Lise öğrencilerinin iyimserlik ve kötümserlik algısıyla sosyal medya bağımlılık düzeylerinin ilişkisi
The relationship between high school students' perceptions of optimism and pessimism and social media addiction levels
- Tez No: 947866
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLDALI AYBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Eğitim ve Öğretim, Child Health and Diseases, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Ergenlik Dönemi, İyimserlik, Kötümserlik, Lise Öğrencileri, Sosyal Medya Bağımlılık Düzeyi, Adolescence, Optimism, Pessimism, High School Students, Social Media Addiction Level
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, lise öğrencilerinin iyimserlik ve kötümserlik algısıyla sosyal medya bağımlılık düzeylerinin ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemi olan ilişkisel tarama yöntemi ile gerçekleşmektedir. Veriler, İstanbul ili Esenler ve Küçükçekmece ilçelerinde öğrenim gören 413 lise öğrencisinden oluşan bir örneklem grubundan toplanmıştır. Araştırma verilerine, araştırmacı tarafından oluşturulan 9 soruluk sosyo-demografik bilgi formu, Canpolat vd., (2019) tarafından geliştirilen ve 9 maddeden oluşan 5'li Likert tipindeki Ergenler için Sosyal Medya Bağımlığı Ölçeği (ESMBÖ) ve Çalışkan ve Uzunkol (2018) tarafından geliştirilen 16 maddeden oluşan 5'li Likert tipindeki İyimserlik Kötümserlik Ölçeği (İKÖ) kullanılarak ulaşılmıştır. İstatistik analiz için IBM SPSS 27 programı kullanılmış olup ölçekler arasındaki korelasyonun düzeyi ve yönü, Spearman Korelasyon analizi ile incelenmiştir. Ölçeklerin sosyo-demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği ise Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis H testi ile değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda, iyimserlik ve kötümserlik algısıyla sosyal medya bağımlılık düzeylerinin ilişkisi değerlendirildiğinde; iyimserlik algısı ile sosyal medya bağımlılığı arasında negatif yönde düşük düzeyde (r=-,171 p=,000), kötümserlik algısı ile sosyal medya bağımlılığı arasında pozitif yönde orta düzeyde (r=,346 p=,000) istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Demografik değişkenlere bakıldığında, kızların erkeklere göre kötümserlik algıları ve sosyal medya bağımlılığının daha yüksek olduğu ve ergenlerin sosyal medya kullanım süresi ve sosyal medya bağımlılığı düzeyleri arttıkça kötümserlik algısının güçlendiği, iyimserlik algısının ise zayıfladığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, gençlerin sosyal medya bağımlılığını azaltmaya yönelik farkındalık çalışmalarında ebeveyn ve öğretmenlerin iş birliği içerisinde olmasının önemine işaret etmektedir. Ayrıca, öğrencilerin iyimserlik düzeylerini artırmayı ve kötümserlik eğilimlerini azaltmayı hedefleyen rehberlik ve psikolojik danışma programlarının, sosyal medya bağımlılık düzeylerinin olumsuz etkilerini hafifletmede etkili olabileceği önerilmektedir. Araştırma, gelecekte yapılacak çalışmalar için lise öğrencilerinin psikososyal durumlarına odaklanan daha kapsamlı araştırmaların gerekliliğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, it was aimed to examine the relationship between high school students' perception of optimism and pessimism and social media addiction levels. The research is carried out with the relational screening method, which is a quantitative research method. The data were collected from a sample group of 413 high school students studying in Esenler and Küçükçekmece districts of Istanbul. The research data were obtained by using the 9-question social demographic information form created by the researcher, the 5-point Likert-type Social Media Addiction Scale for Adolescents (ESMBS) developed by Canpolat et al., (2019) consisting of 9 items, and the 5-point Likert-type Optimism Pessimism Scale (IKS) consisting of 16 items developed by Çalışkan and Uzunkol (2018). IBM SPSS 27 program was used for statistical analysis, and the level and direction of the correlation between the scales were examined by Spearman Correlation analysis. Whether the scales differed according to sociodemographic variables was evaluated by Mann Whitney U test and Kruskal Wallis H test. In line with the data obtained from the research, when the relationship between the perception of optimism and pessimism and social media addiction levels was evaluated, a statistically significant relationship was found between the perception of optimism and social media addiction at a low level in the negative direction (r=-.171, p=.000), and a statistically significant relationship was found between the perception of pessimism and social media addiction at a moderate level in the positive direction (r=.346, p=.000). Looking at the demographic variables, it was determined that girls' perceptions of pessimism and social media addiction were higher than boys, and as adolescents' social media usage time and social media addiction levels increased, the perception of pessimism strengthened and the perception of optimism weakened. The findings point to the importance of parents and teachers in cooperation in awareness studies aimed at reducing social media addiction of young people. In addition, it is suggested that guidance and psychological counseling programs that aim to increase students' optimism levels and reduce pessimism tendencies may be effective in alleviating the negative effects of social media addiction levels. The research emphasizes the need for more comprehensive research focusing on the psychosocial status of high school students for future studies.
Benzer Tezler
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ
- Samsun ve çevresinde tarla sarmaşığı (conuolvulus arvensis L.)'na karşı biyolojik savaşa esas olacak fauna tespiti
Investigations on the insect fauna of the field binweed (Conuolvulus arvensis L.) related to its biological control in Samsun Province
YASEMİN UFUK GERMAN
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
Doktora
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN YAZICIOĞLU
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN TALİM
- 1,3-difenil-4,5-bis(hidroksiimino)-imidazolidin ve Ni(II), Cu(II), Pd(II), UO2(VI) komplekslerinin sentezi
Başlık çevirisi yok
VEFA AHSEN
Doktora
Türkçe
1984
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZER BEKAROĞLU