Ankara ilindeki aile hekimlerinin topikal steroid kullanımı konusundaki bilgi tutum ve davranışlarının belirlenmesi
Determination of knowledge,attitudes and behaviors of family pyhsicians in Ankara province regarding topical steroid use
- Tez No: 948043
- Danışmanlar: PROF. DR. CENK AYPAK, PROF. DR. ÜLKER GÜL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Topikal kortikosteroid, aile hekimliği, bilgi düzeyi, reçeteleme davranışı, birinci basamak sağlık hizmeti, Topical corticosteroids, family medicine, knowledge level, prescribing behavior, primary healthcare
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Ankara ilinde görev yapan aile hekimlerinin topikal kortikosteroid (TKS) kullanımına yönelik bilgi, tutum ve davranış düzeylerini belirlemek ve bu değişkenler ile demografik özellikler arasındaki ilişkileri değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte planlanan araştırmanın evrenini, 2023 yılı itibarıyla Ankara ilinde görev yapan 1658 aile hekimi oluşturmuştur. %5 hata payı ve %95 güven düzeyinde hesaplanan örneklem büyüklüğü 313 olarak belirlenmiştir. Gelişigüzel örnekleme yöntemiyle seçilen ve anket formunu eksiksiz dolduran 313 aile hekimi çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen ve toplam 40 sorudan oluşan yapılandırılmış bir anket formu aracılığıyla yüz yüze toplanmıştır. Anket, hekimlerin TKS'lere yönelik bilgi düzeylerini, reçeteleme alışkanlıklarını, formülasyon tercihini, hasta-hekim iletişim biçimini ve eğitim gereksinimlerini değerlendirmeye yöneliktir. Veriler SPSS 26.0 programında analiz edilmiş; tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra ki-kare testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %86,1'i en az bir kez TKS reçetelediğini belirtmiştir. Bilgi sorularına verilen yanıtlar değerlendirildiğinde, yalnızca %1'inin tüm soruları doğru yanıtladığı, %38'inin ise yalnızca bir doğru yanıt verdiği saptanmıştır. Kadın hekimlerin dermatolojik hastalıklara erkek meslektaşlarına göre daha fazla ilgi duyduğu ve hastaları TKS kullanımı hakkında daha sık bilgilendirdiği belirlenmiştir (p<0,05). TKS eğitimi alan hekimlerin bilgi düzeyleri ve reçeteleme davranışları anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,001). Bilgi düzeyi ile meslek yılı, eğitim alma durumu ve dermatolojiye duyulan ilgi arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuç: Araştırma bulguları, aile hekimlerinin TKS kullanımına yönelik bilgi düzeylerinin yetersiz olduğunu ve bunun reçeteleme davranışları ile hasta bilgilendirme süreçlerini olumsuz etkilediğini göstermektedir. Hekimlerin TKS kullanımına ilişkin rehber temelli güncel bilgiye erişimini artıracak eğitim programlarının yaygınlaştırılması ve reçeteleme sistemlerinin sadeleştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to assess the knowledge, attitudes, and practices of family physicians working in Ankara regarding the use of topical corticosteroids (TCS) and to analyze the relationships between these variables and physicians' sociodemographic characteristics. Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted in 2023 and targeted a population of 1,658 family physicians working in Ankara. With a 5% margin of error and a 95% confidence level, the sample size was calculated as 313 physicians. A total of 313 physicians who fully completed the structured questionnaire developed by the researchers were included. The questionnaire, consisting of 40 items, was administered face-to-face and evaluated knowledge level, prescribing habits, formulation preferences, physician–patient communication, and training needs related to TCS use. Data were analyzed using SPSS 26.0 software. In addition to descriptive statistics, chi-square test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, and multivariate logistic regression analysis were used. Results: A total of 86.1% of participants reported having prescribed TCS at least once. Only 1% of respondents correctly answered all knowledge questions, while 38% correctly answered only one item. Female physicians were found to show more interest in dermatological conditions and to inform patients about TCS use more frequently than male physicians (p<0.05). Physicians who had received training on TCS demonstrated significantly higher levels of knowledge and more appropriate prescribing behavior (p<0.001). Statistically significant relationships were found between knowledge level and variables such as years of professional experience, prior training, and interest in dermatology. Conclusion: The findings indicate that family physicians' knowledge of TCS is generally insufficient and that this deficiency adversely affects their prescribing behaviors and patient communication. Expanding evidence-based training programs and simplifying prescribing systems are recommended to promote the safe and effective use of TCS in primary care.
Benzer Tezler
- Ankara ilindeki aile sağlığı merkezlerinde görev yapmakta olan aile hekimlerinin, aile sağlığı merkezlerinde bulundurulması zorunlu tıbbi cihaz ve ilaçları kullanım durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of use situations of family doctors working at family health centers in ankara province mandatory medical devices and drugs in family health centers
EMİN KOÇYİĞİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
- Ankara ilindeki aile sağlığı merkezlerinde görev yapmakta olan aile hekimlerinin tıbbi olarak açıklanamayan belirtilerle ilgili bilgi tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes and behaviors of family physicians working in family health centers in ankara province regarding medically unexplained symptoms
MEHMET FIRINCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN DUYGU YENGİL TACİ
- Ankara ilindeki aile sağlığı merkezlerinde görev yapmakta olan aile hekimlerinin WONCA (dünya aile hekimliği birliği) Avrupa tanımında yer alan çekirdek yeterlilikler hakkındaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge and attitudes of family physicians working in family health centers in Ankara on the core qualifications in the European definition of WONCA (world association of family medicine)
MEHMET FATİH FİŞENK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU YENGİL TACİ
- Ankara ilindeki aile hekimleri aile hekimliği asistanları ve uzmanlarının tüberkülozla ilgili bilgi ve yaklaşım düzeylerinin değerlendirilmesi
Assessment of the knowledge and approaches of family medicine physicians, residents and specialists about tuberculosis in Ankara
AYŞE ELİF BORA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEREF ÖZKARA
DOÇ. DR. TİJEN ŞENGEZER
- Ankara ilindeki aile hekimliği asistanlarının sık görülen dermatolojik hastalıklar hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes, and practices offamily medicine residents in Ankara regarding common dermatological diseases
ŞEYDA TORUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK