Aile sağlığı çalışanlarının anne sütü ve emzirme ile ilgili bilgi düzeyi, farkındalık ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of family health workers' knowledge, perceptions, and attitudes regarding breast milk
- Tez No: 1008118
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ÖZEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile sağlığı, Emzirme, Hizmet içi eğitim, Sağlık bilgisi-tutum, uygulama, Sağlık personeli, Family health, Breast feeding, In service training, Health knowledge-attitudes, practice, Health personnel
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Antalya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Anne sütü, bebeklerin besin gereksinimlerinin karşılanmasında temel kaynaktır. Emzirme uygulamaları; çeşitli çevresel, fizyolojik, psikolojik ve kültürel faktörlerden etkilenmektedir. Bu çalışma, emzirmenin teşvik edilmesinde kritik bir rol oynayan aile sağlığı çalışanlarının (ASÇ) anne sütü ve emzirmeye yönelik bilgi düzeylerini, tutumlarını ve algılarını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Ayrıca, Sağlık Bakanlığı Uzaktan Sağlık Eğitim Sistemi'nin (USES) çalışanların mesleki bilgilerine katkısı değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmaya, Antalya'nın Alanya ilçesinde faaliyet gösteren 129 aile hekimliği biriminde görev yapan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan gönüllü 117 ASÇ dahil edilmiştir. Veriler; sosyodemografik veri formu ve“Erişkinlerin Anne Sütü ile İlgili Algı Ölçeği”(EASAÖ) kullanılarak yüz yüze anket yöntemiyle toplanmıştır. Ölçekten alınan yüksek puanlar, anne sütüne yönelik algının olumlu yönde olduğunu göstermektedir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 41,66±8,23 yıl olup; çoğunluğunu (%97,4) kadınlar, lisans mezunları (%69,2), ve ebeveyn olanlar (%88,0) oluşturmaktadır. Yaş ile EASAÖ puanları arasında anlamlı derecede pozitif bir korelasyon saptanmıştır. Eğitim durumu; anne sütünün enfeksiyonlara karşı koruyucu etkisi ve D vitamini içeriği hakkındaki bilgi düzeyi ile anlamlı derecede ilişkili bulunmuştur. Çocuk sahibi olan katılımcılar, emzirmenin kolaylığı ve zaman kazandırıcı faydalarına yönelik daha olumlu tutum sergilemişlerdir. Katılımcıların orijinal meslek grupları (ebe, hemşire, ATT/sağlık memuru) ile emzirmenin kontrendike olduğu durumların nadir olduğu bilgisi arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. USES eğitimlerine katılım durumu; yaş, ebeveynlik durumu ve çocuk sayısı ile anlamlı korelasyon göstermiştir. Özellikle genç katılımcıların, zorunlu eğitimlere katılma konusunda yaşça büyük olanlara göre daha istekli oldukları görülmüştür. ASÇ olarak çalışma süresi (mesleki kıdem), toplam ölçek puanı ve eğitim alma oranı arasında anlamlı pozitif bir korelasyon belirlenmiştir. Ayrıca, güncel eğitim ihtiyacı algısı ile ölçek puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanmış; ek eğitime ihtiyaç duymadığını belirten katılımcıların toplam puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu durum, bilgi düzeyi yüksek personelde“algılanan yetkinlik”düzeyinin yüksek olduğuna işaret etmektedir. Sonuç: Anne sütü ideal ve erişilebilir bir besin kaynağı olmasına rağmen, emzirme başarısı karmaşık çevresel ve psikolojik faktörlerden etkilenmektedir. Halk sağlığının ön safında yer alan ASÇ'lerin bilgi ve tutumları, emzirmenin teşvik edilmesi açısından hayati öneme sahiptir. Bu çalışma, mesleki deneyim ve uzaktan eğitimin (USES) algıları anlamlı ölçüde iyileştirdiğini, ancak ileri eğitim alma istekliliğinde kuşaklar arası farklar olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle yüksek puan alan bireylerin güncel eğitime daha az ihtiyaç duyması, bir“bilgi doygunluğu”veya“aşırı özgüven”riskine işaret edebilir. Bu nedenle, ulusal sağlık politikaları sadece temel bilgi aktarımına odaklanmamalı; davranış değişikliği ve danışmanlık becerilerini vurgulayan periyodik, ileri düzey uygulama eğitimlerini de hayata geçirmelidir. Algılanan yetkinliği yüksek olan deneyimli personel için bile, standart ve güncel emzirme desteğinin sürdürülebilirliği açısından sürekli mesleki gelişim esastır.
