Shamanic journey and the possibility of healing in T. S. Eliot's The Waste Land
T. S. Eliot'ın The Waste Land adlı eserinde şamanik yolculuk ve şifa bulma olasılığı
- Tez No: 950200
- Danışmanlar: PROF. DR. HANDE SEBER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İngiliz Dili ve Edebiyatı, English Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Budizm, Efsaneler, Eliot, Thomas Stearns, Şamanizm, Buddhism, Mythologies, Eliot, Thomas Stearns, Shamanism
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kadim kabile toplumlarında şamanlar, insanlar bir hastalıkla karşı karşıya kaldığında başvurulan şifacı figür rolünü üstlenmiş kişilerdir. Şaman, hastalığa şifa bulmak için Yeraltı Dünyasına ya da öteki dünyalara ruhani bir yolculuk yaparak topluluğu etkileyen felaketin ardında yatan sebepleri ortaya koyan sembolik görüler ve bilgilerle geri dönerdi. Bu görüler, hastalıktan muzdarip topluma törensel hikâye anlatımı ve şarkılarla aktarılırdı dolayısıyla bu törenlerin iyileştirici gücünün olduğuna inanılırdı. Bu törensel hikâye anlatımları sayesinde daha önce anlaşılamaz ve dile getirilemez olan hastalıklar bir anlam ve yapı kazanırdı. Bu açıdan bakıldığında, savaş sonrası Avrupa'sının ruhani bunalımını, kör kâhin Tiresias'ın sembolik görüleriyle vücuda büründüren T. S. Eliot'ın The Waste Land adlı şiiri, şamanik özellikleriyle göze çarpar. Birinci Dünya Savaşı sonrası yazılan bu şiir, eski düzenin çöküşü ve geleneksel toplum değerlerinin kaybolmasının ardından ortaya çıkan travmadan kaynaklanan anlatılması güç duyguları konu alır. Eliot, Tiresias'ı söz konusu diyarın temsilcisi ve kâhini olarak ele alır. Tiresias'ın bu çoraklaşmış diyardaki yolculuğu, savaş sonrası duyguları mitsel ve edebi dünyayla bütünleştiren, parçalanmış görülerden oluşur ve bu diyarda yaşayanların ifade edilemeyen soyut hislerine ve ruhsal durumlarına bir bağlam ve yapı sağlar. Böylece şair, toplumun dile getirilmesi güç rahatsızlıklarını anlatır. Sıralanan özellikler The Waste Land'e şamanik bir boyut katmasının yanında toplumun zihnine yerleşmiş hikâyeleri ve arketipik figürleri sahiplenme yeteneğindeki Tiresias'ı da şamanvari bir rolle ön plana çıkartır. Tiresias, bu yetisiyle toplumun bilinçaltının derinlerine dalarak ruhani bunalımının temelini ortaya çıkaran görülerle geri dönmeyi başarır, bunları şamanik görüleri andırır şekilde mecaz ve çağrışımlarla aktarır. Bu doğrultuda, tezin amacı aynı hastalıktan kıvranan farklı karakterlerin konu edildiği parçalı görülerin birleştiği bir bilinç olarak beliren Tiresias'ı şamanvari bir figür olarak ele alarak The Waste Land'deki şamanik özellikleri analiz etmektir. Çalışmanın ilk bölümünde, Eliot'ın mitolojik yöntem kullanımı Tiresias'ın şamanik yolculuğunun temeli olarak ele alınacak, ikinci bölümünde ise şiirin manevi şifa verme yönünde gösterilen bir çaba olarak hangi yönlerden ele alınabileceği tartışılacaktır. Sonuç kısmında ise, şiirin belirsizlikle biten sonunun eserdeki şifa bulma ihtimalini ne ölçüde başardığı ya da başaramadığı değerlendirilecektir.
Özet (Çeviri)
In ancient tribes, shamans served as healers who were called upon when the community was afflicted with a sickness. In order to cure the affliction, the shaman would embark on a spiritual journey through the Underworld or otherworld(s), bringing back symbolic visions and revelations that lay bare the reason behind the disaster that plagues the community. These visions were conveyed to the afflicted community through a ritual storytelling and singing that believed to have held curative power, providing a structure for the sickness which was incomprehensible and inexpressible before. When read in this light, T. S. Eliot's The Waste Land (1922), which embodies the spiritual malaise of post-war Europe by the means of blind prophet Tiresias's—often symbolic—visions, elicits a certain shamanic quality. Written in the aftermath of the First World War, the work gives voice to the intangible feelings that stem from the trauma which the collapse of the old order and dissolution of traditional societal values left in their wake. Eliot's employment of Tiresias as the representative figure of the land as well as his prophet, whose journey through the Waste Land consists of fragmented visions that interweave post-war emotions into a mythical and literary landscape, provides context and structure to the intangible feelings and states of mind. In doing so, he translates the illnesses of society which are otherwise inexpressible. These qualities not only grant The Waste Land a shamanic dimension but also marks Tiresias as a shaman-like figure whose ability to possess the stories and archetypical figures embedded in the consciousness of society allows him to delve deep into the unconscious of society to bring back revelations concerning the spiritual plight of the land. These revelations, much like shamanic visions, are conveyed through allusions and metaphors. Accordingly, this thesis aims to analyse the shamanic elements of The Waste Land by focusing on Tiresias as a shaman-like figure who acts as the unifying consciousness between the fragmented visions that deal with different characters suffering from the same illness. In this regard, the first chapter will examine Eliot's use of the mythical method as the basis for Tiresias's shamanic journey, followed by the second chapter which will explore the possible ways the poem acts as an exercise towards spiritual healing. In the conclusion part, the ambiguous ending of the poem will be analysed on the grounds of whether it was successful in fulfilling the possibility of healing.
Benzer Tezler
- İslamiyet öncesi ve Orta Asya Türklerinde tıp
Başlık çevirisi yok
C. AYŞENUR ÇAVDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Deontoloji ve Tıp TarihiEge ÜniversitesiTıp Tarihi ve Deontoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ HAYDAR BAYAT
- Whitman the Shaman: Shamanic journey in Walt Whitman's“song of myself”and“the sleepers”
Şaman Whitman: Walt Whitman'ın“song of myself”ve“the sleepers”şiirlerinde şamanik yolculuk
MUAMMER ŞANLI
Doktora
İngilizce
1999
Amerikan Kültürü ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiAmerikan Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUR GÖKALP AKKERMAN
- Shamanic intiation among the Tsengel Tuvans of Western Mongolia
Batı Moğalistan Tsengel Tuvaları`nda şamanlığa erme
RABİA EBRAR AKINCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2004
AntropolojiYeditepe ÜniversitesiSosyal Antropoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JAY FİKES
- Mevlevi anlayış usul ve adabında eski türk dininin izleri
Shamanic elements in Mevlevi sect
GÜNNUR YÜCEKAL ERMETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
AntropolojiYeditepe ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEZA TANSUĞ
- Şamanizm bağlamında Joseph Beuys'un sanatı
Beuys? art in the context of Shamanism
ENER MERDANER
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Güzel Sanatlarİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP KUBAN