Antalya'da aile sağlığı merkezlerine başvuran gebelerin eşlerinde doğum sonrası depresyon sıklığının ve etkileyen faktörlerin saptanması
Prevalence of postpartum depression and associated factors among partners of pregnant women attending family health centers in antalya
- Tez No: 953713
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI, PROF. DR. MELAHAT AKDENİZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Babalık doğum sonrası depresyonu, PPPD, doğum sonrası depresyon, EPDS, risk faktörleri, Türkiye, perinatal ruh sağlığı, Paternal postnatal depression, PPPD, postnatal depression, EPDS, risk factors, Türkiye, perinatal mental health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Giriş ve Amaç: Ebeveynliğe geçiş, hem anneler hem de babalar için önemli değişiklikleri beraberinde getirir. Tarihsel olarak anne odaklı çalışmalara rağmen, babalık doğum sonrası depresyonu (PPPD) giderek daha fazla kabul görmektedir. Erkeklerin depresyonu farklı ifade etme biçimleri (öfke, risk alma) ve yetersiz tarama, tanı ve tedavi, bu konuyu kritik kılmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'de babalık PPPD prevalansını ve etkileyen faktörleri incelemeyi amaçlamıştır. Yöntem: Bu tanımlayıcı ve kesitsel araştırma, Antalya'da Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 204 gebe eşi ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar 18 yaş ve üzeri olup gönüllü olarak dahil edilmiştir. Veriler, sosyodemografik bilgiler ve Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği (EPDS) kullanılarak yüz yüze toplanmıştır. EPDS, anneler için ilk 3 ay, babalar için hem ilk 3 ay hem de 3-6. ayda uygulanmıştır. Veri analizi SPSS 25.0 ile yapılmış, istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Annelerin 3. ay EPDS puan ortalaması 7,7±4,9 olup, %25,0'ında depresyon belirtileri saptanmıştır. Babaların 3. ay EPDS puan ortalaması 5,8±3,7 olup, %15,7'sinde depresyon belirtileri görülmüştür. 3-6. ayda babalarda bu oran %9,3'e gerilemiştir. Geçmiş psikiyatrik hastalık öyküsü, plansız gebelik ve ebeveynliğe hazır hissetmeme hem anne hem de babalarda depresyon riskini anlamlı olarak artırmaktadır. Ayrıca, düşük öyküsü olan babalarda ilk 3 ayda depresyon sıklığı anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Beklenenin aksine, çocuk bakımına aktif katılan babaların 3. ay EPDS puanları, katılmayanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Tartışma ve Sonuç: Türk babalarındaki PPPD prevalansı küresel ortalamalarla uyumludur ve zamanla azalmaktadır. Bulgular, geçmiş psikiyatrik öykü, plansız gebelik ve ebeveynliğe hazır hissetmemenin hem anne hem de babalarda güçlü risk faktörleri olduğunu göstermektedir. Düşük öyküsünün babaların ruhsal sağlığı üzerindeki etkisi de önemlidir. Çocuk bakımına aktif katılan babalardaki yüksek depresyon puanları, bu rolün getirdiği ek yükleri düşündürmektedir. Bu sonuçlar, perinatal dönemde çift merkezli ruh sağlığı yaklaşımlarının ve risk faktörlerine yönelik erken müdahalenin kritik olduğunu vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Objective: The transition to parenthood brings significant changes for both mothers and fathers. Despite historical research focusing on maternal postnatal mental health, paternal postnatal depression (PPPD) is gaining increasing recognition. Men's distinct ways of expressing depression (e.g., anger, risk-taking) and inadequate screening, diagnosis, and treatment make this topic critical. This study aimed to investigate the prevalence of PPPD and its influencing factors in Türkiye. Method: This descriptive and cross-sectional study was conducted with 204 partners of pregnant individuals attending Family Health Centers in Antalya. Participants, aged 18 and over, were voluntarily included. Data were collected face-to-face using a sociodemographic form and the Edinburgh Postnatal Depression Scale (EPDS). The EPDS was administered to mothers during the first 3 months and to fathers during both the first 3 months and the 3-6 month postpartum periods. Data analysis was performed using SPSS 25.0, with statistical significance set at p<0.05. Results: Mothers' mean EPDS score at 3 months postpartum was 7.7±4.9, with %25.0 showing depressive symptoms. Fathers' mean EPDS score at 3 months was 5.8±3.7, with %15.7 showing depressive symptoms. This rate decreased to %9.3 for fathers at 3-6 months. A history of psychiatric illness, unplanned pregnancy, and not feeling prepared for parenthood significantly increased depression risk in both mothers and fathers. Additionally, fathers with a history of miscarriage showed a significantly higher prevalence of depression in the first 3 months. Unexpectedly, fathers actively involved in childcare had higher 3-month EPDS scores than those not involved. Conclusion: PPPD prevalence in Turkish fathers aligns with global averages and tends to decrease over time. Findings indicate that a history of psychiatric illness, unplanned pregnancy, and feeling unprepared for parenthood are strong risk factors for both parents. The impact of miscarriage history on fathers' mental health is also significant. The higher depression scores among actively involved fathers suggest additional burdens associated with this role. These results underscore the critical need for couple-centered mental health approaches and early intervention for identified risk factors during the perinatal period.
Benzer Tezler
- Antalya'da aile sağlığı merkezlerine başvuran erişkinlerde hasta memnuniyetinin değerlendirilmesi
Evaluation of patient satisfaction among adults applying to family health centers in Antalya
MEHMET ALPAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELAHAT AKDENİZ
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
- Birinci basamağa başvuran hastaların giyilebilir teknolojilerin sağlıkta kullanımına ilişkin bilgi ve farkındalık düzeyleri
Knowledge and awareness levels of patients admitted to primary care regarding the use of wearable technologies in healthcare
MEHMET HAYTA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Halk SağlığıAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
PROF. DR. MELAHAT AKDENİZ
- 65 yaş üstü bireylerin ilaç kullanımı ile düşmeye olan ilişkisi
Başlık çevirisi yok
ÖZEN ÖZLEM GÜLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN YAMAN
- Antalya'da eşi gebe olan erkeklerde Couvade Sendromu (sempatik gebelik) semptomlarını belirlemek için bir ön çalışma
A preliminary study to identify symptoms of Couvade Syndrome (sympathetic pregnancy) in expectant fathers in Antalya
ADİL ÇİFCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELAHAT AKDENİZ
- Aile sağlığı merkezlerine başvuran hasta ve hasta yakınlarının bitkisel tamamlayıcı tıp hakkındaki düşünceleri ve tutumları
Thoughts and attitudes of patients who apply to family health centers and their relatives about herbal complementary medicine
MUSTAFA EZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiMustafa Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAHİT ÖZER