Çevresel zenginleştirmenin sıçanlarda kronik stresin neden olduğu bilişsel bozukluklar üzerine etkileri
Effects of environmental enrichment on cognitive disorders caused by chronic stress in rats
- Tez No: 952715
- Danışmanlar: PROF. DR. HALE SAYAN ÖZAÇMAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fizyoloji, Physiology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Fizyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kronik öngörülemeyen hafif stresin (KÖHS) öğrenme ve hafıza performanslarını olumsuz etkilediği daha önce birçok çalışmada gösterilmiştir. Çevresel zenginleştirme (ÇZ) uygulamalarının ise öğrenme ve bellek fonksiyonlarını artırdığı yapılan araştırmalarla kanıtlanmıştır. Çalışmamızda kronik öngörülemeyen hafif stres (KÖHS) uygulaması yapılan sıçanlarda çevresel zenginleştirmenin hafıza bozuklukları ve nöroinflamasyon üzerindeki etkilerini davranış deneyleri, ELISA ölçümleri ve biyokimyasal parametrelerle belirlemeyi amaçladık. Çalışmamızda 32 adet 3 aylık yetişkin erkek Wistar Albino cinsi sıçan kullanıldı. Sıçanlar vücut ağırlıklarına dikkat edilerek, her grupta 8'er sıçan olacak şekilde 4 farklı gruba ayrıldı. Bu gruplar 1) Kontrol, 2) KÖHS, 3) KÖHS+ÇZ, 4) ÇZ 'dir. Kronik öngörülemeyen hafif stres prosedürü, 3 hafta boyunca haftanın 7 günü rastgele şekilde, eş zamanlı ve eşdeğer stresörler uygulanarak oluşturuldu. Kronik öngörülemeyen hafif stres prosedürü grup 2 ve grup 3'teki sıçanlara standart kafeslerde uygun koşullar sağlanarak, çevresel zenginleştirme prosedürü ise literatüre uygun olarak yaptırılan kafeslerde grup 3 ve grup 4 'teki sıçanlara 21 gün boyunca uygulandı. Hayvanlar feda edilmeden öğrenme ve bellek performanslarını değerlendirmek için yeni obje tanıma testi ve Morris su labirenti testine tabi tutuldu. Deney sonunda sıçanların beyin dokularından hipokampüs ve prefrontal korteks (PFC) dokuları izole edilip ELISA ve biyokimyasal çalışmalar yapıldı. Hipokampüs ve PFC dokularında; BDNF, TrkB, IL-1β, IL-6, NF-κB, TNF-α seviyelerine, plazmada kortikosteron düzeylerine, beyin dokusunda MDA ve GSH düzeylerine bakıldı. Davranış testlerinde yeni nesne tanıma testi sonuçlarına bakıldığında, bellek performansının iyi olduğunu gösteren discrimination indeks (DI) değerlerinin KÖHS ile azaldığı ve ÇZ uygulamasıyla arttığı gözlendi, fakat Morris su labirenti testinde ÇZ uygulamasının sadece stresle birlikte uygulandığı grupta öğrenmenin göstergesi kabul edilen platformu bulma sürelerini azalttığı saptandı. Ayrıca hayvanların uzun süreli belleklerinin değerlendirildiği probe testinde hedef kadranda geçirdikleri süreler üzerinde, yapılan uygulamaların bir etkisi olmadığı görüldü. KÖHS uygulamalarının, hipokampüs ve PFC dokularında BDNF ve TrkB düzeylerini azalttığı, IL-1β ve IL-6 düzeylerini arttırdığı fakat TNF-α ve NFκB düzeylerinde anlamlı bir değişime yol açmadığı gözlendi. Ayrıca beyin dokularında MDA düzeylerini artırıp, GSH düzeylerini azalttığı görüldü. Çevresel zenginleştirme uygulamalarının, KÖHS ile ortaya çıkan öğrenme ve bellek üzerindeki olumsuz etkileri, BDNF ve TrkB seviyelerinde artışla, nöroinflamasyonu ise IL-1β ve IL-6 seviyelerinde azalmayla, oksidatif stresi MDA düzeylerinde azalış ve GSH düzeylerinde artışla engelleyebildiği fakat TNF-α ve NFκB düzeylerinde anlamlı değişime yol açmadığı gözlendi. Plazma kortikosteron seviyelerinin ise KÖHS uygulamasıyla anlamlı olarak arttığı ve ÇZ uygulamasının seviyeleri düşürmekte başarılı olduğu görüldü. Yaptığımız çalışmada elde ettiğimiz bulgular, KÖHS uygulamasıyla ortaya çıkan öğrenme ve hafıza bozukluklarının ve oksidatif değişikliklerin, birçok farklı tipte uyaran içeren çevresel zenginleştirme uygulamasıyla, özellikle BDNF/TrkB sinyal yolları üzerinden iyileştirildiğini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
It has been previously shown in many studies that chronic unpredictable mild stress (CUMS) negatively affects learning and memory performances. On the other hand, environmental enrichment (EE) applications have been proven to improve learning and memory functions. In our study, we aimed to determine the effects of environmental enrichment on memory impairment and neuroinflammation in rats subjected to chronic unpredictable mild stress (CUMS) by behavioural experiments, ELISA measurements and biochemical parameters. In our study, 32 3-month-old adult male Wistar Albino rats were used. The rats were divided into 4 different groups with 8 rats in each group by paying attention to their body weights. These groups 1) Control, 2) CUMS, 3) CUMS+EE, 4) EE. The chronic unpredictable mild stress procedure was created by randomly applying simultaneous and equivalent stressors 7 days a week for 3 weeks. The chronic unpredictable mild stress procedure was applied to rats in group 2 and group 3 in standard cages with appropriate conditions, and the environmental enrichment procedure was applied to rats in group 3 and group 4 in cages built in accordance with the literature for 21 days. Animals were subjected to novel object recognition test and Morris water maze test to evaluate learning and memory performances without sacrificing them. At the end of the experiment, hippocampus and prefrontal cortex (PFC) tissues were isolated from the brain tissues of the rats and ELISA and biochemical studies were performed. BDNF, TrkB, IL-1β, IL-6, NF-κB, TNF-α levels in hippocampus and PFC tissues, corticosterone levels in plasma, MDA and GSH levels in brain tissue were analysed. When the results of novel object recognition test in behavioural tests were examined, it was observed that discrimination index (DI) values, which indicate good memory performance, decreased with the use of CUMS and increased with the application of EE, but in the Morris water maze test, it was found that the application of EE decreased the time to find the platform, which is accepted as an indicator of learning, only in the group in which it was applied with stress. In addition, there was no effect of the treatments on the time spent in the target quadrant in the probe test in which the long-term memory of the animals was evaluated. It was observed that BDNF and TrkB levels decreased, IL-1β and IL-6 levels increased, but TNF-α and NFκB levels did not change significantly in hippocampus and PFC tissues. In addition, it was observed that it increased MDA levels and decreased GSH levels in brain tissues. It was observed that environmental enrichment applications prevented the negative effects on learning and memory induced by CUMS with an increase in BDNF and TrkB levels, neuroinflammation with a decrease in IL-1β and IL-6 levels, oxidative stress with a decrease in MDA levels and an increase in GSH levels, but did not cause a significant change in TNF-α and NFκB levels. Plasma corticosterone levels were found to be significantly increased with the application of CUMS and the application of EE was found to be successful in decreasing the levels. The findings of our study showed that the learning and memory impairments and oxidative alterations induced by the administration of CUMS were ameliorated by environmental enrichment including many different types of stimuli, especially through BDNF/TrkB signalling pathways.
Benzer Tezler
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ
- Türkiye trafik düzeninde kazaların azaltılması açısından yeni trafik kanunu uygulaması ile ilgili sorunlar ve çözüm yolları
Başlık çevirisi yok
ERDAL UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- Ankara-Kızılcahamam karayolunda meydana gelen trafik kazalarında insan faktörü
Başlık çevirisi yok
CELAL AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- Mikrobiyoloji laboratuvarlarında kaza nedeni oluşan enfeksiyonlar
Başlık çevirisi yok
ŞENAY TÜRE
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
MikrobiyolojiGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. KAZIM KURTAR
- Çocuklarda kimyasal maddeler ve diğer nedenlerle zehirlenme sıklığı
Başlık çevirisi yok
BİRCAN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ŞAHAP ATİK