Politik coğrafya ve haritalamanın boyutları: Mezopotamya, İngiliz emperyalizmi ve kamuoyu (1918-1922)
Political geography and dimensions of mapping: Mesopotamia, British imperialism and public opinion (1918-1922)
- Tez No: 956888
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SAİME SELENGA GÖKGÖZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk İnkılap Tarihi, History of Turkish Revolution
- Anahtar Kelimeler: Emperyalizm, Irak, Kültür sömürgeciliği, Mezopotamya, Noel, E. W. C., Siyasi coğrafya, Sykes-Picot Antlaşması, İngiliz basını, İngiliz işgali, İngiliz politikası, Imperialism, Iraq, Cultural colonialism, Mesopotamia, Noel, E. W. C., Political geography, Sykes-Picot Agreement, British press, English occupation, British policy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Millî Mücadele, Türkler açısından, tutunacak dalı kalmamış bir milletin birbirine kaynaşarak gerçekleştirdiği bir ölüm kalım mücadelesi olmanın yanında, yaşandığı dönem itibarıyla hiçbir ulusun cesaret edemediği İngiltere liderliğindeki emperyalizme bir başkaldırının öyküsüdür. Bu süreçte Türk Milleti'nin karşısına yurdun değişik noktalarında farklı işgalci muhataplar ve vekil güçler çıkmış olsa da, bu senaryonun yazarı İngiltere'dir ve odak noktasında Mezopotamya bulunmaktadır. İngilizlerin, Osmanlı Devleti'nin en değerli topraklarını içinde barındıran antik Mezopotamya coğrafyasını neredeyse sahibinden iyi tanıyor olması, bu coğrafyada uzun yıllar süregelen ve çoğunlukla askerî olmayan, fiziki ve beşeri coğrafi, demografik, etnografik, kültürel, teolojik, antropolojik çalışmalarıyla yakından ilişkilidir ve 19. ve 20. yüzyılda Osmanlı coğrafyasında yaşanan olaylarla birlikte 1918 sonrası yürüyecek süreç konusunda da fikir vermektedir. Tarih bilimi, kültürel mirasımızı korumak, hatalardan ders çıkarmak ve insanlığın evrimsel yolculuğunu anlamak için vazgeçilmez bir araçtır. Tarih çalışmaları üzerinden; gücünü kaybetmiş bir devletin eldeki her türlü imkânla çöküşe karşı gösterdiği tepkinin bir sonucu olan ulusçu bağımsızlık hareketi ve mücadelesinin, İngiltere'nin emperyal emelleri arkasındaki stratejik planlama ve zenginlik ile, her türlü oluşumu kendisine yararlı bir enstruman haline getirme becerisini de tanımaya çalışarak daha iyi anlaşılması mümkündür. İngiltere Savaş sonrası yaşadığı büyük sorunlarla birlikte doğal zenginlikleri ve Hindistan sömürgesine kattığı değer ile kıymetlendirdiği Mezopotamya coğrafyasını (bugünkü Irak toprakları) mutlaka elde tutmak adına bütün imparatorluk kurumsal hafızasını ve ekonomik ve demografik bütün varlıklarını devreye sokarken, bazı tavizler de vermek zorunda kalacaktı. Tez içerisinde, İngiltere için çok zor geçen bu dönem, Mezopotamya coğrafyası özelinde Osmanlı topraklarının haritalanması faaliyetlerinin ipuçlarını tahlile çalışan bir perspektifle ve İngiliz arşiv belgelerinin yanında kamu diplomasisi adına dönemin en önemli gücü olarak görülen İngiliz gazete ve dergilerinden alınan bilgi ve belgelerle desteklenerek irdelenmektedir.
Özet (Çeviri)
For the Turks, the Turkish National Struggle is not only a life-and-death struggle of a nation that has no more branches to hold on to, but also the story of a rebellion against imperialism led by England, which no other nation dared to do at the time. Although the Turkish Nation encountered different occupation forces and proxies at different points of the country during this process, the author of this scenario was Britain and Mesopotamia was at its focal point. The fact that the British know the ancient geography of Mesopotamia, which contains the most valuable lands of the Ottoman Empire, almost better than its owner is closely related to the physical and human geographic, demographic, ethnographic, cultural, theological and anthropological studies that have been carried out in this geography for many years and are mostly non-military, and also provides an idea about the process that will follow after 1918 along with the events that took place in the Ottoman geography in the 19th and 20th centuries. The science of history is an indispensable tool for preserving our cultural heritage, learning from mistakes and understanding the evolutionary journey of humanity. Through historical studies; it is possible to better understand the nationalist independence movement and struggle, which is a result of a state that has lost its power reacting to the collapse with all the means at hand, by trying to recognize the strategic planning and wealth behind England's imperial ambitions and its ability to turn every formation into a useful instrument for herself. While England, with the great problems it experienced after the war, activated all its institutional memory of the empire and all its economic and demographic assets to keep the Mesopotamian geography (today's Iraqi lands), which it valued with its natural riches and the value it added to her Indian colony, she would also have to make some concessions. In this thesis, this very difficult period for England is examined with a perspective that analyzes the clues of the activities of mapping the Ottoman lands, especially in the Mesopotamian geography, and with the support of information and documents taken from British newspapers and magazines, which were the most important power of the period in terms of public diplomacy, as well as British archival documents.
Benzer Tezler
- Üniversite ile ilgili kanun ve yönetmeliğin bilgisayara aktarılması
Başlık çevirisi yok
NAFİYE MESTANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ MANAS
- Çekirdeksiz kuru üzümde uygulanan politikanın Ege Bölgesinde üretim ve üretici açısından sonuçlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜVEN ÖZERİN
- Avrupa Topluluğu'nun bürokratik yapısı
Başlık çevirisi yok
GÜNİZ ODYAKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENER KARAKARTAL
- Çatışmacı toplum paradigması: Teorik ve meta-teorik düzeylerin ilişkisi
Conflict paradigm of society
ADNAN TÜREGİN