Aile hekimliğine başvuran erişkin bireylerde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile depresyona eğilim arasındaki ilişki
Association between health-promoting lifestyle behaviors and depression tendency in adults visiting family medicine
- Tez No: 955410
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, depresyona eğilim, sağlıklı yaşam biçimi davranışları, Depression tendency, family medicine, health-promoting lifestyle behaviors
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, aile hekimliğine başvuran erişkin bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile depresyona eğilimleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Gözlemsel ve kesitsel nitelikteki bu çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Kliniği'ne bağlı Güneşli Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'nde kayıtlı, araştırma sırasında mevcut depresyon tanısı bulunmadığını belirten ve gönüllü katılım sağlayan, 18-65 yaş arası 442 birey dahil edilmiştir. Bilişsel yeti kısıtlılığı olan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olmayan bireyler dışlanmıştır. Çalışmada, katılımcıların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını ve depresyona eğilim düzeylerini ölçmek için“Sosyodemografik Bilgi Formu”,“Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ II)”ve“Birinci Basamak için Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ-BB)”kullanılmıştır. Elde edilen veriler, IBM SPSS 25 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 18-65 yaş aralığında toplam 442 birey katılmış olup, katılımcıların %55,2'si (n=244) kadın, %44,8'i (n=198) erkektir ve ortanca yaşları 40'tır. Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II'nin ortanca puanı 126 (78-189) olup, alt boyutlar incelendiğinde en düşük puan fiziksel aktivite 14,5 (8-32), en yüksek puan ise manevi gelişim 26 (13-36) alt boyutunda elde edilmiştir. Vücut kitle indeksi ile SYBDÖ II toplam puanı arasında negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p=0,001). Üniversite ve üstü eğitim düzeyine sahip olan, yüksek gelirli, sigara ve alkol kullanmayan, genel sağlık durumunu iyi olarak değerlendiren, sağlıklı bir yaşam için sürekli çaba gösteren ve sağlıklı bir yaşam için aile hekimi yardımı alan bireylerin SYBDÖ II toplam puanları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (sırasıyla; p=0,001; p<0,001; p=0,012; p=0,034; p<0,001; p<0,001; p=0,001). Birinci Basamak için Beck Depresyon Ölçeği puanlarının ortanca değeri ise 3 (0-17) olarak saptanmıştır. Çocuğu olmayan, gelirim yetersiz diyen, sigara kullanan, genel sağlık durumunu kötü olarak değerlendiren ve sağlıklı yaşam için aile hekimi yardımı almayan bireylerin BDÖ-BB puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (sırasıyla; p=0,040; p<0,001; p=0,007; p<0,001; p=0,030). Sağlıklı bir yaşam için sürekli çaba gösterdiğini belirten bireylerin BDÖ-BB puanları, ara sıra çaba gösteren ve çaba göstermeyen ama planlayan bireylere göre daha düşük bulunmuştur (p<0,001). SYBDÖ II'nin tüm alt boyutları ve toplam ölçek puanı ile BDÖ-BB arasında ise negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Bu çalışmada, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile depresyona eğilim arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Sonuçlar, sağlıklı yaşam biçimi davranışları yüksek olan bireylerde depresyona eğilimin daha düşük olma eğiliminde olduğunu göstermektedir. Buna bağlı çalışmamız sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının potansiyel koruyucu rolüne işaret ederek, aile hekimlerinin bu davranışları rutin değerlendirmesini önermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to evaluate the relationship between health-promoting lifestyle behaviors and the tendency toward depression among adult individuals presenting to primary care. Materials and Methods: This observational, cross-sectional study included 442 individuals aged 18–65 who were registered at the Güneşli Education Family Health Center, affiliated with the Family Medicine Clinic of the Istanbul Bağcılar Health Practice and Research Center, part of the University of Health Sciences. Participants were included if they had no current diagnosis of depression and voluntarily agreed to participate. Individuals with cognitive impairments or who declined participation were excluded. In the study, the“Sociodemographic Information Form”, the“Health-Promoting Lifestyle Profile II (HPLP II)”and the“Beck Depression Inventory for Primary Care (BDI-PC)”were used to assess participants' health-promoting lifestyle behaviors and levels of depression tendency. The obtained data were analyzed using the IBM SPSS 25 program. Results: A total of 442 individuals aged 18-65 participated in the study. The participants comprised 55.2% (n=244) women and 44.8% (n=198) men, with a median age of 40 years. The median HPLP II score was 126 (range: 78–189). Among the subscales, physical activity had the lowest median score (14.5; range: 8–32), while spiritual growth had the highest (26; range: 13–36). A statistically significant negative correlation was observed between body mass index and the total HPLP II score (p=0.001). Higher HPLP II scores were associated with higher education levels, higher income, non-smoking and non-drinking status, positive self-rated health, consistent efforts to maintain a healthy lifestyle, and receiving support from a family physician (p-values respectively: 0.001; <0.001; 0.012; 0.034; <0.001; <0.001; 0.001). The median BDI-PC score was 3 (range: 0–17). Higher BDI-PC scores were observed among individuals without children, with insufficient income, who smoked, rated their health poorly, or did not receive support from a family physician (p-values respectively: 0.040; <0.001; 0.007; <0.001; 0.030). Participants who consistently strived for a healthy lifestyle had significantly lower BDI-PC scores than those who made occasional or no efforts (p<0.001). A statistically significant negative correlation was found between all HPLP II subscale scores and the BDI-PC score (p<0.001). Conclusion: This study identified a statistically significant negative relationship between health-promoting lifestyle behaviors and depressive tendencies. The results indicate a tendency for individuals with higher levels of health-promoting lifestyle behaviors to exhibit lower levels of depressive tendencies. Accordingly, our study highlights the potential protective role of health-promoting lifestyle behaviors and recommends that family physicians incorporate the assessment of these behaviors into routine practice.
Benzer Tezler
- 18 yaş üstü bireylerde kanser korkusuyla sağlıklı yaşam biçimi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between cancer fear and healthy lifestyle in individuals over 18 years of age
DAMLA İLKEM KUMRAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN BERAY GELMEZ TAŞ
- 18-65 yaş arası bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ve fiziksel aktivite durumlarının beden kitle indeksi üzerine etkisi
The effect of healthy lifestyle behaviors and physical activity status on body mass index in individuals aged 18 to 65 years
HATİCE MİNE AYÇİÇEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADEM DURMAZ
- Bir aile sağlığı merkezine başvuran erişkin bireylerin kardiyovasküler hastalık risk faktörleri bilgi düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of cardiovascular disease risk factors knowledge level and healthy lifestyle behaviors of adults applying to a family health center
ASLIHAN DENLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiErciyes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF DENİZ ŞAFAK
- Aile Hekimliği polikliğine başvuran erişkin yaş hastalarda kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları üzerine etkisi
Cardiovascular disease risk factors knowledge levels and its effect on healthy lifestyle behaviors among adult patients applying to a family medicine outpatient clinic
MUKADDES BAŞARAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL
- 65 yaş üstü hipertansiyon tedavisi alan bireylerin ilaç uyum ve sağlıklı yaşam kriterlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of drug compliance and healthy life criteria of individuals over 65 years of age requesting hypertension treatment
İREM ÖNLEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK