Integrating AI tools into lesson planning: Pre-service EFL teachers' perceptions, evaluations and classroom applications of AI-generated plans
Yapay zeka araçlarının ders planlamasına entegrasyonu: Hizmet öncesi İngilizce öğretmenlerinin yapay zeka tarafından oluşturulan ders planlarına yönelik algıları, değerlendirmeleri ve sınıf içi uygulamaları
- Tez No: 1023074
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞEYDA SELEN ÇİMEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: yapay zekâ, ChatGPT, öğretmen adayları, EFL öğretimi, ders planlama, sesli düşünme protokolleri, öğretmen özerkliği, yapay zekâ okuryazarlığı, generative artificial intelligence, ChatGPT, lesson planning, pre-service EFL teachers, teacher agency, think-aloud protocols, prompt literacy, classroom enactment
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İngilizce Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de İngilizceyi Yabancı Dil Olarak Öğreten (EFL) öğretmen adaylarının üretken yapay zekâ araçlarını, özellikle ChatGPT'yi, ders planlama ve uygulama süreçlerinde nasıl kullandıklarını; yapay zekâ tarafından üretilen ders planlarını nasıl değerlendirdiklerini ve uyarladıklarını; ayrıca sınıf içi uygulama sonrasında bu araçlara yönelik algılarının nasıl geliştiğini incelemektedir. Literatürdeki çalışmaların büyük ölçüde öğretmen algılarına ya da yapay zekânın varsayımsal kullanım senaryolarına odaklanmasına karşılık, bu çalışma yapay zekâ destekli ders planlamayı gerçek öğretmenlik uygulamaları bağlamında, planlama–uyarlama–uygulama döngüsünün tamamı üzerinden ele alarak önemli bir boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Çalışma, Teknoloji Kabul Modeli, yapılandırmacı ve sosyokültürel öğrenme kuramları ile yansıtıcı öğretmenlik yaklaşımlarından kuramsal olarak beslenmekte ve nitel, keşfedici bir araştırma deseni benimsemektedir. Veriler, 2024–2025 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde son sınıf düzeyinde öğrenim gören 36 İngiliz Dili Eğitimi (İDE) öğretmen adayına uygulanan açık uçlu anket yoluyla ve ayrıca dört öğretmen adayından elde edilen derinlemesine nitel veriler aracılığıyla toplanmıştır. Bu dört katılımcı iki ayrı ders planlama ve öğretim döngüsü gerçekleştirmiş; her döngüde planlama aşamasında sesli düşünme (think-aloud) protokolleri, derslerin sınıf içi gözlemleri ve ders sonrası yarı yapılandırılmış görüşmeler yürütülmüştür. Tüm veri seti tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğretmen adaylarının ChatGPT'yi öğretmen kontrolü ve pedagojik sorumluluk kendilerinde kaldığı sürece, zaman kazandıran ve planlama yükünü azaltan destekleyici bir araç olarak algıladıklarını göstermektedir. Yapay zekâ tarafından üretilen ders planları, sınıfa doğrudan uygulanabilir ürünler olarak değil; etkileşim, bağlamsal uygunluk, pedagojik tutarlılık, düzey uyumu ve uygulanabilirlik açısından değerlendirilmesi gereken taslaklar olarak ele alınmıştır. Katılımcılar, yapay zekâ destekli planları bağlamsallaştırma, yapı iskelesi oluşturma, ders aşamalarını yeniden sıralama ve görev zorluk düzeyini ayarlama gibi yollarla kapsamlı biçimde uyarlamış; ayrıca ders uygulaması sırasında öğrenci tepkileri ve sınıf koşullarına bağlı olarak planları anlık olarak yeniden düzenlemişlerdir. Sesli düşünme protokolü verileri, bu süreçte öğretmen adaylarının gerçek zamanlı pedagojik muhakemelerini ortaya koymuş ve etkili yönlendirme (prompting) becerisinin gelişmekte olan bir pedagojik yeterlik olduğunu göstermiştir. Genel olarak bulgular, yapay zekâ destekli ders planlamada öğretmen özerkliğinin, yansıtıcı pedagojik karar verme süreçlerinin ve etik sorumluluğun belirleyici olduğunu ortaya koymakta; EFL öğretmen yetiştirme programlarında pedagojik temelli ve eleştirel bir yapay zekâ okuryazarlığının yapılandırılmış biçimde ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines how pre-service English as a Foreign Language (EFL) teachers in Türkiye use generative artificial intelligence tools -particularly ChatGPT- in lesson planning, how they evaluate and adapt AI-generated lesson plans, and how their perceptions develop following classroom implementation. Addressing a gap in the literature that has largely focused on teachers' perceptions or hypothetical uses of AI, the study investigates