Geri Dön

Beden eğitimi ve spor dersinde özerklik desteğinin ders katılımına etkisi: Temel psikolojik ihtiyaç tatmini ve motivasyonun seri aracılık rolü

The effect of autonomy support on class engagement in physical education class: The serial mediating role of basic psychological need satisfaction and motivation

PDF İndir

  1. Tez No: 948936
  2. Yazar: BUĞRA AKAY
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RÜSTEM ORHAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Öz belirleme teorisine dayanan bu çalışmanın amacı, beden eğitimi ve spor dersinde algılanan özerklik desteği ile ders katılımı arasındaki ilişkide temel psikolojik ihtiyaç tatmini ve motivasyonun seri aracılık rolünü incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada, egzersizde öğretmenden kaynaklanan algılanan özerklik desteği, temel psikolojik ihtiyaç tatmini, beden eğitimi ve spor dersinde çocuklarda algılanılan nedensellik odağı ölçeği ve öğrenci katılım ölçeği kullanılmıştır. Temel psikolojik ihtiyaçların tatmini ve engellenmesi ölçeğinin ihtiyaç tatmini boyutu Türkçeye uyarlanmış ve ortaokul (n=504) ile lise (n=555) örneklemlerine adapte edilmiştir. Ayrıca araştırmada kullanılacak tüm ölçme araçlarının geçerlik ve güvenirlikleri, söz konusu örneklemde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. DFA sonuçları, tüm ölçme araçlarının mevcut örneklem için uygunluğunu ortaya koymuştur. Özerklik desteği ile katılım arasındaki ilişkide temel psikolojik ihtiyaç tatmini ve motivasyonun seri aracılık rolünün incelendiği bu çalışma, ortaokul (n=504) ve lise (n=555) düzeyinde öğrenim gören toplam 1059 öğrenci (596 kız, 463 erkek) ile yürütülmüş ve analizlerde yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, beden eğitimi ve spor dersinde öğrencilerin özerklik desteği algılarının ders katılımı üzerinde toplam (b= .759, SE= .014, p< .001) ve doğrudan (b= .239, SE= .018, p< .001) etkileri anlamlı bulunmuştur. Öğrencilerin özerklik desteği algısı ile ders katılımı arasındaki ilişkide, temel psikolojik ihtiyaç tatmini (b= .286, BootSE= .295, 95% CI [.229, .345]) ve motivasyonun (b= .077, BootSE= .170, 95% CI [.046, .113]) aracılık etkisinin anlamlı olduğu belirlenmiştir. Seri aracılık modeline göre, öğrencilerin özerklik desteği algısı ile ders katılımı arasındaki ilişkide, temel psikolojik ihtiyaç tatmini ve motivasyonun seri aracılık etkisi anlamlı bulunmuştur (b= .156, BootSE= .016, 95% CI [.125, .188]). Sonuç olarak, beden eğitimi ve spor dersinde öğrencilerin özerklik desteği algısının, temel psikolojik ihtiyaç tatmini ve motivasyonu artırdığı; bu iki faktörün de seri aracılık yoluyla ders katılımını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. beden eğitimi ve spor dersinde öğrencilere özerklik destekleyici bir öğretim ortamı sunulması, psikolojik ihtiyaç tatminlerini ve motivasyonlarını artırarak ders katılımlarına olumlu yönde katkı sağlayacaktır.

Özet (Çeviri)

Based on Self-Determination Theory, the present study aims to examine the serial mediating role of basic psychological need satisfaction and motivation in the relationship between perceived autonomy support and engagement in physical education. For this purpose, the study utilized the perceived autonomy support from the teacher in exercise scale, the basic psychological needs satisfaction scale, the perceived locus of causality scale for children in physical education and sports classes, and the student engagement scale. The need satisfaction subscale of the Basic Psychological Need Satisfaction and Frustration Scale (BPNSFS) was translated into Turkish and adapted for middle school (n= 504) and high school (n= 555) students. Additionally, the validity and reliability of all measurement tools used in the study were tested through Confirmatory Factor Analysis (CFA) for the current sample. CFA results confirmed the appropriateness of all measurement tools for the sample. The study, which examined the serial mediation role of basic psychological need satisfaction and motivation in the relationship between autonomy support and engagement, was conducted with a total of 1,059 students (596 girls, 463 boys) from middle (n= 504) and high schools (n= 555), using structural equation modeling (SEM). According to the findings, students' perceptions of autonomy support significantly predicted engagement in physical education both directly (b= .239, SE= .018, p< .001) and in total (b= .759, SE= .014, p< .001). Basic psychological need satisfaction (b = .286, BootSE= .295, 95% CI [.229, .345]) and motivation (b= .077, BootSE= .170, 95% CI [.046, .113]) were found to have significant mediating effects in the relationship between autonomy support and engagement. Furthermore, the serial mediating role of basic psychological need satisfaction and motivation in this relationship was also found to be significant (b= .156, BootSE= .016, 95% CI [.125, .188]). In conclusion, perceived autonomy support in physical education was found to enhance students' basic psychological need satisfaction and motivation, which in turn positively affected their engagement through a serial mediation pathway. Providing students with an autonomy support instructional environment in physical education may increase their psychological need satisfaction and motivation, thereby contributing positively to their engagement.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    548799

    Beden eğitimi derslerinde algılanan özerklik desteğinin güdülenme düzeyi ve optimal performans duygu durumu ile ilişkisi

    The correlation of perceived autonomy support in physical education classes with motivation level and dispositional flow

    SELİN BURUCU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    SporMarmara Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FEVZİYE HÜLYA AŞÇI

  2. Tez No

    701169

    Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin fair play öğretim öz-yeterliklerinin incelenmesi: bir ölçek geliştirme çalışması

    Investigation of PE teachers' fair play teaching self-efficacy: a scale development study

    İSMAİL AKTAŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı

    PROF. DR. GÜLFEM SEZEN BALÇIKANLI

  3. Tez No

    688991

    Beden eğitiminde temel psikolojik ihtiyaçlar ile algılanan nedensellik odağı arasındaki ilişkinin mutluluk düzeyine etkisi

    The effect on happiness of the relationship between basic psychological needs and perceived focus of causality in physical education

    ALİ HAYDAR SERİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    SporMersin Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF NİLAY ADA

  4. Tez No

    976513

    Kavramsal beden eğitimine yönelik bir öğretim tasarımının ortaokul öğrencilerinde sağlıkla ilgili fiziksel uygunluk bilgisi ve fiziksel aktivite davranışları üzerine etkisi

    The effect of an instructional desing for conceptual physical education on health-related physical fitness knowledge and physical activity behaviors in secondary school students

    MURAT ÇİMEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    SporSüleyman Demirel Üniversitesi

    Egzersiz ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MAHMUT ALP

    PROF. DR. VEYSEL DEMİRER

  5. Tez No

    815653

    Taktik oyun yaklaşımının öğrencilerin motivasyonel çıktılarına etkisi

    The effect of tactical gaming approach on students' motivational outcomes

    EMEL YÜKSEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    SporSakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK GÜNEŞ

Geri Dön