of mothers in terms of different variables. To examine the health literacy knowledge levels of mothers, parametric Independent Group T test and One-Way Variance (ANOVA) analysis and non-parametric Kruskal Wallis H and Mann Whitney U tests were used. All these analyses were conducted using SPSS 21 statistical package program and SPSS AMOS 21 graphic program. According to the 12-item European Health Literacy Survey Questionnaire (HLS19-Q12), 53.4% of the participants had sufficient health literacy, 26.7% had problematic-limited health literacy, 18.3% had excellent health literacy, and 1.5% had inadequate health literacy. In addition, it was determined that the health literacy knowledge levels of mothers showed a significant relationship with some variables. Variables that showed a positive relationship with the health literacy knowledge levels of mothers were determined as;“according to the situation of using the medicines given to their children when they are sick until they finish the prescribed period, even if they recover”,“according to the source where safe information about the child's health is obtained”,“according to the situation of having regular health check-ups for the child”,“according to the situation of using the prescribed medicines until they finish when the mother is sick, even if they recover”,“according to the situation of having regular health check-ups of the mothers”, and“according to the monthly average income variable”. The results obtained from the study can be used in shaping education and intervention programs aimed at improving health literacy, and in addition, recommendations for practices that will improve mothers' health literacy and future studies are included.
Benzer Tezler
- Prenatal hidronefrozu olan yenidoğanlarda; üriner enfeksiyon riski ve profilaksinin yeri, hidronefrozun tabii seyri
The risk of urinary tract infection, necessisty of prophylaxis and natural outcome of hydronephrosis in newborns with prenatal hydronephrosis
ALİ İŞLEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAkdeniz ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA AYFER GÜVEN
- Akut miyokard infarktüsü geçiren kadınların eşlerinde koroner risk faktörleri
Coronary risk factors in husbands of women who suffered from acute myocardial infarction
KAYHAN ERTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2000
KardiyolojiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL ALTUNTAŞ
- Anne sütü ve mama ile beslenen prematür bebeklerin antropometrik ölçümlerinin ve psikomotor gelişimlerinin karşılaştırılması
Comparison of the anthropometric measurements and motor development of premature babies which are breastfeeding and formula
HAVVA NUR PELTEK KENDİRCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA NUR ÇAKMAK
- Serebral palsili çocukların fonksiyonel durumlarının ve annelerinin psikolojik durumlarının değerlendirilmesi
Assesment of functi̇onal status of the chi̇ldren wi̇th cerebral palsy and thei̇r mothers' psychologi̇cal status
ESMA DEMİRHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyonİstanbul Medeniyet ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AFİTAP İÇAĞASIOĞLU
- Anne ve yenidoğanlarda ponderal indeks karşılaştırılması ve yenidoğanlarda ıugg taraması
Comparision ponderal index in mothers and newborns and screening of iugr in newborns
FATİH M. METE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1995
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. HİMMET KARAZEYBEK