Sağlık hizmetlerinde yalın yönetim ilkeleri ve hedef maliyetlemenin uygulanabilirliği: Bir kamu hastanesi çalışması
Lean management principles and applicability of target costing in health care: A public hospital study
- Tez No: 955471
- Danışmanlar: PROF. DR. COŞKUN KARACA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Kurumları Yönetimi, Health Care Management
- Anahtar Kelimeler: Yalın Yönetim, Hedef Maliyetleme, Yalın Hastane, İsraf, Lean Management, Target Costing, Lean Hospital, Wastage
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Kuruluşları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, sağlık hizmetlerinde yalın yönetim ilkeleri ve hedef maliyetleme sisteminin uygulanabilirliğini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, ikinci basamak bir sağlık tesisinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcı eylem araştırması deseni kullanılarak yürütülen bu çalışmada, öncelikle hasta bakış açısıyla“değer”kavramı açıklanmaya çalışılmıştır. Sağlık hizmeti süreçlerinde, israfa neden olan; gereksiz test ve işlemler, uzun bekleme süreleri, hatalar ve aşırı bürokrasi gibi değer akışına doğrudan katma değer sağlamayan faaliyetlerin yaygın olduğu tartışılmaktadır. Bu nedenle sahada gerçekleştirilen yalın uygulamalarla israfın nasıl ortadan kaldırılabileceği ve hizmet üretim maliyetlerinin hedef maliyet seviyesine nasıl çekilebileceği konularında incelemeler yapılmıştır. Yalın üretim teknikleri, uzun yıllar boyunca imalat sektöründe kullanılmış ve son yıllarda hizmet sektöründe de uygulanarak başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Bu başarının ikinci basamak sağlık hizmetlerinde uygulanabilirliğini incelemek amacıyla, bir kamu hastanesinin acil servisi ve polikliniklerinde gözlemler yapılmıştır. Elde edilen verilerle mevcut durum haritası oluşturulmuş, sahada tespit edilen israfa uygun yalın teknikler uygulanmış ve gelecek durum haritaları ortaya çıkarılmıştır. Bazı kısıtlar nedeniyle tıbbi hizmet süreçlerinde yapılması gereken değişiklikler hastane yönetimine bırakılmış ve yalın tekniklerin uygulanması durumunda elde edilebilecek faydalar belirtilerek öneriler sunulmuştur. Araştırmada, hizmet üretim maliyetlerini belirlemek amacıyla sağlık hizmetlerinde yaygın olmayan ancak yalın üretim felsefesine uygun olduğu düşünülen hedef maliyetleme tekniği kullanılmıştır. Bu kapsamda, hastanede en sık yapılan cerrahi girişimlerden biri olan kolesistektomi ameliyatları incelenmiştir. İncelemede, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) fiyatları hedef maliyet olarak belirlenmiş ve hizmetin maliyet yapısı analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, hedef maliyetleme tekniğinin sağlık hizmetlerinde uygulanabilir olduğu, ancak SUT fiyatlarının düşüklüğü nedeniyle hedef maliyetlere ulaşmanın zor olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This doctoral thesis aims to explore the applicability of lean management principles and the target costing system in healthcare services, specifically within a secondary healthcare facility. The research was conducted in a secondary healthcare facility. In this study, which was conducted using a participatory action research design, the concept of“value”was first tried to be explained from the patient's perspective. It is known that waste, that is, activities that do not directly add value to the value stream, such as unnecessary tests and procedures, long waiting times, errors and excessive bureaucracy, are common in healthcare processes. For this reason, studies were conducted on how waste could be eliminated with lean applications in the field and how service production costs could be brought to the target cost level. Lean production techniques, long utilized in the manufacturing sector, have recently been applied in the service sector with notable success. To assess the applicability of this success in secondary healthcare services, observations were conducted in the emergency department and outpatient clinics of a public hospital. Using the collected data, a current situation map was created. Lean techniques were then applied to address the identified waste, and future situation maps were developed. Due to certain constraints, the implementation of necessary changes in medical service processes was delegated to the hospital management. Recommendations were provided, highlighting the potential benefits of applying lean techniques. The research employed the target costing technique, which is not commonly used in healthcare services but aligns with lean production philosophy, to determine service production costs. Cholecystectomy surgeries, one of the most frequently performed surgical interventions in hospitals, were examined. In this analysis, Health Practice Communiqué (SUT) prices were set as target costs, and the cost structure of the service was evaluated. The findings indicated that while the target costing technique is applicable in healthcare services, achieving target costs is challenging due to the low SUT prices.
Benzer Tezler
- IgM, IgG ve lgA romatoid faktörlerin değişik artritli hasta gruplarında mikro-ELISA test yöntemiyle ölçülmesi
Başlık çevirisi yok
BAHRİYE KEŞ
- Kurbağa gastrik mukozasında K-H ATPaz enziminin kinetik özellikleri ve oluşturulan ülser modelinde enzim aktivitesi
Başlık çevirisi yok
SEYHAN TÜKEL
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Kalkınmada öncelikli yörelerde görev yapan vali-kaymakam il ve ilçe Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürlerinin ilköğretim yönetiminde karşılaştıkları güçlükler
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL ATAMAN