Korumalı futbol sporcularında MIND diyetinin oksidatif stres, inflamasyon ve nörodejeneratif risk biyobelirteçleri üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of MIND diet on oxidative stress,inflammation and neurodegenerative risk biomarkers inamerican football players
- Tez No: 954893
- Danışmanlar: PROF. DR. NİLÜFER TEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Beyin kaynaklı nörotrofik faktör, Nörojenik inflamasyon, Sağlıklı beslenme, Neurogenic inflammation, Healthy nutrition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tekrarlayan kafa darbelerinin meydana geldiği korumalı futbol sezonlarından sonra oyuncularda oksidatif stres, inflamasyon ve nörodejeneratif riskin artabileceği, yaşam kalitesi ve uyku kalitesinin ise azalabileceği öne sürülmektedir. Bu çalışmada, beyin sağlığını desteklemek için geliştirilen MIND (Nörodejeneratif Gecikme için Akdeniz-DASH Müdahalesi) diyetine uyumlu beslenme müdahalesinin korumalı futbol sporcularında oksidatif stres, inflamasyon ve nörodejeneratif risk biyobelirteçleri ile yaşam kalitesi, uyku kalitesi ve diyet inflamatuar indeksi üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma randomize kontrollü bir klinik çalışma olarak Haziran 2023-Ağustos 2023 tarihleri arasında Ankara'daki iki Prolig takımından en az 2 yıl korumalı futbol geçmişi olan 18 yaş ve üzeri 24 sporcu ile yürütülmüştür. Çalışma öncesinde sporculara korumalı futbola ilişkin özellikleri, sosyo-demografik özellikleri, genel sağlık durumları ve beslenme alışkanlıklarını içeren anket formu uygulanmıştır. Çalışma öncesi ve sonrasında sporculardan 7 günlük besin tüketimleri, yaşam kalitesi ve uyku kalitesi ölçekleri, vücut kompozisyonu ölçümleri ve kan örnekleri alınmıştır. Kontrol (n=12) ve müdahale (n=12) olmak üzere iki gruba ayrılan sporcuların MIND diyet skorları çalışma öncesinde ve 9 haftalık çalışma süresi boyunca hesaplanarak haftalık olarak takip edilmiştir. Kontrol grubunun beslenmesine müdahale edilmezken, müdahale grubuna araştırmacı tarafından MIND diyetine yönelik beslenme eğitimi verilmiş ve üzümsü kırmızı, siyah ve mor orman meyveleri, ton balığı ve hardaliyenin düzenli şekilde tüketilmesi sağlanmıştır. Müdahale grubunun genel yaşam kalitesi skoru kontrol grubuna kıyasla büyük bir etki büyüklüğü ile yükselmiştir (r=0,579; p<0,05). Yaşam kalitesi psikolojik sağlık alanı skoru kontrol grubunda müdahale grubuna göre büyük bir etki büyüklüğünde azalmıştır (r=0,517; p<0,05). Müdahale grubunun toplam uyku kalitesi skoru kontrol grubuna kıyasla büyük bir etki büyüklüğü ile azalmıştır (d=0,980; p<0,05). İnflamasyon biyobelirteçlerinden yüksek-duyarlılıklı C-reaktif protein (hs-CRP) serum düzeyleri kontrol grubunda +1,76 (4,52) ng/mL artarken, müdahale grubunda -1,12 (2,89) ng/mL azalmış ve bu farklılığın etki büyüklüğü önemli düzeyde yüksek bulunmuştur (r=0,530; p<0,05). Nörodejeneratif risk biyobelirteçlerinden nörofilament hafif zincir (NfL) serum düzeyleri müdahale grubunda (-1,36±1,43 ng/mL) kontrol grubuna (-0,04±1,10 ng/mL) göre daha çok azalmış ve yapılan müdahale bu farklılığın oluşmasında büyük bir etkiye sahip olmuştur (d=1,035; p<0,05). Bu bulgular, MIND diyetinin korumalı futbol sporcularında inflamasyon ve nörodejeneratif riskin azaltılmasında ve yaşam ve uyku kalitelerinin artırılmasında faydalı etkilerinin olabileceğine dikkat çekmektedir. Ancak, konu ile ilgili yapılacak daha fazla çalışmaya ihtiyaç bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
It is suggested that after American football seasons in which repetitive head impacts occur, oxidative stress, inflammation, and neurodegenerative risk may increase, and life and sleep qualities may decrease in players. This study aimed to investigate the effects of nutritional intervention compatible with the MIND (Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay) diet, developed to support brain health, on oxidative stress, inflammation and neurodegenerative risk biomarkers as well as quality of life, sleep quality and dietary inflammatory index in American football players. The research was conducted as a randomized controlled clinical trial with 24 athletes aged 18 and over with