Havalimanı yerleşim planlamasının yolcu kapasitesi ve verimlilik bağlamında incelenmesi: İstanbul ve Heathrow havalimanları örneği
An examination of airport layout planning in the context of passenger capacity and efficiency: The cases of Istanbul and Heathrow airports
- Tez No: 948420
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN BALYEMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Hub Havalimanı, Yolcu Kapasitesi, Havalimanı Yerleşim Planı, Havalimanı Verimliliği, İstanbul Havalimanı, Heathrow Havalimanı, Hub Airports, Passenger Capacity, Airport Layout Planning, Airport Efficiency, London Heathrow Airport, Istanbul Airport
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, havalimanlarının yerleşim planlaması ile yolcu kapasitesi ve verimliliği arasındaki ilişki incelenmektedir. Araştırmada, 2023 Havalimanı Endüstrisi Bağlantı Raporuna göre dünyanın en yoğun kullanılan 20 hub havalimanı ele alınmıştır. Bu havalimanları, hub havalimanları sınıflandırmasında hizmet verdikleri yıllık yolcu sayısı en fazla olan majör hub havalimanı kategorisini teşkil etmektedir. Söz konusu havalimanlarının yıllık yolcu sayısı, arazi yüzölçümü, uçuş sayısı ve pist sayısı gibi değişkenler temelinde verimlilik analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulguları, bazı havalimanlarının büyük arazi tüketimine rağmen düşük yolcu verimliliğine sahip olduğunu, bazı havalimanlarının ise daha optimum arazi kullanarak yüksek yolcu verimliliği sağladığını göstermektedir. Özellikle, Denver Havalimanı'nın en fazla arazi tüketimine rağmen en düşük verimliliğe sahip olduğu, Londra Heathrow Havalimanı'nın ise çok daha az arazi tüketimi ile en yüksek verimliliğe ulaştığı tespit edilmiştir. 20 hub havalimanı arasında İstanbul ve Heathrow Havalimanı seçilerek saha çalışması yapılmış; yer seçimleri, yerleşim planlaması ve tasarımları karşılaştırılmıştır. Bu analiz, her iki havalimanının verimliliklerini nasıl etkilediğini ortaya koymaktadır. İstanbul Havalimanı da özellikle arazi tüketim verimliliği bakımından alt sıralarda bulunmuştur. Bu durum, büyük bir araziye sahip olmanın tek başına verimli bir havalimanı tasarımını garanti etmediğini, aksine planlama ve tasarım süreçlerinde optimum arazi kullanımının kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Bu sonuçlar, havalimanlarının planlama ve tasarım süreçlerinin uygun yönetilmesi halinde daha verimli kullanılabileceklerini ve gereksiz arazi tüketiminin önlenebileceğini vurgulamaktadır. Çalışma bulguları, havalimanı tasarımı ve planlamasında sürdürülebilir yaklaşımların önemini ortaya çıkarmakta ve gelecekteki projeler için bu hususun altını çizmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, the relationship between airport layout planning with passenger capacity and efficiency is examined. The research focuses on the 20 most frequently used hub airports in the world, as identified in the 2023 Airport Industry Connectivity Report. These airports constitute the major hub airport category based on the highest annual passenger numbers they serve. An efficiency analysis has been conducted based on variables such as annual passenger numbers, land area, number of flights, and number of runways for these airports. The findings of the research indicate that some airports have a large land consumption but low passenger efficiency, while others achieve high passenger efficiency with more optimal land use. Notably, Denver International Airport has been found to have the highest land consumption but the lowest efficiency, whereas London Heathrow Airport achieves the highest efficiency with significantly less land consumption. Among the 20 hub airports, Istanbul and Heathrow Airports were selected for a field study, comparing their site selections, spatial planning, and designs. This analysis reveals how these factors affect their efficiencies. Istanbul Airport also ranks low in terms of land consumption efficiency. This situation demonstrates that merely having a large area does not guarantee an efficient airport design; rather, optimal land use plays a critical role in planning and design processes. These results emphasize that if airport planning and design processes are managed appropriately, they can be utilized more efficiently, and unnecessary land consumption can be prevented. The findings highlight the importance of sustainable approaches in airport design and planning, underscoring this aspect for future projects.
Benzer Tezler
- Design and feasibility analysis of small aircraft electrification with battery modeling
Batarya modellemesi ile küçük uçak elektrifikasyonunun tasarımı ve fizibilite analizi
ENES ÖZKAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEYSEL MURAT İSTEMİHAN GENÇ
- Geographic information system applications for urban planning of Şenyuva-Aktepe section of Esenboğa Airport Protocol highway
Esenboğa Havaalanı Yolu üzerinde Şenyuva-Aktepe bölgesindeki kent planlaması için coğrafi bilgi sistemleri uygulamaları
BÜLENT SARIKAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
1998
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BAHATTİN COŞKUN
- Peyzaj tasarımı ve planlaması ilkeleri yönünden Ankara-Esenboğa karayolu güzergahının değerlendirilmesi üzerinde bir araştırma
A Search on utilization of Ankara-Esenboğa state highway in respect to landscape representation and planning principles
JALE EMEKDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Peyzaj MimarlığıAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN MEMLÜK
- Sivil havacılık ve sivil hava limanlarında güvenlik yönetimi-güvenlik teşkilatları ve Atatürk Hava Limanı'nda uygulaması
Başlık çevirisi yok
ERGÜN DOĞANAY
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Uçak MühendisliğiMarmara ÜniversitesiYönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN YOZGAT
- Bazı Trabzon killerinin konsolidasyon özellikleri ve sığ temel sistemlerinin konsolidasyon oturmaları
Başlık çevirisi yok
FERDA ÖZMEN BEKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
İnşaat MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAYRAM ALİ UZUNER