Çalışanların yapay zekâya yönelik tutumları ve işe adanmışlık ilişkisinde iş biçimlendirme ve örgütsel desteğin rolü
The role of job crafting and organizational support on the relationship of work engagement and employees' attitude towards artificial intelligence
- Tez No: 954295
- Danışmanlar: PROF. DR. HABİBE TUĞBA EROL KORKMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan örgütsel destek, Perceived organizational support
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde yapay zekâ teknolojilerinin iş yaşamına entegrasyonu hem örgütsel süreçler hem de çalışan davranışları üzerinde önemli etkiler yaratmaktadır. Bu durum, çalışanların yapay zekâ teknolojisine yönelik tutumlarını anlamayı, bu tutumların işe adanmışlık gibi çalışan refahını etkileyen iş sonuçlarıyla ilişkilerini ve bu süreçte etkili olabilecek örgütsel değişkenleri incelemeyi önemli kılmaktadır. Bu çalışma, yapay zekâ araçlarını işiyle entegre ederek kullanan çalışanların yapay zekâya yönelik tutumlarını değerlendirebilecek bir ölçeğin geliştirilmesini ve bu tutumların işe adanmışlık ile ilişkisi üzerinde iş biçimlendirme ve algılanan örgütsel desteğin rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Türkiye'de farklı sektörlerde faaliyet gösteren ve yapay zekâ teknolojilerini aktif olarak işlerinde kullanan 307 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada İşe Adanmışlık Ölçeği, İş Biçimlendirme Ölçeği, Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen Yapay Zekâya Yönelik Çalışan Tutumu Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezlerini test etmek amacıyla korelasyon analizi gerçekleştirilmiş, ayrıca aracılık ve düzenleyicilik etkilerini incelemek üzere Hayes (2022) tarafından geliştirilen PROCESS Macro eklentisinde Model 4 ve Model 7 kullanılmıştır. Korelasyon analizi sonucunda, çalışanların yapay zekâya yönelik tutumları ile işe adanmışlık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Çalışanların yapay zekâ tutumları ile iş biçimlendirme davranışları arasında negatif ve anlamlı bir ilişki gözlenmiştir. Çalışanların iş biçimlendirme davranışları ve işe adanmışlık düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki ortaya konmuştur. Baron ve Kenny'nin (1986) geleneksel yaklaşımına göre aracılık etkisi gözlemlenmezken, Hayes'in (2009) yaklaşımına göre iş biçimlendirmenin aracılık etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Algılanan örgütsel desteğin ise düzenleyici etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Araştırma bulguları ilgili literatür ışığında değerlendirilmiş, gelecekteki araştırmalar ve örgütsel uygulamalar için öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Nowadays, the integration of artificial intelligence technologies into the workplace creates significant effects on both organizational processes and employee behaviors This makes it important to understand employees' attitudes towards artificial intelligence, examine the relationship of these attitudes with work outcomes affecting employee well-being, such as work engagement, and investigate organizational variables that may play a role in this process. The present study aims to develop a scale to evaluate employees' attitudes towards artificial intelligence who integrate artificial intelligence technology into their work and to examine the role of job crafting and perceived organizational support in the relationship between these attitudes and work engagement. The study was conducted with 307 participants from various sectors in Turkey who actively use artificial intelligence technologies in their work. The Work Engagement Scale, Job Crafting Scale, Perceived Organizational Support Scale, and the Employee Attitudes towards Artificial Intelligence Scale developed by the researcher were used in the study. To test the research hypotheses, a correlation analysis was conducted, and Model 4 and Model 7 of the PROCESS Macro developed by Hayes (2022) were applied to examine the mediation and moderation effects. The correlation analysis revealed no significant relationship between employees' attitudes towards artificial intelligence and their levels of work engagement. However, a negative and significant relationship was found between employees' attitudes towards artificial intelligence and their job crafting behaviors. Furthermore, a significant and positive relationship was identified between employees' job crafting behaviors and their levels of work engagement. While no mediating effect was detected according to the traditional approach of Baron and Kenny (1986), Hayes' (2009) approach indicated that job crafting has a mediating effect. However, the moderating effect of perceived organizational support was not found to be statistically significant. The research findings were evaluated within the framework of the relevant literature, and recommendations for future research and organizational practice were presented.
Benzer Tezler
- Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanlarının yapay zekâ tutumları ile tıbbi yapay zekâ hazır bulunuşluk düzeyi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between artificial intelligence attitudes and medical artificial intelligence readiness level of prehospital emergency health services employees
AYDEMİR ÇANKAYA
- Kamu personelinin yapay zekaya yönelik tutumları ve bilişim etiği arasındaki ilişki üzerine bir araştırma
A research on the relationship between public personnel's attitudes towards artificial intelligence and information ethics
ALPEREN PEKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ankara Bilim ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Çalışanların yapay zekâya yönelik tutumlarının işten ayrılma niyetine etkisinde kariyer dayanıklılığının rolü
The role of career resilience in the effect of employees' attitudes towards artificial intelligence on turnover intention
SEZGİN KOÇ
- Sağlık çalışanlarının yapay zekaya yönelik genel tutum ve kaygı düzeylerinin incelenmesi: Bir şehir hastanesi örneği
Investigation of general attitudes and anxiety levels of healthcare professionals towards artificial intelligence: A sample of city hospital
NUR ÖZDEMİR
- Value-based guidelines for ai adoption in it: Findings from a means-end chain analysis
Bilgi teknolojileri bölümlerinde yapay zeka benimsenmesine yönelik değer temelli öneriler: Neden-sonuç zinciri analizinden bulgular
AYŞE NİSA AKGÜN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İstanbul Teknik ÜniversitesiVeri Mühendisliği ve İş Analitiği Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
Yükleniyor...