Geri Dön

Metabolik sendrom ve obstruktif uyku apne sendromu risk derecesinin, iskemik inme ile ilişkisi

Relationship between metabolic syndrome and obstructive sleep apnea syndrome risk degree and ischemic stroke

PDF İndir

  1. Tez No: 951012
  2. Yazar: BARIŞ MALDAR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ABİDİN ERDAL
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Nöroloji, Neurology
  6. Anahtar Kelimeler: İskemik İnme, Metabolik Sendrom, Obstruktif Uyku Apne Sendromu, Ischemic Stroke, Metabolic Syndrome, Obstructive Sleep Apnea Syndrome
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: İnme, dünya toplumlarında ilk sıralarda yer alan mortalite nedeni olup toplumda ciddi özürlülük ve iş gücü kaybına neden olmaktadır. İnmeye neden olan risk faktörleri koruyucu hekimlik açısından önem taşımaktadır. İnme için risk faktörlerine sahip hastaların erken tanınması inmenin önlenmesinde büyük önem taşımaktadır. Araştırmamızın temel amacı metabolik sendrom (MetS) ile obstruktif uyku apne sendromunun (OUAS) iskemik inme ile ilişkisini ortaya koymak ve bunun yanında TOAST (Trial of Org 10172 in Acute Stroke) sınıflamasına göre iskemik inme alt tipleri, iskemik inmenin diğer risk faktörleri, iskemik inme lokalizasyonu ve nörolojik olarak klinik iyileşmedeki değişikliklerle, metabolik sendrom ve obstruktif apne sendromu ilişkisini değerlendirmektir. Hipertansiyon (HT), Diyabetes Mellitus (DM), yaş, cinsiyet, alkol, sigara kullanımı, hiperlipidemi gibi iyi bilinen risk faktörleri yanında son dönemde gittikçe artış gösteren metabolik sendrom ve OUAS'ın inme ile ilişkisini inceleyerek farkındalık yaratmak ve primer koruma açısından katkı sağlamayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız Ankara Bilkent Şehir Hastanesi nöroloji kliniği servisinde Haziran 2024 ile Aralık 2024 tarihleri arasında kohort çalışması olarak yapıldı. İskemik inme tanılı 18 yaş üstündeki bireylerden trombolitik ve/veya trombektomi tedavisi uygulanmamış hastalar çalışmaya dahil edildi. Gönüllülerin demografik verileri, iskemik inmenin TOAST (Trial of Org 10172 in Acute Stroke ) sınıflamasına göre etyolojik faktörü, ilaç kullanımları, nörolojik muayeneleri, metabolik sendrom varlığı veya yokluğu ile OUAS risk dereceleri kaydedildi. Elde edilen veriler Statistical Package for Social Sciences program version 23 (SPSS v23) programı ile analiz edildi. Anlamlılık düzeyi p<0,050 olarak alındı. Bulgular: Bu çalışmaya 209'u erkek (%59,7), 141'i kadın (%40,3) olmak üzere