The role of perceived parental attitude and basic psychological need satisfaction/frustration in teacher motivating style
Öğretmen motivasyon stilinde algılanan ebeveyn tutumu ve temel psikolojik ihtiyaçların tatmininin/engellenmesinin rolü
- Tez No: 948882
- Danışmanlar: PROF. MUSTAFA FALİH KÖKSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: algılanan ebeveyn tutumu, temel psikolojik ihtiyaçlar, öğretmen motivasyonu, özerklik destekleyici öğretim, kontrolcü öğretim, Öz-Belirleme Kuramı, perceived parental attitudes, basic psychological needs, autonomysupportive teaching, controlling teaching, teacher motivation, Self-Determination Theory
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İzmir Ekonomi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erken dönem ilişkisel deneyimlerin eğitimcilerin motivasyonel davranışlarını nasıl şekillendirdiğini anlamak, öğretim kalitesi ve sınıf dinamiklerine dair değerli içgörüler sunmaktadır. Öz Belirleme Kuramı (ÖBK) temelinde yürütülen bu çalışma, öğretmenlerin güdüleyici stillerinde algılanan ebeveyn tutumlarının ve temel psikolojik ihtiyaç doyumu/engellenmesinin rolünü incelemiştir. Özellikle, öğretmenlerin anne-babalarından algıladıkları duygusal sıcaklık, aşırı koruyuculuk ve reddedilmenin; özerklik, yeterlik ve ilişkisellik ihtiyaçlarının doyumu ve engellenmesi üzerindeki etkileri ile bu ihtiyaç deneyimlerinin özerklik destekleyici ve kontrolcü öğretim stillerine nasıl yansıdığı araştırılmıştır. Çalışmanın örneklemini, yaşları 22 ile 62 arasında değişen 265 Türk öğretmen oluşturmuştur. Katılımcılar, geçerliliği kanıtlanmış öz-bildirim ölçeklerini doldurmuşlardır. Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği'nin kısa formu (S-EMBU-C), Temel Psikolojik İhtiyaçların Doyumu ve Engellenmesi Ölçeği (BPNSFS) ve öğretim stillerini ölçen iki senaryo temelli madde yer almaktadır. Korelasyon ve regresyon analizleri, algılanan ebeveyn duygusal sıcaklığının ihtiyaç doyumunu ve özerklik destekleyici öğretimi pozitif yönde yordadığını; aşırı koruyuculuk, reddetmenin ise ihtiyaç engellenmesini pozitif yönde yordadığını göstermiştir. İlişkisellik ve yeterlik doyumu, özerklik destekleyici öğretim stilini anlamlı biçimde yordarken, ihtiyaç engellenmesi kontrolcü öğretim stilini anlamlı biçimde yordayamamıştır. Aracılık analizleri, algılanan ebeveyn duygusal sıcaklığının özerklik destekleyici öğretim üzerindeki etkisinin, ihtiyaç doyumu aracılığıyla dolaylı olarak gerçekleştiğini ortaya koymuştur. Buna karşılık, kontrolcü öğretim stiline ilişkin analizlerde anlamlı bir aracılık etkisi bulunmamıştır. Ayrıca, öğretim stillerinin düşük, orta ve yüksek düzeylerini karşılaştıran ANOVA sonuçları, yüksek düzeyde özerklik desteği sergileyen öğretmenlerin daha yüksek ilişkisellik ve yeterlik doyumu ve daha düşük ihtiyaç engellenmesi bildirdiklerini göstermiştir. Bu bulgular, erken dönem bakım deneyimlerinin öğretmenlerin mesleki davranışları üzerindeki kalıcı etkisini vurgulamakta ve özerklik destekleyici sınıf ortamlarının gelişiminde temel ihtiyaç doyumunun önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Understanding how early relational experiences shape educators' motivational behaviors offers valuable insights into teaching quality and classroom dynamics. Grounded in Self-Determination Theory (SDT), this study explored the role of perceived parental attitudes and basic psychological need satisfaction/frustration in teachers' motivating styles. Specifically, the study examined how perceived emotional warmth, overprotection, and rejection from parents influenced teachers' experiences of autonomy, competence, and relatedness satisfaction and frustration, and how these experiences affect autonomy-supportive and controlling teaching styles. The sample included 265 Turkish teachers aged 22 to 62. Participants completed validated selfreport scales, including the S-EMBU-C, the Basic Psychological Need Satisfaction and Frustration Scale (BPNSFS), and two scenario-based items to assess motivating styles. Correlation and regression analyses showed that perceived parental emotional warmth positively predicted need satisfaction and autonomy-supportive teaching, while overprotection and rejection predicted need frustration. Relatedness and competence satisfaction significantly predicted autonomy-supportive teaching, whereas need frustration did not significantly predict controlling style. Mediation analyses revealed that the effect of perceived parental warmth on autonomy-supportive teaching was mediated by need satisfaction, whereas no significant mediation was found for controlling teaching. ANOVA results comparing low, medium, and high levels of both motivating styles showed that teachers with high autonomy support reported higher relatedness and competence satisfaction and lower need frustration. These findings underscore the enduring influence of early caregiving experiences on educators' professional behaviors and highlight the importance of need satisfaction in fostering autonomy-supportive classrooms.
Benzer Tezler
- Ebeveyn kabul ve reddi algısı ile genel aidiyet duygusu arasındaki ilişkide sevgi ve ait olma ihtiyacının aracı rolü
The mediating role of love and belonging needs in the relationship between perceptions of parental acceptance and rejection and general sense of belonging
YAĞMUR KOCAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMRE ERTEN TATLI
- Ergen Sporcularda Algılanan Ebeveyn Tutumunun Spora Bağlılığı Yordamasında Temel Psikolojik İhtiyaçların Aracı Rolü
The Mediating Role of Basic Psychological Needs in the Prediction of Perceived Parental Attitude to Sport Commitment in Adolescent Athletes
HALİS EGEMEN MERDAN
- Aile sağlığı çalışanlarının anne sütü ve emzirme ile ilgili bilgi düzeyi, farkındalık ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of family health workers' knowledge, perceptions, and attitudes regarding breast milk
ŞEFİKA PALA ŞEKERCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÖZEN
- Engelli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik sağlamlıkları, sosyal destekleri ve spora yönelik tutumları arasındaki ilişkiler
Relationships between psychological resilience, social support and attitudes towards sports of parents with disabled children
MUHAMMET CAN ÖZKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUNUS EMRE KARAKAYA
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM