Aşırı bilgi yükü çağında yönetsel bilgi işleme ve karar verme süreçlerinde yapay zekâ kullanımı
The use of artificial intelligence in managerial information processing and decision-making processes in the age of information overload
- Tez No: 956748
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OKAN YAŞAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Aşırı enformasyon yükü, Bilgi, Bilgi işlem merkezi, Bilgi yönetim sistemi, Bilgi yönetimi, İnsan-yapay zeka etkileşimi, Information overload, Information, Information processing center, Information management system, Information management, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, dijitalleşmenin hız kazandığı çağımızda yöneticilerin karşı karşıya kaldığı bilgi aşırılığı olgusunun, yapay zekâ (YZ) temelli karar verme süreçlerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Simon'un karar verme modeli ile Eppler ve Mengis'in bilgi aşırılığı kuramı çerçevesinde yöneticilerin bilgi işleme ve karar verme eğilimleri analiz edilmiştir. Bu kapsamda araştırma çeşitli sektörlerde yönetici pozisyonunda olan 205 yönetici ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Dietzmann ve Duan (2022) tarafından geliştirilen ölçeğin Türkçeye uyarlaması yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilere özel bir paket programda normallik dağılımı, güvenilir analizi, korelasyon, regresyon ve t ve anova testleri yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, yönetsel bilgi işleme düzeyinin ve yönetsel karar verme yeterliliğinin, YZ tabanlı karar verme davranışları üzerinde anlamlı ve pozitif yönde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Çalışmada ayrıca, yöneticilerin sosyo-demografik özelliklerinin YZ kullanım eğilimleri üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığı saptanmıştır. Çalışma, gelişmekte olan bir ülke bağlamından elde edilen ampirik bulgularla literatüre katkı sunmakta ve yönetsel uygulamalarda şeffaf ve açıklanabilir YZ sistemlerinin önemini ortaya koymaktadır. Öneriler arasında hibrit insan–YZ karar modelleri ile yöneticilere yönelik YZ okuryazarlığını artırıcı eğitimlerin geliştirilmesi yer almaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the impact of the phenomenon of information overload, which has become increasingly prevalent in the digital era, on artificial intelligence (AI)-based managerial decision-making processes. The research is grounded in Simon's decision-making model and the information overload theory developed by Eppler and Mengis, focusing on the analysis of managers' information processing and decision-making tendencies. The study was conducted with 205 managers working across various sectors. Within the scope of the research, the scale developed by Dietzmann and Duan (2022) was adapted into Turkish. Data gathered from participants were examined using a statistical software program with tests like checking for normal distribution, reliability analysis, frequency analysis, correlation, regression, t-tests, and ANOVA. The findings indicate that managerial information processing capability and decision-making competence have a statistically significant and positive effect on AI-based decision-making behavior. Moreover, the study revealed that managers' sociodemographic characteristics do not create significant differences in their tendencies to use AI in decision-making. By presenting empirical data in the context of a developing country, the research contributes to literature and highlights the importance of transparent and understandable AI systems in managerial practice. Among the proposed recommendations are the development of hybrid human–AI decision models and the implementation of AI literacy training programs for managers.
Benzer Tezler
- Exploring opinions of corporate instructional designers on their professional development and training needs
Kurumsal öğretim tasarımcılarının mesleki gelişim ve eğitim ihtiyaçları konusundaki görüşlerinin araştırılması
NAZLI GÖKALP
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK
- İzmir'de Mustafa Kemal Bulvarı'nın peyzaj mimarlığı açısından etüdü ve peyzaj projesi
Başlık çevirisi yok
ENGİN ALPARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÜMİT ERDEM
- 1,3-difenil-4,5-bis(hidroksiimino)-imidazolidin ve Ni(II), Cu(II), Pd(II), UO2(VI) komplekslerinin sentezi
Başlık çevirisi yok
VEFA AHSEN
Doktora
Türkçe
1984
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZER BEKAROĞLU
- Pastörizasyondan sonra kültür ilavesinin ekşi kremadan yapılan tereyağlarının özelliklerine etkisi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SERAP TAMER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSüt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERGİN OKTAR
- İzmir pazarlarında satılan taze köy peynirlerinin bazı nitelikleri ve özellikle zehirlenmeye neden olan bakteri içerikleri üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
NURSEL VAPURCU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSüt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN YAYGIN