Enflasyon ortamında Türkiye'de kripto paralara olan ilginin borsa hacimleri çerçevesinde araştırılması
Investigating the interest in cryptocurrencies in Türkiye in the inflationary environment within the framework of stock exchange volumes
- Tez No: 950503
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE ÖNER KAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bankacılık, Banking
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bankacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bankacılık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda kripto paralar, yatırımcılar arasında büyük ilgi gören bir konu haline gelmiştir. Kripto paralara yönelik ilgi artmış olsa da literatürde kripto paralar ile ilgili araştırmaların özellikle gelişmekte olan piyasalarda görece sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmada, kripto para sahipliğinin oldukça yaygın olduğu ülkelerden biri olan Türkiye'de, kripto para piyasasının en yüksek işlem hacmine sahip aracı olan Bitcoin'in işlem hacmi ile enflasyon arasındaki uzun dönemli ve nedensel ilişkiler Kasım 2017 ile Haziran 2024 dönemine ilişkin veriler kullanılarak araştırılmaktadır. Enflasyon oranlarının temel bağımsız değişken olarak kullanıldığı çalışmaya ayrıca Bitcoin işlem hacmi üzerinde etkili olması beklenen BIST 100 endeksi, USD/TRY döviz kuru, Brent petrol fiyatları, altın fiyatları (XAU/TRY) ve 10 yıllık devlet tahvil faiz oranları da açıklayıcı değişken olarak dahil edilmiştir. Çalışmada değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisinin varlığını incelemek üzere ARDL sınır testi yaklaşımı, Granger nedenselliği test etmek üzere ise Toda-Yamamoto yaklaşımı kullanılmaktadır. Enflasyonun Bitcoin işlem hacmi üzerindeki etkisini araştırmak üzere ise yeni dinamik ARDL (D-ARDL) tekniğinden faydalanılmaktadır. Sınır testi sonuçları, değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisinin varlığına dair bulgular sağlamaktadır. D-ARDL regresyon simülasyonlarından elde edilen sonuçlar, enflasyon oranı, BIST 100 endeksi, USD/TRY döviz kuru ve altın fiyatları değişkenlerinin uzun dönemde Bitcoin işlem hacmini etkilediğine; enflasyon oranı ve XAU/TRY değişkenlerinin katsayılarının pozitif, BIST 100 endeksi ve USD/TRY döviz kuru değişkenlerinin katsayılarının ise negatif olduğuna dair kanıtlar sunmaktadır. Bu bulgular doğrultusunda, Türkiye'de yatırımcıların arzı sınırlı ve piyasa değeri büyük bir kripto para birimi olan Bitcoin'i, enflasyonist dönemlerde alternatif bir yatırım aracı olarak tercih ettikleri, başka bir ifadeyle enflasyondan korunma aracı olarak gördükleri söylenebilir.
Özet (Çeviri)
In recent years, cryptocurrencies have become a subject of great interest among investors. Although interest in cryptocurrencies has increased, the literature reveals that research on cryptocurrencies, especially in emerging markets, remains relatively limited. In this study, the long-term and causal relationships between the trading volume of Bitcoin, the instrument with the highest trading volume in the cryptocurrency market, and inflation in Türkiye, one of the countries where cryptocurrency ownership is quite widespread, are investigated using data for the period between November 2017 and June 2024. In addition to inflation rates, which serve as the primary independent variable, the study incorporates the BIST 100 index, the USD/TRY exchange rate, Brent crude oil prices, gold prices (XAU/TRY), and 10-year government bond yields as explanatory variables expected to influence Bitcoin trading volume. In the study, the ARDL bounds testing approach is employed to examine the existence of the cointegration relationship between the variables, and the Toda-Yamamoto approach is used to test Granger causality. Furthermore, the newly developed Dynamic ARDL (D-ARDL) technique is utilized to analyze the impact of inflation on Bitcoin trading volume. The results of the bounds test provide evidence of a cointegration relationship among the variables. Findings from the D-ARDL regression simulations indicate that, in the long run, inflation rates, the BIST 100 index, the USD/TRY exchange rate, and gold prices significantly affect Bitcoin trading volume. While the coefficients of inflation rates and XAU/TRY are found to be positive, the coefficients of the BIST 100 index and the USD/TRY exchange rate are negative. In light of these findings, it can be inferred that investors in Türkiye perceive Bitcoin, a cryptocurrency with a limited supply and high market capitalization, as an alternative investment instrument during inflationary periods, in other words, they see it as a means of protection against inflation.
Benzer Tezler
- Kripto paraların Türkiye'nin seçilmiş makroekonomik değişkenleri üzerine etkisi: Bitcoin örneği
The impact of cryptocurrencies on selected macroeconomic variables of Turkey: Bitcoin case
GÖKHAN SALMAN
Doktora
Türkçe
2024
EkonomiManisa Celal Bayar Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA HAKAN YALÇINKAYA
- Türkiye`de enflasyon muhasebesi uygulamaları ve yüksek enflasyon ortamında işletmelerin vergi sorunları
Başlık çevirisi yok
MESUT KARACA
- Türkiye'de enflasyon, makro ve mikro açıdan incelenmesi
Inflation in Turkey, micro and macro aspects
HALE ÖZSÖZ ERŞENER
- Enflasyon teorileri ve 1980 sonrası Türkiye'de enflasyon
Inflation theories and inflation in Turkey after 1980
ALİ ŞAHİN
- Yüksek enflasyon dönemlerinde finansal raporlama standardı (TMS-2) ve Türkiye'de enflasyonun finansal tablolar üzerindeki etkilerini gidermeye yönelik yapılan yasal düzenlemeler
Standart of financial reporting during the high inflation periods and the legal orders which were made to decrease the affect of the inflation on the financial statements in Turkey
NEŞE GEREK