Özet (Çeviri)
Aim: Breast milk is the primary source for meeting the nutritional needs of infants. Breastfeeding practices are influenced by various environmental, physiological, psychological, and cultural factors. This study aimed to evaluate the knowledge levels, attitudes, and perceptions of family health workers (FHWs) -who play a crucial role in breastfeeding promotion- regarding breast milk and breastfeeding. Additionally, the contribution of the Ministry of Health's Distance Education System (USES) to their professional knowledge was evaluated. Materials and Methods: This single-center, cross-sectional, and descriptive study included 117 FHWs working in 129 family medicine units in Alanya, Antalya. Data were collected through face-to-face surveys consisting of a sociodemographic form and the“Perception of Breast Milk Scale for Adults”(PBMS). Higher scores on the scale indicate a more positive perception of breast milk. A total of 117 family health workers (FHWs) who met the inclusion criteria and volunteered for the study were included. These participants were employed in 129 family medicine units operating in the Alanya district of Antalya. This study is a single-center, cross-sectional, descriptive, and observational face-to-face survey. In the first stage, a sociodemographic data form was completed by the FHWs, followed by the administration of the“Perception of Breast Milk Scale for Adults”(PBMS). Higher scores on the scale indicate a better perception of breast milk among adults.. Results: The mean age of the participants was 41.66±8.23 years. The majority were female (97.4%), held a bachelor's degree (69.2%), and were parents (88.0%). A significant positive correlation was found between age and PBMS scores. Educational status was significantly associated with knowledge regarding the protective effects of breast milk against infections and its vitamin D content. Participants with children demonstrated more positive attitudes toward the ease and time-saving benefits of breastfeeding. A significant correlation was found between the original professional groups of the FHWs (midwife, nurse, paramedic/health technician) and the knowledge that contraindications to breastfeeding are rare. Participation in USES training was significantly correlated with age, parental status, and the number of children. Notably, younger participants showed a higher willingness to participate in mandatory training than older ones. A significant positive correlation was identified between the duration of employment as an FHW, the total scale score, and the rate of receiving training. Furthermore, a significant relationship was found between the perceived need for updated training and scale scores; participants who felt they did not need further training achieved higher total scores, suggesting a high level of self-perceived competence among more knowledgeable staff. Conclusion: Breast milk is an ideal and accessible food source, yet breastfeeding success is shaped by complex environmental and psychological factors. Family health workers (FHWs) serve as the frontline of public health, making their knowledge and attitudes vital for promoting these practices. This study highlights that while professional experience and distance education (USES) significantly improve perceptions, there is a generational difference in willingness to pursue further training. Notably, the finding that high-scoring individuals perceive less need for updated training suggests a potential risk of overconfidence or information plateauing. Therefore, national health policies should not only focus on basic knowledge but also implement periodic, advanced-level practical training that emphasizes behavioral change and counseling skills. Even for experienced staff with high perceived competence, continuous professional development is essential to maintain standardized, up-to-date breastfeeding support for mothers.
Benzer Tezler
- Annelerin(0-24 ay arası bebeği olan) anne sütü ve emzirme ile ilgili bilgi düzeylerinin ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge level and attitudes of mothers (babies between 0-24 months) regarding maternal treatment and breastfeeding
MERVE KARATAŞ ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiKafkas ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA ÇAKMUR
- İki yaş altı çocuğu olan annelerin, anne sütü ve emzirme ile ilgili bilgi,tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Assessment of knowledge, attitudes and behaviours related to mother's milk and breastfeeding of mothers have children under two years of age
SEDA BAHADIR KETENCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EKREM ORBAY
- 18-49 yaş arası kadınların anne sütü ve emzirme konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitudes and behaviors of women aged between 18-49 years about breast milk and breastfeeding
RABİA CEREN ERYILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU KORKUT
DOÇ. DR. HABİBE İNCİ
- Emzirme süresinin anne çocuk bağlanmasına etkisi ve anne sütü ile beslenmeyi bırakmaya neden olan faktörler
Başlık çevirisi yok
TUBA DEVİREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLYAS YOLBAŞ
- Covid-19 pandemisinin emzirme ile ilişkili sağlık çalışanlarının emzirme önerileri üzerine etkisi
The effect of the covid-19 pandemic on breastfeeding recommendations of breastfeeding-related healthcare professionals
YUSUF İLKER DUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OYA BALTALI HIDIR