Yetişkin bireylere yönelik bitki bazlı beslenme bilgi düzeyi ölçeğinin geliştirilmesi
Development of the plant-based nutrition knowledge scale for adults
- Tez No: 956500
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR GÖKÇE YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma kapsamında, bireylerin bitki bazlı beslenmeye ilişkin bilgi düzeylerini ölçmek üzere geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek amaçlanmıştır. Bitki Bazlı Beslenme Bilgi Ölçeği (BBBÖ) için standart ölçek geliştirme metodolojisi uygulanmıştır. Araştırma 43 'ü erkek 261'ü kadın olmak üzere 304 yetişkin birey ile yürütülmüştür. Test- tekrar test güvenilirliği için 60 katılımcıya ilk uygulamadan iki hafta sonra BBBÖ ölçeği uygulanmıştır ve elde edilen puanlar arasında pozitif korelasyon gözlenmiştir (r = 0.822, p <0.001). Kapsam geçerlik indeksi 0.891 olarak hesaplanan BBBÖ toplam 22 maddeden oluşmaktadır. Madde -toplam korelasyonları 0.617 ile 0.814 arasında bulunmuş ve tüm maddelerin 0.30'un üzerinde olması, madde geçerliliğini desteklemiştir. Yapı geçerliliğini test etmek amacıyla öncelikle Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA), ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. AFA sonuçlarına göre ''Besin İçeriği Bilgisi'', ''Beslenme Farkındalığı'', ''Sağlık Algısı'', '' Çevresel Duyarlılık ve Etik Algısı'' olmak üzere toplam varyansın %75,70'ini açıklayan dört faktörlü bir yapı elde edilmiştir. DFA sonuçları modelin iyi düzeyde uyum sağladığını göstermiştir (χ²/sd = 2.32; Root Mean Square Error Of Approximation (RMSEA) = 0.028; Comperative Fit Index (CFI) = 0.964; Goodness Of Fit Index (GFI) = 0.953; Standardized Root Mean Square Residual (SRMR) = 0.062). Ölçeğin güvenilirlik analizlerinde iç tutarlılık katsayıları yüksek bulunmuştur (Cronbach's Alpha = 0.948; Split-Half = 0.897–0.943; Paralel = 0.948; Strict = 0.947). Yakınsak geçerlik analizlerinde de Ortalama Açıklanan Varyans (AVE) ve Birleşik Güvenilirlik (CR) değerleri önerilen eşikleri karşılamıştır. Bu çalışmanın sonucunda geliştirilen BBBÖ geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to develop a valid and reliable measurement tool to assess individuals' knowledge levels regarding plant-based nutrition. The standard scale development methodology was employed in the development of the Plant-Based Nutrition Knowledge Scale (PBNKS). The research was conducted with 304 adult participants, consisting of 43 men and 261 women. For test-retest reliability, the scale was re-administered to 60 participants two weeks after the initial application, and a positive correlation was observed between the two sets of scores (r = 0.822, p <0.001). The content validity index of the PBNKS was calculated as 0.891, and the final version of the scale consists of 22 items. Item-total correlations ranged between 0.617 and 0.814, with all items exceeding the 0.30 threshold, supporting item validity. To evaluate construct validity, Exploratory Factor Analysis (EFA) was first conducted, followed by Confirmatory Factor Analysis (CFA). EFA results revealed a four-factor structure explaining 75.70% of the total variance. These factors were identified as“Nutrient Content Knowledge,”“Nutritional Awareness,”“Health Perception,”and“Environmental Sensitivity and Ethical Perception.”CFA results indicated a good model fit ( χ²/sd = 2.32; Root Mean Square Error Of Approximation (RMSEA) = 0.028; Comperative Fit Index (CFI) = 0.964; Goodness Of Fit Index (GFI) = 0.953; Standardized Root Mean Square Residual (SRMR) = 0.062). Reliability analyses showed high internal consistency coefficients (Cronbach's Alpha = 0.948; Split-Half = 0.897–0.943; Parallel = 0.948; Strict = 0.947). Convergent validity was also supported, with Average Variance Extracted (AVE) and Composite Reliabilit (CR) values meeting the recommended thresholds. As a result, the PBNKS developed in this study was evaluated as a valid and reliable measurement instrument.
Benzer Tezler
- Sağlıklı yetişkinlerin sürdürülebilir beslenme davranışları ile negatif ayak izi yanılsamasının değerlendirilmesi
Evaluation of sustainable nutrition behaviors and the negative footprint illusion in healthy adults
GİZEM UZLU DOLANBAY
Doktora
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİLAL YILDIRAN
- Laden'lerin (Cistus sp.) yol şevleri ıslahında kullanılma olanakları
Potential use of Cistus species for roadbanks rehabilitations
İFFET DENİZ CENGİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL ŞENGÖNÜL
- Erişkin HIV (+) hastalarda antiretroviral tedaviye bağlılığın değerlendirilmesi
Evaluation of adherence to antiretroviral therapy in adult HIV (+) patients
SELİM GENÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiÇukurova ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLIHAN CANDEVİR
- Sivas yöresinde os trigonum oranının radyolojik olarak araştırılması
An Investigation about the incidence of os trigonumin Sivas
MEHMET ÇİMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Radyoloji ve Nükleer TıpCumhuriyet ÜniversitesiMorfoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORHAN CEYHAN
- Sivas yöresinde metopism oranının araştırılması
Incidence of the metopism in Sivas regio
ERDEM GÜMÜŞBURUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
MorfolojiCumhuriyet ÜniversitesiMorfoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORHAN CEYHAN