AI-supported lesson planning across the full instructional cycle, from planning to enactment and reflection, within authentic practicum contexts. The study is theoretically grounded in the Technology Acceptance Model (Davis, 1989), constructivist and sociocultural learning theory (Vygotsky, 1978), and reflective practice and pedagogical reasoning frameworks (Schön, 1983, 1987; Shulman, 1987), conceptualizing AI as a mediational planning resource rather than an instructional authority. Adopting a qualitative and exploratory research design with methodological triangulation, data were collected during the 2024–2025 academic year through an open-ended survey administered to thirty-six final-year pre-service EFL teachers, as well as in-depth qualitative data from four pre-service teachers. Each of the four participants completed two lesson-planning and teaching cycles, which included think-aloud protocols during planning, classroom observations of student teaching sessions, and post-lesson semi-structured interviews. The dataset was analyzed using thematic analysis. Findings indicate that participants generally perceived ChatGPT as a supportive and time-efficient planning tool that reduced cognitive load and supported idea generation, provided that pedagogical control remained with the teacher. Across datasets, AI-generated lesson plans were consistently treated as preliminary drafts rather than classroom-ready products and were evaluated in terms of engagement, contextual relevance, instructional coherence, learner appropriateness, and feasibility. Participants actively tailored AI-generated plans through contextualization, scaffolding, resequencing, and difficulty adjustment, and further adapted instruction during classroom enactment in response to learner engagement and classroom constraints (e.g., class size, time limitations, participation patterns, and classroom management demands). Think-aloud data revealed real-time pedagogical reasoning and highlighted prompting competence as an emerging pedagogical skill influencing the quality of AI output. Overall, the findings underscore the central role of teacher agency, reflective judgment, and ethical responsibility in AI-supported lesson planning. The study contributes methodologically by employing think-aloud protocols to capture teachers' in-the-moment reasoning and pedagogically by demonstrating that effective AI integration depends on teacher-mediated evaluation and adaptation rather than direct adoption. The study has important implications for teacher education, highlighting the need to integrate structured AI literacy, including pedagogically informed prompting, critical evaluation of AI-generated content, and ethical guidance, into EFL teacher education programs.
Benzer Tezler
- Cultivating ai literacy among educators through an AI-enhanced language teaching workshop
Yapay zeka destekli dil öğretimi atölyesi aracılığıyla eğitimciler arasında yapay zeka okuryazarlığını geliştirmek
OSAMA KORAISHI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT UZUN
- An investigation on the artificial intelligence (AI) competencies of pre-service English language teachers
İngilizce öğretmen adaylarının yapay zeka (YZ) yetkinlikleri üzerine bir inceleme
ENES MUTLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EDA ÜSTÜNEL
- Enhancing teachers' readiness for AI integration in English language teaching development of a measurement scale and training program implementation
İngiliz dili eğitimine yapay zeka (AI) entegrasyonu için öğretmenlerin hazırbulunuşluklarının arttırılması ölçek geliştirme ve eğitim programı uygulaması
KÜBRA ERDOĞAN
Doktora
İngilizce
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE SOFU
- İngilizce öğretmen adaylarının yapay zekanın yansıtıcı öğretmen eğitiminde kullanımına yönelik görüşleri
Pre-service English teacher views on the use of artificial intelligence in reflective teacher education
PERİHAN SERRA KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GALİP KARTAL
- Investigating pre-service English language teachers' acceptance of generative artificial intelligence
İngilizce öğretmen adaylarının üretken yapay zekâya yönelik kabullerinin incelenmesi
FATMA AKA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL KINIK GÜLEK