Sınıf öğretmenlerinin eleştirel okuryazarlık ile yapay zeka okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between primary school teachers' critical literacy skills and artificial intelligence literacy
- Tez No: 948394
- Danışmanlar: PROF. DR. HASRET NUHOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Maltepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin eleştirel okuryazarlık ile yapay zekâ okuryazarlığı düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Nicel araştırma yöntemi ve ilişkisel tarama modeli kullanılmış, veri toplamak için Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği (YZOÖ) ve İnternet için Eleştirel Okuryazarlık Ölçeği (İEOÖ) uygulanmıştır. Araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinin Pendik ve Tuzla ilçelerinde görev yapan 255 sınıf öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, t-testi, ANOVA, korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizleriyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, erkek öğretmenler YZOÖ'nün tüm alt boyutlarında kadın öğretmenlerden anlamlı düzeyde yüksek puan almıştır. Yaş değişkeninin ise her iki ölçek üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Dijital yetkinlik, hem YZOÖ hem de İEOÖ açısından önemli bir belirleyici değişken olup, dijital yetkinliği yüksek öğretmenlerin daha yüksek yapay zekâ ve eleştirel okuryazarlık becerilerine sahip olduğu tespit edilmiştir. Basit doğrusal regresyon analizi sonuçları, yapay zekâ okuryazarlığının eleştirel okuryazarlık üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, hizmet içi eğitimlerde yapay zekâ okuryazarlığına yer verilmesi, öğretmen yetiştirme programlarının dijital ve eleştirel okuryazarlığı bütüncül şekilde kapsaması, kadın öğretmenlerin dijital becerilerinin desteklenmesi ve öğretmenlerin etik farkındalıklarının artırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between primary school teachers' levels of critical literacy and artificial intelligence (AI) literacy. A quantitative research method and a correlational survey model were used. Data were collected through the Artificial Intelligence Literacy Scale (AILS) and the Internet Critical Literacy Scale (ICLS). The study was conducted with 255 primary school teachers working in the Pendik and Tuzla districts of Istanbul during the 2024–2025 academic year. The collected data were analyzed using t-tests, ANOVA, correlation and simple linear regression analyses. According to the findings, male teachers scored significantly higher than female teachers in all sub-dimensions of the AILS. The age variable had no significant effect on either scale. Digital competence was found to be a significant predictor for both AILS and ICLS, indicating that teachers with higher digital competence had higher AI and critical literacy skills. Simple linear regression analysis also revealed that AI literacy had a positive and significant effect on critical literacy. In line with these findings, it is recommended that in-service training programs include AI literacy components, teacher education curricula integrate digital and critical literacies holistically, digital skills of female teachers be supported, and teachers' ethical awareness regarding technology use be enhanced.
Benzer Tezler
- Integrating AI tools into lesson planning: Pre-service EFL teachers' perceptions, evaluations and classroom applications of AI-generated plans
Yapay zeka araçlarının ders planlamasına entegrasyonu: Hizmet öncesi İngilizce öğretmenlerinin yapay zeka tarafından oluşturulan ders planlarına yönelik algıları, değerlendirmeleri ve sınıf içi uygulamaları
HATİCE ESER
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Muğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- A comparison of lesson plans from artificial intelligence and English language teachers
Yapay zeka ve İngilizce öğretmenleri tarafından hazırlanan ders planlarının karşılaştırması
KARDELEN ASLAN
- Ortaokul matematik öğretmenlerinin matematik okuryazarlık becerilerini desteklemeye yönelik eylemleri: Bir ölçek geliştirme çalışması
Middle school mathematics teachers' actions to support mathematical literacy skills: A scale development study
İREM BAŞAĞAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Tahmin-gözlem-açıklama etkinliklerinin 7. sınıf fen bilgisi öğrencilerinin kuramsal problem çözme becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of forecast-observation explanation activities on the theoretical skills of 7th grade science students
ATİLLA DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Ordu ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Fen bilimleri dersine öğrenci katılımını artırmaya yönelik sınıf içi uygulamaların çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of in-class practices for increasing student participation in science course with multi-criteria decision making methods
CANSU ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ondokuz Mayıs ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...