at least 2 years of American football history from two Pro League teams in Ankara between June 2023 and August 2023. Before the study, a questionnaire form was applied to the athletes, including their features related to American football, socio-demographic characteristics, general health status and nutritional habits. Before and after the study, 7-day food consumption, quality of life and sleep quality scales, body composition measurements, and blood samples were taken from athletes. The MIND diet scores of the athletes, divided into two groups, control (n=12) and intervention (n=12), were monitored by calculating them before the study and weekly for the 9-week study period. While the control group's nutrition was not intervened with, the intervention group was given nutritional education on the MIND diet, and regular consumption of grapey red, black and purple forest fruits, canned tuna, and hardaliye was ensured by the researcher. The overall quality of life score of the intervention group increased compared to the control group with a large effect size (r=0,579; p<0,05). The quality of life psychological health domain score decreased with a large effect size in the control group compared to the intervention group (r=0,517; p<0,05). The total sleep quality score of the intervention group decreased compared to the control group with a large effect size (d=0,980; p<0,05). Serum levels of high-sensitivity C-reactive protein (hs-CRP), one of the inflammation biomarkers, 1,76 (4,52) ng/mL increased in the control group, while -1,12 (2,89) ng/mL decreased in the intervention group, and the effect size of this difference found significantly large (r=0,530; p<0,05). Serum levels of neurofilament light chain (NfL), a neurodegenerative risk biomarker, decreased more in the intervention group (-1,36±1,43 ng/mL) than in the control group (-0,04±1,10 ng/mL), and the intervention had a large effect on this difference (d=1,035; p<0,05). These findings highlight that the MIND diet may have beneficial effects on reducing inflammation and neurodegenerative risk biomarkers and increasing life quality and sleep quality in American football players. However, more studies on this subject are needed.
Benzer Tezler
- Effects of high-intensity inspiratory muscle training on respiratory muscle strength, balance, and core endurance in american football players
Korumalı futbol(Amerikan futbol) sporcularında yüksek yoğunluklu inspiratuar kas eğitiminin solunum kuvveti, denge ve core enduransına etkisi
HÜSEYİN HÜSNÜ SAKLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
SporYeditepe ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF DEVELİ
PROF. DR. AYŞE BANU SARIFAKIOĞLU
- Profesyonel korumalı futbol ligi oyuncularında supraspinatus kas mimarisinde adaptif değişikliklerin incelenmesi ve rotator manşet patolojileri ile ilişkilendirilmesi
Investigation of adaptive changes in supraspinatus muscle architecture in professional American football league players and its association with rotator cuff pathologies
HÜSEYİN GÜRALP BOZKURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
SporSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELCEN KANYILMAZ TURGUT
- Korumalı futbol (Amerikan futbol) sporcularının kişilik özellikleri ve psikolojik performans stratejileri ile karar verme stilleri arasındaki ilişki
Investigate the relation between personality traits and psychological performance strategies and decision-making styles of players of protected football (American football)
BURCU GÜVENDİ
Doktora
Türkçe
2018
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET GÜÇLÜ
- Korumalı futbol sporcularının beslenme alışkanlıkları ve vücut kompozisyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional habits and body composition of american football players
BARTU EREN GÜNEŞLİOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT BAŞ
- Psikolojik dayanıklılığın Türkiye üniversite ligi korumalı futbol oyuncularının duygu düzenleme becerileri ve öfke düzeylerine etkisi
Effects of psychological endurance on emotion regulation skills and anger levels of protected football players in Turkey university league
TOLGA ŞAHİN