Sağlık profesyonellerinin yapay zeka kaygı durumlarının incelenmesi
Artificial intelligence anxiety states of healthcare professionals
- Tez No: 951544
- Danışmanlar: PROF. DR. TÜRKER TEKİN ERGÜZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Eğitimi, Health Education
- Anahtar Kelimeler: İnsan-yapay zeka etkileşimi, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Bilişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Bilişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde teknolojik anlamda hızlı bir değişim ve dönüşüm yaşanmaktadır. Bütün kurum ve kuruluşların, hayatta kalabilmek için bu değişim ve dönüşümlere hazır olması ve uyum sağlaması gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı, sağlık profesyonellerinin yapay zeka (YZ) teknolojileriyle ilgili kaygı durumlarını incelemektir. YZ'nin sağlık hizmetlerinde giderek artan kullanımı, bu alanda çalışanlar için yeni etik ve profesyonel zorluklar ortaya çıkarmaktadır. YZ teşhisten hastalık yönetimine kadar sağlık hizmetlerinin birçok alanında devrim yaratma potansiyeline sahiptir. Ancak bu teknolojinin benimsenmesi, sağlık profesyonelleri arasında görev kaybı, sorumluluk ve şeffaflık, hasta hekim ilişkisi gibi bazı endişelere yol açabilir. Çalışmada (Y. Y. Wang & Wang, 2019) tarafından geliştirilen ve (Terzi, 2020) tarafından geçerliliği ve güvenilirliği yapılmış olan Yapay Zeka Kaygı Ölçeği (YZKÖ) kullanılmıştır. YZKÖ 1-7 arasında puanlanan 21 sorudan oluşmaktadır. Ölçeğin Öğrenme, İş Değişimi, Sosyoteknik Körlük, YZ Yapılandırılması olmak üzere 4 alt boyutu vardır. Elde edilen puanlar demografik ve mesleki özelliklerle karşılaştırılmıştır. Öğrenim düzeyi ile YZKÖ arasında ters yönlü korelasyon vardır. Öğrenim düzeyi arttıkça YZKÖ puanı azalmaktadır. Hekimlerde Sosyoteknik Körlük alt boyut puanı hemşire-ebelere göre daha yüksektir. Günlük yaşantıda yeni çıkan teknolojik ürünleri kullanma isteği fazla olanların YZKÖ puanları daha düşüktür. Metin düzenleme amaçlı YZ modülü kullananlarda YZKÖ Öğrenme alt boyut puanı daha düşüktür. Sonuç olarak, Sağlık profesyonellerinin YZ'ye yönelik tutumları, bu teknolojinin benimsenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Eğitim programları ve sürekli mesleki gelişim fırsatları, sağlık profesyonellerinin YZ ile etkili bir şekilde çalışabilmesi için gereklidir. Sağlık kurumları, YZ tabanlı sistemlerin uygulanabilirliğini artırmak için sağlık profesyonellerine yönelik kapsamlı eğitim programları düzenlemelidir.
Özet (Çeviri)
In today's world, a rapid transformation and change is occurring in the field of technology. In order to survive, all institutions and organizations must be prepared for and adapt to these changes. The aim of this study is to examine the anxiety levels of healthcare professionals regarding artificial intelligence (AI) technologies. The increasing use of AI in healthcare services introduces new ethical and professional challenges for those working in the field. AI holds the potential to revolutionize various domains of healthcare, from diagnosis to disease management. However, the adoption of this technology may give rise to concerns among healthcare professionals, such as job displacement, responsibility and transparency issues, and the transformation of the patient–physician relationship. In this study, the Artificial Intelligence Anxiety Scale (AIAS), developed by (Y. Y. Wang & Wang, 2019) and validated and adapted into Turkish by (Terzi, 2020), was employed. The AIAS consists of 21 items rated on a 7-point Likert scale. The scale includes four sub-dimensions: Learning, Job Change, Sociotechnical Blindness, and AI Structuring. The obtained scores were compared with participants' demographic and professional characteristics. A negative correlation was found between educational level and AIAS scores; as the level of education increased, AI anxiety decreased. Physicians scored higher than nurses and midwives in the Sociotechnical Blindness subscale. Participants who demonstrated a greater willingness to use new technological products in their daily lives had lower AIAS scores. Moreover, those who had experience using AI-powered text editing tools scored lower in the Learning sub-dimension. In conclusion, healthcare professionals' attitudes toward AI play a critical role in the adoption of these technologies. Educational programs and opportunities for continuous professional development are essential for enabling healthcare professionals to work effectively with AI. Healthcare institutions should organize comprehensive training programs to enhance the implementation of AI-based systems.
Benzer Tezler
- Artificial intelligence effects on construction project management and a future perspective
Yapay zekanın inşaat proje yönetimine etkisi ve gelecek perspektifi
MUHAMMET İKBAL ÇİÇEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEGÜM SERTYEŞİLIŞIK
- Sağlık profesyonellerinin tıbbi yapay zekâ hazırbulunuşluk düzeyleri ile yapay zekâ kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between medical artificial intelligence readiness levels and artificial intelligence anxiety levels of health professionals
FATMA KOYUNCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiSelçuk ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDAN ERTAŞ
- Yapay zekâ kaygı durumunun tıbbi yapay zekâ hazırbulunuşluğa etkisi: Sağlık profesyonelleri örneği
The effect of artificial intelligence anxiety on medical artificial intelligence readiness: The case of health professionals
MEHTAP İYİSOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiDicle ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAŞİM ÇAPAR
- Yapay zeka okuryazarlığı ve psikoterapide yapay zeka tutumu arasındaki ilişkide yapay zeka kaygısının ve bilişsel esnekliğin rolü
The mediating role of ai anxiety and the moderating role of cognitive flexibility in the relationship between artificial intelligence literacy and attitudes towards artificial intelligence in psychotherapy
SAMED BAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİSA SEVİ KOÇ
- Sağlık alanında büyük dil modellerin (large language models- LLMs) kullanımı: Sağlık çalışanının dokümantasyon yükünü azaltabilir mi?
The use of large language models (LLMs) in healthcare: Can it reduce the documentation burden of healthcare professionals?
YAVUZ GÜMÜŞTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiYazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESİBE MANAV MUTLU