Bilişsel esneklik ve psikolojik sağlamlığın anksiyete duyarlılığı ile ilişkisi
The relationship between cognitive flexibility and psychological resilience and anxiety sensitivity
- Tez No: 954509
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CUMHUR AVCİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Anksiyete duyarlılığı, Bilişsel esneklik, Psikolojik sağlamlık, Anxiety sensitivity, Cognitive flexibility, Resilience
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Antalya Bilim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada bilişsel esneklik ve psikolojik sağlamlığın anksiyete duyarlılık düzeylerini yordayıp yordamadığı ile alanyazında aralarında anlamlı bir ilişki olduğu belirtilen psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmektedir. Ayrıca bilişsel esneklik, psikolojik sağlamlık ve anksiyete duyarlılığı düzeylerinin demografik değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemi 18-65 yaş aralığındaki 454 kişiden oluşmuştur. Araştırmada elverişli örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Demografik Bilgi Formu, Anksiyete Duyarlılığı İndeksi-3 (ADİ-3), Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE) ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) kullanılarak elde edilmiştir. Katılımcılardan toplanmış olan verilerin analiz edilmesinde IBM SPSS Statistics (versiyon 23.0) kullanılmıştır. Anksiyete duyarlılığı, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik düzeylerinin demografik değişkenler doğrultusunda farklılaşıp farklılaşmadığını analiz etmek amacı ile ikili gruplarda Mann Whitney U Testi, üçlü veya daha fazla olan gruplarda Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin analizlerinde Pearson Korelasyon Analizi uygulanırken; bağımlı değişkenin bağımsız değişkenlerce yordanmasında ise Hiyerarşik Çoklu Regresyon Analizi Stepwise metodu kullanılmıştır. Çalışmada bilişsel esneklik ve psikolojik sağlamlık değişkenleri ile kontrol değişkenleri olan demografik değişkenlerin anksiyete duyarlılık düzeylerini yordadığı, psikolojik sağlamlık ile bilişsel esneklik arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu, anksiyete duyarlılığı ile psikolojik sağlamlık arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu ve anksiyete duyarlılığı ile bilişsel esneklik arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Alanyazında anksiyete duyarlılığı, bilişsel esneklik ve psikolojik sağlamlık ile ilişkili gerçekleştirilmiş olan çalışmaların sınırlı olduğu göz önünde bulundurulduğunda mevcut çalışmanın gelecek çalışmalara ışık tutacağı ve alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, it is aimed to examine whether cognitive flexibility and psychological resilience predict anxiety sensitivity levels and the relationship between psychological resilience and cognitive flexibility, which is reported to have a significant relationship in the literature. It is also aimed to examine the levels of cognitive flexibility, psychological resilience and anxiety sensitivity according to demographic variables. The sample of the study consisted of 454 people between the ages of 18-65. Convenient sampling method was used in the study. The data were obtained by using the Demographic Information Form, Anxiety Sensitivity Index-3 (ASI-3), Cognitive Flexibility Inventory (CRI) and Brief Psychological Resilience Scale (BPSS). IBM SPSS Statistics (version 23.0) was used to analyze the data collected from the participants. In order to analyze whether anxiety sensitivity, psychological resilience and cognitive flexibility levels differ in line with demographic variables, Mann Whitney U Test was used in paired groups and Kruskal Wallis Test was used in groups of three or more. Pearson Correlation Analysis was used in the analysis of dependent and independent variables, while Hierarchical Multiple Regression Analysis Stepwise method was used to predict the dependent variable by independent variables. In the study, it was concluded that cognitive flexibility and psychological resilience variables and demographic variables as control variables predicted anxiety sensitivity levels, there was a significant positive relationship between psychological resilience and cognitive flexibility, there was a significant negative relationship between anxiety sensitivity and psychological resilience, and there was a significant negative relationship between anxiety sensitivity and cognitive flexibility. Considering that the studies related to anxiety sensitivity, cognitive flexibility and psychological resilience are limited in the literature, it is thought that the current study will shed light on future studies and contribute to the literature.
Benzer Tezler
- Ebeveynlerde psikolojik sağlamlığın yordayıcısı olarak otomatik düşünceler ve bilişsel esneklik: Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynler ile normal gelişen çocuğa sahip ebeveynlerin karşılaştırması
Automatic thoughts and cognitive flexibility as predictors of psychological resilience in parents: A comparison between parents with special needs children and parents with normally developing children
GÜLAY BAĞCIVAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Beykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN KAHRAMAN
- Üniversite öğrencilerinde psikolojik sağlamlığın yordayıcıları olarak bilişsel esneklik, duygu düzenleme ve sosyal duygusal yeterlik
Cognitive flexibility, emotion regulation, and social emotional competence as predictors of psychological resilience in university students
PARSA SATTARPOUR EDALAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TANSU MUTLU ÇAYKUŞ
- Ergenlerde psikolojik sağlamlığın bilişsel esneklik, olumsuz yaşam olayları ve duygu düzenleme becerileri ile ilişkisi
An examination of the relationship between psychological resilience, cognitive flexibility, negative life events, and emotion regulation skills in adolescents
AHMET BÖREKCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANİFE YILMAZ ÇENGEL
- Üniversite öğrencilerinde bilişsel esneklik ile kariyer uyum yeteneği arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın düzenleyici rolü
The moderating role of psychological resilience in the relationship between cognitive flexibility and career adaptability in university students
BÜŞRA KIYAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GAMZE SART
- Üniversite öğrencilerinin psikolojik sağlamlıklarını yordamada bilişsel esneklik ve maneviyatın rolü
The role of cognitive flexibility and spirituality in predicting the psychological resilience of university students
EMRE GÜRKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİbn Haldun ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEFA BULUT