toplam 350 iskemik inme hastası dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 66,29±13,7 yıldı. En sık eşlik eden risk faktörleri hipertansiyon (%66,6), Tip 2 Diyabet (%39,4) ve sigara kullanımıdır (%52,6). %64,9 oranında Metabolik Sendrom (MetS) saptanmıştır. MetS; artmış beden kitle indeksi, bel ve boyun çevresi ölçümleri ve yüksek kan basıncı ile anlamlı ilişki gösterdi (p<0,001). Radyolojik olarak inme lokalizasyonu en çok lober (%57,7) ve subkortikal (%37,4) bölgelerde saptandı. Ön sistem etkilenmesi (%47,7) arka sistem etkilenmesinden (%37,7) daha yaygındı. TOAST sınıflamasına göre en sık küçük damar oklüzyonu (%26,9) izlendi. STOP-BANG anketine göre %44,6'sı yüksek OUAS (Obstrüktif Uyku Apne Sendromu) riski taşıyordu. OUAS riski yüksek olanlarda uyku kalitesi kötüleşmiş, gündüz uykululuk hali artmıştır. OUAS riski ile beden kitle indeksi, boyun çevresi ve hipertansiyon arasında anlamlı ilişki vardı (p<0,001). Metabolik sendromu olan hastalarda Hemoglobin A1c(HbA1c), trigliserid, bel çevresi ve kan basıncı değerleri anlamlı olarak daha yüksek bulundu yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) düzeyleri ise düşüktü. Ancak MetS varlığı ve OUAS riski ile radyolojik lezyon lokalizasyonu ve inme şiddeti arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Klinik iyileşme açısından, MetS varlığı çıkış Ulusal Sağlık İnme Ölçeği(NIHSS) skorunu olumsuz etkilemiş (p=0,038) ancak Değiştirilmiş Rankin Ölçeği (mRS skoru) sonuçlarında belirgin bir farklılık saptanmamıştır. Sonuç: Bu çalışmada iskemik inme hastalarında demografik veriler, metabolik sendrom (MetS) varlığı, obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) riski ve bunların klinik etkileri incelenmiştir. Hipertansiyon, Tip 2 diyabet, sigara kullanımı ve MetS en sık eşlik eden risk faktörleri olarak bulunmuştur. Katılımcıların %64,9'unda MetS saptanmış ve bu durum artmış vücut kitle indeksi, boyun çevresi ve kan basıncı ile anlamlı ilişki göstermiştir. OUAS riski STOP-BANG testine göre %44,6 oranında yüksek bulunmuş; artan OUAS riski ile uyku kalitesinde bozulma ve gündüz uykululuk düzeyinde artış tespit edilmiştir. MetS ve OUAS varlığı, radyolojik inme lokalizasyonları veya başlangıç inme şiddeti ile ilişkili bulunmamıştır. Yüksek OUAS riski olan hastalarda klinik değişkenlik fazladır ve uzun dönem takibin önemi vurgulanmıştır. Sonuç olarak, inme hastalarında metabolik ve uyku bozukluklarının erken tanı ve yönetimi, yaşam kalitesini artırmada kritik bir rol oynamaktadır.

