Psöriyatik artritli bireylerin diyet enflamatuvar indekslerinin hastalık aktivitesi ve biyokimyasal parametrelerle ilişkisi
The relationship between dietary inflammatory index and disease activity and biochemical parameters in individuals with psoriatic arthritis
- Tez No: 956296
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ESRA KÖSELER BEYAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, CASPAR (Psöriyatik Artrit Sınıflandırma Kriterleri) temel alınarak psöriyatik artrit (PsA) tanısı almış bireylerde Diyet Enflamatuvar İndeksi (DII) ile hastalık aktivitesi ve bazı biyokimyasal parametreler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma Kasım ve Aralık 2024 tarihleri arasında Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Romatoloji Polikliniğine kontrol amaçlı gelen, daha önce psöriyatik artrit tanısı almış 18-75 yaş arası, çalışmaya gönüllü katılım gösteren 100 bireyle yürütülmüştür. Bireylerin sosyodemografik özellikleri ve hastalıkla ilgili genel bilgileri anket formu ile değerlendirilmiştir. Katılımcılardan antropometrik ölçümler ve üç günlük besin tüketim kaydı alınmış olup bireylerin hastalık aktivitesi Görsel Analog Skala (VAS), Sağlık Değerlendirme Anketi (SDA) ve Psöriyatik Artrit Hastalık Aktivite Skoru (DAPSA) ölçekleri kullanılarak biyokimyasal parametrelerle değerlendirilmiştir. Katılımcılar DAPSA skorlarına göre; DAPSA skoru < 15 olanlar aktif hastalık grubunda, DAPSA skoru ≥ 15 olanlar ise pasif hastalık grubunda olacak şekilde 2 gruba ayrılmıştır. Besin tüketim kayıtlarından diyetle günlük ortalama alınan besin ögesi miktarı belirlenerek DII hesaplanmıştır. Bireylerin DII skorları üç gruba (tertillere) ayrılarak değerlendirilmiştir. Tertillerin sayısal değeri arttıkça diyetin enflamatuvar yükü artmakta olup birinci tertil anti-enflamatuvar diyeti; üçüncü tertil ise pro-enflamatuvar diyeti temsil etmektedir. Aktif grupta birinci tertilde yer alan bireylerin diyet enflamatuvar indeksi ortanca değeri -10.0 [ÇDA: 2.0] olup, alt ve üst değerleri sırasıyla -11.0 ile -9.0 arasında değişmektedir. İkinci tertildeki bireylerde DII ortanca değeri -6.6 [1.3] olarak belirlenmiş ve değerler -7.1 ile -5.8 arasında dağılmıştır. Üçüncü tertilde yer alan bireylerin ortanca DII değeri -2.3 [2.6] olup, en düşük değer -3.7 ve en yüksek değer 1.0 olarak saptanmıştır. Pasif bireylerde ise birinci tertildeki DII ortanca değeri -10.8 [2.7] olup, değer aralığı -12.2 ile -9.5 arasında değişmektedir. İkinci tertilde DII ortanca değeri -6.4 [2.6] olup, alt ve üst sınırlar -7.7 ile -5.1'dir. Üçüncü tertilde yer alan bireylerin ortanca DII değeri -3.4 [2.3] olup, en düşük ve en yüksek değerler sırasıyla -4.8 ve -1.5 olarak belirlenmiştir. Tertillerin sayısal değeri arttıkça diyetin enflamatuvar yükü artmakta olup birinci tertil anti-enflamatuvar diyeti; üçüncü tertil ise pro-enflamatuvar diyeti temsil etmektedir. Çalışmaya katılan bireylerin yaşı, beden kütle indeksi, bel çevresi, bel/kalça oranı, bel/boy oranı, triseps deri kıvrım kalınlığı, üst orta kol çevresi ve sigara tüketim durumları ile DII tertilleri arasında istatistiksel olarak farklılık belirlenmemiştir (p>0.05). Aktif hasta grubunda (n=52), DII ile hiçbir biyokimyasal değişken arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Pasif hasta grubunda ise BUN (r=0.349, p=0.019) ve kreatinin (r=0.383, p=0.009) düzeyleri ile DII arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon tespit edilmiştir (p<0.05). Ayrıca her iki grupta, serum C-reaktif protein (CRP) düzeyleri ve total DII skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki görülmemiştir (p>0.05). Aktif ve pasif hastalık grubunda bireylerin antropometrik ölçümleri ile hastalık aktivitesi (DAPSA skoru) arasında önemli bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). DAPSA skorları ile SDA skoru (sağlık değerlendirme anketi) arasında her iki grup için de istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak, psöriyatik artritli bireylerde hem hastalık şiddetini hem de yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin yönetimi bütüncül bir bakış açısı gerektirmektedir. Medikal tedaviye ek olarak, anti-enflamatuvar beslenme örüntülerinin yaygınlaştırılması, obezite ve komorbiditelerle mücadele stratejilerinin geliştirilmesi ve hastaların yaşam tarzı farkındalığının artırılması, klinik başarıyı artıracak temel unsurlar arasında yer almaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to investigate the relationship between the Dietary Inflammatory Index (DII), disease activity, and certain biochemical parameters in individuals diagnosed with psoriatic arthritis (PsA), based on the CASPAR (Classification Criteria for Psoriatic Arthritis) criteria. The research was carried out between November and December 2024 with 100 volunteers aged 18–75 who had previously been diagnosed with PsA and visited the Rheumatology Outpatient Clinic of Başkent University Ankara Hospital for follow-up. Sociodemographic