Anadolu sahası Türk halk hikâyelerinde baba temsilleri
Father representatives in Anatolian area Turkish folk tales
- Tez No: 949732
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ONUR AYKAÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Türk Dili ve Edebiyatı, Folklore, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Anadolu sahası halk hikâyeleri, baba temsilleri, baba stereotipi, Folk tales in Anatolia, father in folk tales, father stereotype
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Genellikle aşk ve kahramanlık konuları üzerine tesis edilen halk hikâyeleri, sözden yazıya uzanan süreçte halk tarafından yoğun ilgi görmüş; geleneği geleceğe nakleden edebî türlerden biri olmuştur. Bugüne kadar halk hikâyelerinin tespiti, tasnifi, yapısı ve muhtevasına dair pek çok kaynak literatürde kendine yer edinmiştir.“Anadolu Sahası Türk Halk Hikâyelerinde Baba Temsilleri”genel başlığı altında hazırlanan bu tezde, hikâyelerdeki babalar ile çocukları üzerine odaklanılmıştır. Hikâyelere ve hikâyenin merkezi konumundaki kahramanlara babaların karakterlerinin ve eylemlerinin ciddi manada tesir ettiği tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında 15 halk hikâyesi metni merkeze alınmış; her hikâyede yer alan babalar kapsamlı bir biçimde tasnif edilmiş; sonunda“kız babası”,“oğlan babası”ve“manevi baba”olmak üzere üç temel baba temsilinin varlığıyla karşılaşılmıştır. Tespiti yapılan baba temsillerinin ortak hareketleri saptanarak babaların tipikleşmiş görünümleri stereotip bağlamında değerlendirilmiştir. Bu arada incelemeye tabi tutulan 15 halk hikâyesindeki kız babaları en çok“Cezalandıran Baba”; oğlan babaları en çok“Düğün Yapan/Birleştiren Baba”; manevi babalar ise en çok“Ad Koyan Baba”olarak karşımıza çıkmıştır. Bu tez çalışması sayesinde Anadolu sahası Türk halk hikâyelerinde yer alan babalar ayrıntılı bir incelemeye tabi tutulmuş ve babaların hikâyelerdeki eylemlerine dair derinlikli bir bakış açısı oluşturulmuştur. Daha önce yapılan çalışmaların aksine bu çalışmanın sadece baba-oğul ya da baba-kız ilişkisine izole bir şekilde değil, aynı zamanda manevi babalık olgusu da dâhil olmak üzere bunların bütününe odaklanması, bu çalışmayı benzerlerinden ayırmaktadır.
Özet (Çeviri)
Folk tales, which are generally constructed around the themes of love and heroism, have attracted significant public interest throughout their transmission from oral to written form and have become one of the literary genres that carry tradition into the future. To date, numerous studies concerning the identification, classification, structure, and content of folk tales have found a place in the literature. This thesis, prepared under the general title“Father Representatives in Anatolian Area Turkish Folk Tales,”focuses on the relationships between fathers and their children within these narratives. It has been determined that the characters and actions of fathers exert a significant influence on the heroes at the center of the folk tales. Within the scope of the study, 15 folk tale texts were examined in detail. The father figures in each of these stories were systematically classified, leading to the identification of three main types of paternal representations:“fathers of daughters,”“fathers of sons,”and“spiritual fathers.”The common behaviors of these identified paternal figures were analyzed and evaluated within the framework of stereotypes, revealing their typicalized characteristics. Among the 15 folk tales analyzed, the most prevalent representations were: the“Punishing Father”among fathers of daughters; the“Father Who Organizes Weddings”among fathers of sons; and the“Name-Giving Father”among spiritual fathers. Through this thesis, father figures in Turkish folk tales from the Anatolian region have been subjected to a detailed examination, offering an in-depth perspective on the roles and actions of fathers within these narratives. Unlike previous studies, what distinguishes this research is its focus not only on father-son or father-daughter relationships in isolation, but also on their totality, including the phenomenon of spiritual fatherhood.
Benzer Tezler
- Nurmuhammet Andalıp'ın Baba Ruşen, Zeynel Arap ve Kıssa-yı Firgun halk hikayelerinin incelenmesi
Analysis of Nurmuhammet's Baba Ruşen, Zeynel Arap ve Kıssa-yı Firgun folk stories
TOLGA DURSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADEM ÖGER
- Anadolu sahası Türk halk hikayelerinde kadın
Woman in the Turkish folktales in Anatolian region
HATİCE TOMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Türk Dili ve EdebiyatıNiğde ÜniversitesiTürk Halk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK ÇOLAK
- Anadolu sahası Türk halk hikayelerinde çocuk
Child in Anatolian Turkish folk stories
GÜLNUR İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Türk Dili ve EdebiyatıNiğde ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK ÇOLAK
- Anadolu sahası Türk halk hikayelerinde mitolojik unsurlar
The mythological elements in anatolian field of Turkish folk tales
EMİNE AYDOĞAN
- Anadolu sahası Türk halk hikâyelerinde toplumsal cinsiyet rolleri ile kadınlar
Gender roles of women in the Turkish folk tales in Anatolia
ESRA AKBALIK
Doktora
Türkçe
2012
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEYMA GÜNGÖR