Özet (Çeviri)

Objective: Stroke is one of the leading causes of mortality worldwide and results in significant disability and loss of workforce in the population. Identifying the risk factors associated with stroke is of crucial importance for preventive medicine. Early recognition of patients at risk of stroke plays a vital role in its prevention. The primary aim of this study is to investigate the relationship between metabolic syndrome (MetS) and obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) with ischemic stroke. Additionally, the study aims to evaluate the association of MetS and OSAS with ischemic stroke subtypes classified according to the TOAST (Trial of Org 10172 in Acute Stroke Treatment) criteria, other known risk factors for ischemic stroke, stroke localization, and changes in clinical neurological improvement. In addition to well-established risk factors such as hypertension (HT), diabetes mellitus (DM), age, gender, alcohol and tobacco use, and hyperlipidemia, our study aims to raise awareness and contribute to primary prevention by examining the increasing prevalence of MetS and OSAS and their associations with stroke. Materials and Methods: This cohort study was conducted between June 2024 and December 2024 in the Department of Neurology at Ankara Bilkent City Hospital. Patients aged 18 years and older who were diagnosed with ischemic stroke and had not undergone thrombolytic or thrombectomy treatment were included in the study. Demographic data, stroke etiology based on the TOAST classification, medication use, neurological examination findings, the presence or absence of metabolic syndrome, and the risk level for OSAS were recorded for each participant. The collected data were analyzed using the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) version 23. A p-value of less than 0.050 was considered statistically significant. Results: A total of 350 patients with ischemic stroke were included in the study, comprising 209 males (59.7%) and 141 females (40.3%). The mean age of participants was 66.29±13.7 years. The most common comorbid risk factors were hypertension (66.6%), type 2 diabetes mellitus (39.4%), and smoking (52.6%). Metabolic syndrome was detected in 64.9% of patients and was significantly associated with increased body mass index, waist and neck circumference, and elevated blood pressure (p<0.001). Radiologically, stroke localization was most frequently observed in the lobar (57.7%) and subcortical (37.4%) regions. Anterior circulation involvement (47.7%) was more common than posterior circulation involvement (37.7%). According to the TOAST classification, small vessel occlusion was the most common stroke subtype (26.9%). Based on the STOP-BANG questionnaire, 44.6% of the patients were at high risk for OSAS. Patients with high OSAS risk exhibited poorer sleep quality and increased daytime sleepiness. A significant correlation was found between OSAS risk and body mass index, neck circumference, and hypertension (p<0.001). Patients with metabolic syndrome had significantly higher levels of hemoglobin A1c (HbA1c), triglycerides, waist circumference, and blood pressure, and lower levels of high-density lipoprotein (HDL). However, no significant association was found between the presence of MetS or OSAS risk and stroke lesion localization or initial stroke severity. Clinically, the presence of MetS was associated with a higher discharge score on the National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS) (p=0.038), although no significant difference was observed in Modified Rankin Scale (mRS) outcomes. Conclusion: This study examined demographic characteristics, the presence of metabolic syndrome, the risk of obstructive sleep apnea syndrome, and their clinical impacts in patients with ischemic stroke. Hypertension, type 2 diabetes mellitus, smoking, and MetS were the most prevalent comorbid risk factors. MetS was identified in 64.9% of participants and showed a significant association with increased BMI, neck circumference, and blood pressure. The STOP-BANG questionnaire identified a high OSAS risk in 44.6% of patients, which was linked to poor sleep quality and increased daytime sleepiness. Neither MetS nor OSAS was associated with radiological stroke localization or initial stroke severity. Clinical variability was more pronounced in patients at high risk of OSAS, underlining the importance of long-term follow-up. In conclusion, early diagnosis and management of metabolic and sleep disorders in stroke patients play a critical role in improving quality of life.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    192841

    Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi

    The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma

    HACI HASAN ESEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    PatolojiSelçuk Üniversitesi

    Patoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK

  2. Tez No

    1013099

    Obezite polikliniğine başvuran hastalarda çay, kahve ve şekerli içecek tüketiminin antropometrik ölçümler ve metabolik parametrelerle ilişkisi

    Relationship of tea, coffee, and sugary beverage consumption with anthropometric measurements and metabolic parameters in patients admitted to the obesity outpatient clinic

    HASAN GÖKALP

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR

  3. Tez No

    399288

    Obstrüktif uyku apne sendromu olan bireylerde metabolik sendrom ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi

    Assessment of metabolic syndrome and nutritional status of individuals with obstructive sleep apnea syndrome

    YETER ÇELİK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Beslenme ve DiyetetikBaşkent Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜL KIZILTAN

  4. Tez No

    163307

    Metabolik sendrom ve kardiyak sendrom x hastalarında uyku apne sendromunun araştırılması ve kalbin fonksiyonel ve striktüel yapısının, kontrol grupları ile ekokardiyografik olarak karşılaştırılması

    Investigationof sleep apnea syndrome in cardiac syndrome x and metabolic syndrome patirnts and ecocardiographic comparision of heart's function and stricture between control group and patients group

    ZUHAL ARITÜRK ATILGAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    KardiyolojiDicle Üniversitesi

    Kardiyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. SAİT ALAN

  5. Tez No

    618009

    Vardiyalı çalışanlarda obstrüktif uyku apne sendromu riskini artıran faktörler

    Factors increasing the risk of obstructive sleep apnea syndrome in shift workers

    SEDA RABİA TOKSOY PENÇERECİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Göğüs HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MELİKE BAĞNU YÜCEEGE

Geri Dön