Depremzede çocuklarda deprem sonrası travma düzeylerinin ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of post earthquake trauma levels and nutritional status in earthquake affected children
- Tez No: 951941
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ESEN YEŞİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Ocak - Şubat 2025 tarihleri arasında Kahramanmaraş ili Onikişubat ilçesindeki özel bir okulda öğrenim görmekte olan 9-14 yaş aralığındaki 309 depremzede çocuklar (138 kız, 171 erkek) ile yürütülmüştür. Çalışma depremzede çocukların travma düzeyi ile beslenme durumlarını değerlendirmiştir. Çalışmaya katılan çocukların yaş ortalaması 11.35 ± 1.28 olarak bulunmuştur. Çocukların travma düzeyini saptamak amacıyla Çocuklar için Travma Sonrası Stres Tepki Ölçeği (ÇTSSTÖ) kullanılmıştır. Çocuklar için Travma Sonrası Stres Tepki Ölçeği (ÇTSSTÖ) puanlarına bakıldığında, kızlarda ortalama 31.91±16.46, erkeklerde 26.84±14.56 ve toplamda 29.11±15.61 olarak bulunmuştur. Cinsiyetler arasında anlamlı bir fark bulunmuş ve kızların toplam Travma Sonrası Stres Tepki Ölçek puanlarının erkeklerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Travma düzeylerine bakıldığında, çocukların %12.6'sında TSSB saptanmamıştır. %29.4'ü hafif, %33.3'ü orta, %20.7'si ağır ve %3.9'unda çok ağır TSSB düzeyi saptanmıştır. Travma düzeyi açısından cinsiyetler arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Çocukların deprem sonrası iştah ve yemek yeme alışkanlıklarında belirttiği değişiklikler ile Travma Sonrası Stres Tepkileri arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Yeniden yaşama, yok sayma/kaçınma ve artmış uyarılma alt boyutlarında hem iştahı artan hem de azalan grupların, iştahı değişmeyen gruba kıyasla daha yüksek travma puanlarına sahip olduğu görülmüştür (p<0.05). Yemek yeme alışkanlığında değişim gösterdiğini belirten (daha fazla veya daha az yiyen) çocukların, Çocuklar İçin Travma Sonrası Stres Tepki Ölçeği (ÇTSSTÖ) alt boyut puanlarının ve toplam puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Kız çocuklarında ÇTSSTÖ puanı ile yalnızca omega-3 yağ asidi alımı arasında negatif yönlü, zayıf düzeyde fakat anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r = –0.199, p = 0.019). Erkek çocuklarında ise enerji ve diğer makro besin ögeleri ile ÇTSSTÖ toplam puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. BKİ ile ÇTSSTÖ puanı arasında erkek çocuklarda pozitif yönde bir ilişki gözlenmiştir (r = 0.191, p = 0.012). Kız çocuklarında ise BKİ ile travma puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Elde edilen bulgular, deprem gibi travmatik yaşantıların çocuklarda yalnızca psikolojik değil, aynı zamanda beslenme davranışları ve beden kütle indeksi gibi fiziksel sağlık göstergeleri üzerinde de anlamlı etkiler yaratabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted between January – February 2025 with 309 earthquake-affected children (138 girls, 171 boys) aged 9–14 years, attending a private school in the Onikişubat district of Kahramanmaraş, Türkiye. The study aimed to evaluate the trauma levels and nutritional status of these children. The mean age of the participants was 11.35 ± 1.28 years. To assess trauma levels, the Child Post-Traumatic Stress Reaction Index (CPTS-RI) was utilized. The average CPTS-RI scores were found to be 31.91±16.46 in girls, 26.84±14.56 in boys, and 29.11±15.61 overall. A statistically significant difference was observed between genders (p<0.05), with girls exhibiting higher total trauma scores than boys. Regarding trauma severity, 12.6% of the children showed no signs of PTSD; 29.4% had mild, 33.3% moderate, 20.7% severe, and 3.9% very severe levels. No statistically significant gender difference was observed in trauma severity (p>0.05). Statistically significant associations were found between changes in appetite and eating habits following the earthquake and the post-traumatic stress responses. Children who experienced increased or decreased appetite had significantly higher trauma scores across the re-experiencing, avoidance/numbing, and increased arousal subscales compared to those whose appetite remained unchanged (p<0.05). Similarly, children who reported changes in eating habits (eating more or less) had significantly higher CPTS-RI total and subscale scores (p<0.05). Among girls, a weak but statistically significant negative correlation was found between CPTS-RI scores and omega-3 fatty acid intake (r = –0.199, p = 0.019). In boys, no significant relationship was found between total CPTS-RI scores and energy or other macronutrient intakes. However, a weak but statistically significant positive correlation was observed between BMI and trauma scores in boys (r = 0.191, p = 0.012), while no significant association was found in girls. These findings suggest that traumatic experiences such as earthquakes may have significant effects on both the psychological and physical health indicators of children, including their eating behaviors and body mass index.
Benzer Tezler
- Düşey yöndeki yerkabuğu hareketlerinin duyarlıklı nivelman ölçüleri ile belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
MUALLA ÜNVER
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Jeoloji MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ERGÜN ÖZTÜRK
- Betonarme çerçeve sistemlerin yatay yük etkisi altında düktilitelerinin araştırılması
Studying the ductility of reinforced concrete frames under lateral load
NEVZAT KIRAÇ
- Zeytinbağı (trigleia) Bizans dönemi kiliseleri ve“Fatih Camii”(tarihi ve mimarisi)
Başlık çevirisi yok
M.SACİT PEKAK
- Sismogramların yorumlanması
Başlık çevirisi yok
CEM TEKİN ERTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Jeofizik Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RUHİ GÜRCAN
- Sismomağnetik etkinin belirlenmesi çalışmaları
Başlık çevirisi yok
F. GÖZDE YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Jeofizik Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NACİ ORBAY