characteristics and general disease-related information were assessed using a questionnaire. Anthropometric measurements and three-day dietary intake records were obtained from the participants. Disease activity was evaluated using the Visual Analog Scale (VAS), Health Assessment Questionnaire (HAQ), and Disease Activity in Psoriatic Arthritis (DAPSA) score, along with biochemical parameters. Participants were categorized into two groups based on their DAPSA scores: those with DAPSA < 15 were classified as the active disease group, and those with DAPSA ≥ 15 as the inactive disease group. Average daily nutrient intake from the dietary records was used to calculate the DII. Participants' DII scores were divided into tertiles. As the tertile number increased, the inflammatory potential of the diet increased; the first tertile represented an anti-inflammatory diet, whereas the third tertile indicated a pro-inflammatory diet. In the active group, the median DII score in the first tertile was -10.0 [IQR: 2.0], ranging from -11.0 to -9.0. In the second tertile, the median was -6.6 [1.3], with a range of -7.1 to -5.8. In the third tertile, the median was -2.3 [2.6], with values ranging from -3.7 to 1.0. Among inactive individuals, the median DII score in the first tertile was -10.8 [2.7], ranging from -12.2 to -9.5; in the second tertile, the median was -6.4 [2.6], ranging from -7.7 to -5.1; and in the third tertile, the median was -3.4 [2.3], with minimum and maximum values of -4.8 and -1.5, respectively. Again, as tertile rank increased, the inflammatory burden of the diet increased. There were no statistically significant differences between DII tertiles and participants' age, body mass index (BMI), waist circumference, waist-to-hip ratio, waist-to-height ratio, triceps skinfold thickness, mid-upper arm circumference, or smoking status (p > 0.05). In the active patient group (n = 52), no statistically significant correlation was found between DII and any biochemical parameter (p > 0.05). However, in the inactive group, significant positive correlations were observed between DII and both blood urea nitrogen (BUN) (r = 0.349, p = 0.019) and creatinine (r = 0.383, p = 0.009). No significant relationship was found between serum C-reactive protein (CRP) levels and total DII scores in either group (p > 0.05). Significant associations were observed between anthropometric measurements and disease activity (DAPSA score) in both active and inactive groups (p < 0.05). Additionally, a statistically significant correlation was found between DAPSA and HAQ scores in both groups (p < 0.05). In conclusion, the management of factors affecting both disease severity and quality of life in individuals with psoriatic arthritis necessitates a holistic approach. In addition to pharmacological treatment, the promotion of anti-inflammatory dietary patterns, the development of strategies to combat obesity and comorbidities, and the enhancement of patients' lifestyle awareness are among the key elements that may contribute to improved clinical outcomes.
Benzer Tezler
- Psöriatik artritli olgularda metabolik sendrom varlığının uyku kalitesi üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the impact of metabolic syndrome presence on sleep quali̇ty in pati̇ents with psori̇ati̇c arthritis
MEHMET SAİD ŞEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıManisa Celal Bayar Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TİMUR PIRILDAR
- Adamts (-1,-4,-5) genlerinin psoriatik artrit patogenezindeki rollerinin ve moleküler mekanizmalarının araştırılması
Investigation of the roles and molecular mechanisms with adamts ( -1,-4,-5 ) genes in the pathogenesis of psoriatic arthritis
GÜLSÜM PEKTANÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Histoloji ve EmbriyolojiDicle ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF NERGİZ
YRD. DOÇ. DR. SEVGİ İRTEGÜN KANDEMİR
- Psöriazis hastalarında kronik yorgunluk varlığının araştırılıp bununla ilişkili etkenlerin gösterilmesi
Investigation of chronic fatigue and related factors in psoriasis patients
BURAK YALÇIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
DermatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKNUR ALTUNAY
- Psöriatik artritli bireylerde hastalık aktivitesi ve klinik bulgularla serum BDNF ilişkisi
Association of serum BDNF levels with disease activity and clinical findings in patients with psoriatic arthritis
KAMİL AYBARS KÖSEOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSakarya ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN KAMANLI
- Psoriatik artritli hastalarda anti-siklik sitrülinli peptid antikor pozitifliği ile klinik bulgular arasindaki ilişki
The association between anti-cyclic citrullinated peptide positivity and clinical findings of psoriatic arthritis
ÖZLEM ÖZDEMİR IŞIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
DermatolojiKocaeli Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇEFLE