Kadın sığınaklarının hukuki ve sosyolojik açıdan incelenmesi
A legal and sociological examination of women's shelters
- Tez No: 954755
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP ÖZLEM ÜSKÜL ENGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Galatasaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kadına yönelik şiddet ikinci dalga feminist hareketle görünür kılınmıştır. Bunun bir sonucu olarak, devletlere şiddetle mücadele konusunda yükümlülükler yüklenmiştir. Bu yükümlülüklerden biri kadın sığınaklarının açılması ve işletilmesidir. Türkiye'de ilk kadın sığınağı 1990 yılında açılmıştır. Türkiye'de sığınaklara ilişkin ilk yasal düzenleme, 1991 yılında çıkarılan Kadın Misafirhanelerinin Kuruluşu ve İşleyişi Hakkında Yönetmeliktir. Bunu 1998 tarihli Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'na Bağlı Kadın Konukevleri Yönetmeliği izlemiştir. 2013 yılında Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmelik çıkarılmış ve 1998 tarihli yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır Yönetmeliklerin benzer hükümleri olduğu gibi farklı hükümleri de bulunmaktadır. Tüm yönetmelikler kalış süresini bir üst süreye bağlamaktadır. 1991 tarihli yönetmelikte“aile bütünlüğü”vurgusu oldukça belirginken, 1998'de bu vurgu azalmış, 2013'te ise şiddet uygulayanla şiddete maruz kalan arasında arabuluculuğun yasaklandığı açıkça belirtilmiştir. 1998 ve 2013 tarihli yönetmeliklerde feminist ilkelere aykırı kabul edilebilecek şekilde belirli kurallar ve güvenlik önlemlerinin olduğu görülmektedir. Ayrıca 1991 tarihli yönetmelik diğer kanunların aksine sığınağa kabul edilecek kadınların çocuklarına ilişkin herhangi bir düzenleme yapmazken, diğer yönetmeliklerde çocukların yaşı ve cinsiyetine göre belli kuralların olduğu görülmektedir. Yapılan tematik analiz sonucunda, 2013 tarihli yönetmeliğin önceki düzenlemelere kıyasla feminist ilkelere daha uygun olduğu görülmektedir. Mevcut yönetmelik hukuk nezdinde belli kazanımları yansıtıyor olsa da kurallar ve güvenlik önlemleriyle kadınlar üzerindeki kontrolü artırmakta, sığınağa kabul edilecek kadınları kategorize ederek tek tipleştirmektedir. Kalış süresinin bir üst süreye bağlanması ise kadınların güçlenip kendini gerçekleştirmeleri için gerekli alanın onlara sağlanamayabileceği kaygısını oluşturmaktadır. Bu kapsamda mevcut yönetmeliğin de feminist bakış açısı çerçevesinde eksikliklerinin bulunduğu söylenebilecektir.
Özet (Çeviri)
Violence against women was brought to visibility through the second-wave feminist movement. As a result, states were assigned responsibilities to combat violence, one of which is the establishment and operation of women's shelters. The first women's shelter in Turkey was opened in 1990. The first legal regulation regarding shelters was the 1991“Regulation on the Establishment and Operation of Women's Guesthouses.”This was followed by the 1998“Regulation on Women's Shelters Affiliated with the Social Services and Child Protection Agency.”In 2013, a new“Regulation on the Opening and Operation of Women's Shelters”was issued, repealing the 1998 version. While these regulations share some provisions, they also differ significantly. All of them impose an upper limit on the length of stay. The 1991 regulation heavily emphasized“family unity,”whereas this emphasis diminished in 1998 and disappeared in 2013, which explicitly prohibited mediation between the perpetrator and the survivor. The 1998 and 2013 regulations include specific rules and security measures that may contradict feminist principles. Notably, the 1991 regulation did not mention children accompanying women, while the later ones introduced rules based on the child's age and gender. Thematic analysis indicates that the 2013 regulation aligns more closely with feminist principles than the previous ones. However, it still increases control over women through rules and security measures and categorizes women in a way that may lead to standardization. Linking the length of stay to a maximum period raises concerns about whether women are given the space to empower and realize themselves. In this context, it can be said that the current regulation also has shortcomings from a feminist perspective.
Benzer Tezler
- A feminist standpoint analysis of women's shelters: A case in Turkey
Kadın sığınaklarının femınist duruş kuramı çerçevesinde analizi: Türkiye'den bir vaka çalışması
MİRAY KORKMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. MEHMET CİHAN ECEVİT
- 1990 sonrası kadın hareketinde kesişimsellik: Kadın Sığınakları ve Da(ya)nışma Merkezleri Kurultayı
Intersectionality in the post-1990 women's movement: Women's Shelters and the Solidarity Centers Assembly
IRMAK AYTEMÜR BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇAĞLAYAN KOVANLIKAYA
- Kadına yönelik erkek şiddetiyle mücadelede kurumlar: ŞÖNİM'ler ve kadın konukevleri
The institutions in struggle for male violence against women: ŞÖNİM and women guesthouses
CANSU ALARA AYSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILDIRIM ŞENTÜRK
- Türkiye'de kadın sığınaklarına yönelik feminist model tartışmaları
Discussions on feminist model of women's shelters in Turkey
LEYLA SOYDİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyolojiİstanbul ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRİN OKTAY YILMAZ