Yavaş bilişsel tempo belirtileri olan çocuk ve ergenlerde işlevsellikte bozulma ile ödül duyarlılığı, üstbiliş, psikolojik sağlamlık ve öz-şefkat arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between functional impairment and reward sensitivity, metacognition, psychological resilience, and self-compassion in children and adolescents with sluggish cognitive tempo symptoms
- Tez No: 948021
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHAMMED TAYYİB KADAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Yavaş Bilişsel Tempo, İşlevsellikte Bozulma, Öz-Şefkat, Psikolojik Sağlamlık, Pekiştireç Duyarlılığı, Cognitive Disengagement Syndrome, Functional Impairment, Self-Compassion, Resilience, Reinforcement Sensitivity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, çocuk ve ergenlerde Yavaş Bilişsel Tempo (YBT) belirtilerinin işlevsellikte bozulma düzeyiyle özgül ilişkisini ve bu ilişkide öz-şefkat, psikolojik sağlamlık, pekiştireç duyarlılığı ile üstbilişin düzenleyici etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 8–18 yaş arası YBT, DEHB, YBT+DEHB ve sağlıklı kontrol gruplarından oluşan toplam 221 çocuk ve ergen katılmıştır. Veriler; Barkley Çocuk Dikkat Anketi, Turgay DSM-IV'e Dayalı Davranım Bozuklukları Tarama ve Değerlendirme Ölçeği, Weiss İşlevsellikte Bozulma Ölçeği-Ebeveyn Formu, Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği-Çocuk ve Ebeveyn Formları, Öz-Şefkat Ölçeği, Pekiştireç Duyarlılığı Ölçeği, Üstbiliş Ölçeği-Çocuk ve Ergen Formu ve Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular: İşlevsellikte bozulma düzeyi, YBT ve DEHB semptomlarının komorbid olarak izlendiği YBT+DEHB grubunda en yüksek düzeyde bulunmuştur. YBT semptomları; öz-şefkat, psikolojik sağlamlık, ödül duyarlılığı ve üstbilişsel işlevlerle zayıf ila orta düzeyde negatif yönde ilişkili bulunmuş; ceza duyarlılığı ile anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. YBT'nin işlevsellik üzerindeki özgül etkisi, eşlik eden psikopatolojik belirtiler ve bireysel psikolojik faktörler kontrol edildiğinde istatistiksel anlamlılığını yitirmiş ya da sınırlı düzeyde kalmıştır. Bununla birlikte, öz-şefkat, psikolojik sağlamlık ve ödül duyarlılığı, YBT ile işlevsellikte bozulma düzeyi arasındaki ilişkide anlamlı ancak etkisi görece sınırlı bir düzenleyici rol oynamıştır. Sonuç: YBT semptomları, çocuk ve ergenlerde farklı işlevsellik alanlarında klinik olarak anlamlı güçlüklerle ilişkili olmakla birlikte, bu semptomların özgül ve belirleyici etkilerinin genellikle sınırlı düzeyde kaldığı görülmektedir. YBT'nin değerlendirilmesinde, bu semptomların işlevsellik üzerindeki etkilerinin; bireyin eşlik eden psikopatolojik belirtileri ve bireysel psikolojik kaynaklarıyla birlikte, çok boyutlu ve bütüncül bir yaklaşımla ele alınması, klinik uygulamalar açısından daha uygun bir değerlendirme sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to examine the unique contribution of Cognitive Disengagement Syndrome (CDS) symptoms to functional impairment in children and adolescents. It also investigated whether self-compassion, resilience, reinforcement sensitivity, and metacognitive functioning moderate this association. Material and Method: A total of 221 participants aged 8 to 18 were included in the study, categorized into four groups: CDS, ADHD, CDS+ADHD, and controls. Data were collected using standardized parent- and self-report instruments, including the Barkley Child Attention Scale, Turgay DSM-IV Based Disruptive Behavior Disorders Rating Scale, Weiss Functional Impairment Rating Scale, Revised Children's Anxiety and Depression Scale, Self-Compassion Scale, Reinforcement Sensitivity Theory-Personality Questionnaire–Children, Metacognition Questionnaire for Children and Adolescents, and the Child and Youth Resilience Measure. Results: The highest level of functional impairment was observed in the comorbid CDS+ADHD group. CDS symptoms showed weak to moderate negative correlations with self-compassion, psychological resilience, reward sensitivity, and metacognitive functioning, while no significant association was found with punishment sensitivity. When comorbid psychopathology and individual psychological variables were controlled for, the specific contribution of CDS to functional impairment was either attenuated or no longer statistically significant. Nonetheless, self-compassion, resilience, and reward sensitivity demonstrated a modest yet significant buffering effect on the relationship between CDS symptoms and functional impairment. Conclusion: Although CDS symptoms are associated with clinically meaningful difficulties in various domains of functioning in children and adolescents, their specific and independent effects appear to be generally limited. A multidimensional, integrative approach that considers both psychopathological comorbidity and psychological resources may enhance the clinical understanding and assessment of CDS-related functional outcomes.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde duyu bütünleme düzeyleri ile işlevsellik arasındaki ilişki
The relationship between sensory integration levels and functionality in children and adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder
ONUR OKTAY DAĞLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriEskişehir Osmangazi ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SANİYE TÜLİN FİDAN
- Soya fasulyelerinin ısı ile tedavi edilerek Soybean mosaic virus'tan arındırılması
Inactivation of Soybean mosaic virus by heat treatment on soybean cultivars
SEVGİ ÖZCAN ERDİMAN
- Kayseri yöresinde halıcılık ve yöre ekonomisine katkısı üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
KASIM KARAHAN